Để tránh truyền thông xã hội và những con mắt tò mò của công chúng, giới thượng lưu quốc tế ngày đang hướng đến sự “giàu có thầm lặng” - một xu hướng đầu tư và mua bán tài sản dưới hình thức tư nhân hoặc niêm yết ngoài thị trường.
Điển hình là trong thế giới nghệ thuật, khi mà doanh số bán đấu giá công khai đang trên đà suy giảm, thì doanh số từ đấu giá kín - được tổ chức một cách riêng tư và giới hạn, thường chỉ dành cho một nhóm khách hàng cụ thể được mời trước - lại ngày càng tăng lên.
Cụ thể vào năm ngoái, trong khi doanh số bán đấu giá công khai của Sotheby's, Christie's và Phillips giảm 19% thì ngược lại doanh số bán đấu giá kín tăng 4% tại Sotheby's và 5% tại Christie's, đạt tổng trị giá 2,4 tỷ USD ở cả hai nhà đấu giá.
Các hoạt động buôn bán xe cổ cũng đang có xu hướng chuyển sang hình thức kín đáo và độc quyền hơn, đặc biệt là với những mẫu xe đắt và hiếm nhất.
Trong 30 năm qua, bộ phận đấu giá xe cổ RM của Sotheby's đã quá nổi tiếng với hàng nghìn chương trình đấu giá công khai những chiếc Ferrari, Porsche và nhiều dòng xe hiếm có khác. Tuy nhiên, theo người đứng đầu bộ phận chia sẻ, đơn vị đấu giá kín mới được thành lập của họ đã chứng kiến doanh số tăng hơn bốn lần trong bốn năm qua, hiện chiếm gần 1/3 doanh thu của bộ phận.
Nguyên nhân chính được cho là đã thúc đẩy sự chuyển hướng sang hình thức đấu giá kín hoặc mua bán tư nhân là bởi mạng xã hội. Khi một tác phẩm nghệ thuật hoặc một chiếc xe cổ được đưa ra đấu giá, thì kết quả và đôi khi danh tính của người bán, người mua cũng sẽ bị công khai rộng rãi và lan truyền trên khắp Internet.
“Những người đam mê xe cổ từng là một nhóm tương đối nhỏ và gắn bó chặt chẽ với nhau. Nhưng giờ đây, khi một nhà sưu tập lớn trưng bày chiếc xe của họ, thì tin tức và hình ảnh sẽ lan truyền như "cháy rừng" trên mạng xã hội. Và mọi người đều có thể biết chủ sở hữu là ai và họ đã bỏ ra bao nhiêu tiền”, ông Shelby Myers từ RM Sotheby's nhấn mạnh.
Đối với lĩnh vực bất động sản, nhiều giao dịch lớn nhất ở Manhattan, Malibu, Aspen, Hamptons và Palm Beach (Mỹ) hiện đều được thực hiện dưới hình thức giao dịch tư nhân hoặc giao dịch “ngoài thị trường” (off-market).
Còn được gọi là “Quiet Listing”, hình thức này chỉ việc một bất động sản được chào bán kín đáo, không công khai trên các nền tảng thông thường như trang web bất động sản hay dịch vụ niêm yết công khai.
Hình thức này đã được nhiều người mua và người bán giàu có lựa chọn. Điển hình như một căn nhà ở Greenwich Village, Manhattan được bán với giá 72,5 triệu USD và trở thành căn nhà phố đắt nhất từng được bán ở trung tâm New York; hay biệt thự 13.000 mét vuông ở Palm Beach có giá 60 triệu USD - một trong những ngôi nhà ven biển đắt nhất tại khu vực; và cả dinh thự Patrick Dovigi trên Núi Đỏ - thương vụ 100 triệu USD đầu tiên ở Aspen … Cả ba ví dụ nói trên đều là giao dịch ngoài thị trường, với một môi giới đại diện cho cả bên bán và bên mua.
Trên thực tế, Los Angeles của Mỹ được coi là nơi sản sinh ra các giao dịch buôn bán bất động sản ngoài thị trường, bắt nguồn từ những năm 1980 và 1990 khi giới siêu sao Hollywood muốn tránh paparazzi và người hâm mộ cuồng nhiệt biết được nơi sinh sống của họ.
Theo thời gian, ngay cả những cá nhân giàu có nhưng không quá nổi tiếng với công chúng, cũng tham gia vào “cơn sốt" Quiet Listing này.
Theo chia sẻ của nhà môi giới bất động sản cao cấp ở Los Angeles, ông Ernie Carswell, hình thức giao dịch ngoài thị trường này không phù hợp với những tài sản có giá dưới 5 triệu USD vì chúng có lượng người mua lớn hơn và được hưởng lợi bởi hoạt động tiếp thị rộng rãi hơn. Còn đối với những bất động sản có giá trên 20 triệu USD, thì danh sách người mua tiềm năng sẽ thu nhỏ hơn và hầu hết nhóm môi giới đều đã biết đến họ, điều này khiến một thoả thuận ngoài thị trường trở nên hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, một số nhà môi giới chỉ ra rằng ngay cả đối với những bất động sản đắt tiền, thì các hình thức giao dịch kín đáo cũng có thể là khiến người bán khó nhận mức giá cao nhất vì họ đang hạn chế số lượng người mua.
Nhà môi giới bất động sản Noble Black của Douglas Elliman nhận xét: “Có lý do chính đáng để họ không công khai đưa ra ngoài thị trường, đó là sự riêng tư và quyền quyết định của người bán. Nhưng họ cũng phải chấp nhận những điểm hạn chế từ đó”.
