Vị thế trụ sở khu vực ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Singapore, khi công ty toàn cầu mở rộng hoạt động tại ASEAN và chuyển sang mô hình vận hành đa dạng hơn.
Dữ liệu từ Hội đồng Phát triển Kinh tế Singapore (EDB) cho thấy, các hoạt động liên quan đến trụ sở doanh nghiệp và dịch vụ chuyên môn chiếm 62,5% tổng vốn cam kết chi tiêu kinh doanh (TBE) tại Singapore trong năm 2025.
Tỷ trọng này đã tăng đáng kể so với mức 27,2% năm 2021. Trong cùng giai đoạn, tỷ trọng của ngành sản xuất nói chung trong tổng TBE hằng năm giảm từ 2,1% xuống còn 0,1%.
Tuy nhiên, vị thế của đảo quốc đang chịu sức ép khi các nền kinh tế Đông Nam Á khác đều đang nỗ lực chủ động thu hút đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ vận hành.
CUỘC ĐUA THU HÚT ĐẦU TƯ TRONG ASEAN
Vào tháng 5/2026, hãng bán lẻ thời trang nhanh H&M gây chú ý khi chuyển trụ sở khu vực từ Singapore đến thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia.
Tập đoàn đồ uống Yeo Hiap Seng dù vẫn duy trì trụ sở chính ở Singapore, hoạt động logistics xuyên biên giới và các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ ở phía bắc Singapore nhưng doanh nghiệp này vào tháng 3 lại sa thải 25 nhân viên tại đây để tập trung cho hoạt động sản xuất tại hai bang Johor và Selangor của Malaysia.
Đơn vị sản xuất bánh mì Gardenia Singapore thuộc tập đoàn QAF cũng chuyển hoạt động vận hành nhà máy bánh mì từ Singapore sang Malaysia vào giữa năm 2026. Trong khi đó, một số hoạt động sản xuất quy mô lớn của Heineken cũng được chuyển từ nhà máy của Asia Pacific Breweries tại Singapore sang các cơ sở sản xuất bia ở Việt Nam.
Bà Maisie Chong, Giám đốc phụ trách thương mại và vốn lưu động khu vực ASEAN và Nam Á của Standard Chartered, nói với The Business Times rằng những thị trường như Việt Nam, Indonesia và Thái Lan đang thu hút được các hoạt động sản xuất, bán hàng và vận hành của nhiều tập đoàn đa quốc gia.
Bà cho biết thêm, thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia tận dụng các chính sách ưu đãi thuế có mục tiêu, chi phí vận hành cạnh tranh và môi trường kinh doanh sử dụng tiếng Anh phổ biến để nâng cao sức hấp dẫn đối với những chức năng như dịch vụ dùng chung, bộ phận hỗ trợ hậu cần và các hoạt động nghiệp vụ cấp trung.
Cơ quan Phát triển Đầu tư Malaysia cho biết nước này đã ghi nhận 31,1 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài được phê duyệt trong nửa đầu năm 2026, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, hơn hai phần ba tổng giá trị đầu tư thuộc lĩnh vực dịch vụ.
Trong cuộc khảo sát Triển vọng Kinh doanh ASEAN mới nhất của AmCham vào tháng 9, có 55% số người tham gia cho biết Singapore là thị trường quan trọng đối với doanh thu, gần như không thay đổi so với năm 2022. Tuy nhiên, tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá phần còn lại của ASEAN là thị trường quan trọng đã tăng mạnh từ 46% lên 68%.
Dù vậy, vẫn còn phải chờ xem những nỗ lực này có thể thu hút được nhiều tập đoàn lớn hay không.
Bà Maisie Chong của Standard Chartered cho rằng: "Chúng tôi đang chứng kiến sự hình thành của một mô hình tích hợp hơn tại các thị trường ASEAN có kết nối chặt chẽ, thay vì cạnh tranh theo kiểu được - mất giữa các nền kinh tế trong cuộc đua thu hút đầu tư nước ngoài".
Trong khi đó, ông Martin Siah, Giám đốc điều hành Bank of America (BOA) tại Singapore kiêm Giám đốc phụ trách ngân hàng doanh nghiệp và đầu tư toàn cầu khu vực Đông Nam Á, đề cập đến sự phát triển của mô hình "hai trung tâm", trong đó các nền kinh tế ASEAN khác nhau đang thu hút những khâu khác nhau trong chuỗi giá trị đầu tư.
LỢI THẾ ĐÁNG KỂ CỦA ĐẢO QUỐC SƯ TỬ
Giới quan sát kinh tế không cho rằng Singapore sẽ phải đối mặt với làn sóng doanh nghiệp rời đi hàng loạt.
Tiến sĩ Lei Hsien-Hsien, Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Mỹ tại Singapore (AmCham), nói với The Business Times rằng các doanh nghiệp có thể lựa chọn chuyển một số vị trí hỗ trợ ra nước ngoài, đến những trung tâm có chi phí vận hành thấp hơn. Tuy nhiên, những công ty quyết định rút trụ sở khỏi Singapore do áp lực chi phí nhiều khả năng cũng đang thu hẹp hoạt động trên phạm vi quốc tế nói chung.
"Có những tập đoàn đa quốc gia mà chúng tôi biết rằng phần lớn bộ phận điều hành khu vực của họ đã không còn tồn tại. Tình hình toàn cầu khiến một số công ty cân nhắc tái cơ cấu theo cách rất triệt để. Vì vậy, không chỉ châu Á hay Singapore mà nhiều khu vực khác cũng có thể chứng kiến sự sụt giảm”, Tiến sĩ Lei giải thích.
Theo số liệu mới nhất do Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore công bố hồi tháng 4, đảo quốc này có khoảng 1.030 trụ sở của các tập đoàn đa quốc gia trong năm 2024.
Các doanh nghiệp lựa chọn đặt cơ sở tại Singapore cũng đa dạng hơn, xét trên nhiều phương diện như ngành nghề, quốc gia xuất xứ và quy mô hoạt động. Chẳng hạn, nhà cung cấp dịch vụ kiểm định chip bán dẫn của Đài Loan King Yuan Electronics đã khai trương cơ sở kiểm định đầu tiên ở nước ngoài tại Singapore vào tháng 5/2026, trong khuôn khổ khoản đầu tư trị giá 100 triệu SGD.
Đài Loan trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Singapore trong năm 2025. Các nhà phân tích của DBS dự báo vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Đài Loan vào Singapore có thể tiến gần mốc 6 tỷ USD trong năm 2026.
Hai nhà kinh tế Chua Han Teng và Radhika Rao của Ngân hàng DBS chỉ ra những lợi thế riêng biệt của Singapore, bao gồm hệ sinh thái kinh doanh, khả năng tiếp cận nguồn vốn và thị trường tài chính, năng lực thể chế, tính ổn định và khả năng dự đoán của các quy định, kết nối quốc tế mạnh mẽ cùng nguồn nhân lực quản lý khu vực dồi dào.
Ông Gabriel Lim, Giám đốc phụ trách quan hệ chính phủ và phát triển đối tác của tập đoàn an ninh mạng đa quốc gia Acronis, cho rằng sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, cùng với sự chú trọng lớn của chính phủ đối với công tác phát triển nhân tài và lực lượng lao động là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp lựa chọn Singapore. Acronis được thành lập tại Singapore vào năm 2003 và hiện đặt trụ sở chính tại Thụy Sĩ. Tuy nhiên, kể từ năm 2015, công ty song song duy trì một "trụ sở quốc tế" tại Singapore. Tại đây, nhóm R&D gồm khoảng 90 nhân sự chịu trách nhiệm phần lớn các quyết định liên quan đến một số năng lực cốt lõi của doanh nghiệp, chẳng hạn giải pháp "cyberplatform" tích hợp các dịch vụ mà công ty cung cấp.
Bên cạnh đó, dù Singapore nổi tiếng là nơi có chi phí đắt đỏ, yếu tố này không khiến các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực chuyên môn cao nản lòng.
Chandran Nair, CEO của nhà sản xuất công nghệ điốt phát quang hữu cơ (OLED) Universal Vapor Jet (UVJC), thừa nhận: "Singapore không phải là địa điểm có chi phí thấp nhất. Nhưng UVJC vẫn chọn Singapore làm nơi đặt trụ sở toàn cầu và trung tâm R&D rộng khoảng 800 m². Đối với lĩnh vực công nghệ chuyên sâu, điều quan trọng là tổng chi phí và thời gian cần thiết để đưa một sản phẩm ra thị trường. Xét trên phương diện đó, Singapore có lợi thế cạnh tranh rất tốt”.
Khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu cùng uy tín trong công tác quản lý của Singapore cũng củng cố thêm sức hấp dẫn của thị trường này.
Trên thực tế, bà Rachael Huang, Giám đốc kinh doanh khu vực châu Á - Thái Bình Dương của công ty truyền thông Yealink từng nhấn mạnh rằng Singapore được lựa chọn làm nơi đặt trung tâm dữ liệu cho dịch vụ quản lý đám mây dành cho doanh nghiệp của công ty nhờ chế độ bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt.
Các doanh nghiệp đồng thời nhận thấy việc đặt cơ sở tại Singapore có thể giúp họ tập trung những chức năng kinh doanh quan trọng tại một địa điểm duy nhất, đồng thời tiếp cận hệ sinh thái R&D, các nhà cung cấp và khách hàng chủ chốt. Chẳng hạn, từ trung tâm khu vực tại Singapore, UVJC có thể tiếp cận khách hàng trong các ngành bán dẫn, khoa học sự sống và năng lượng sạch tại châu Á.
Ngoài ra, Singapore vẫn là một thị trường tiêu dùng quan trọng, bất chấp quy mô dân số tương đối nhỏ. "Xét cho cùng, đồng SGD vẫn có giá trị cao", ông Lee của Chagee nói, đồng thời lưu ý tỷ giá hối đoái giúp đảo quốc này đóng góp đáng kể vào lợi nhuận của công ty tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
