Phối cảnh kỹ thuật số của North Bayshore, một dự án quy mô lớn nằm ở Mountain View, California, có rất nhiều tòa nhà lấp lánh và những người đi bộ vui vẻ, sôi nổi.
Rất nhiều thứ được thể hiện trong đó, bao gồm 7.000 ngôi nhà mới, ba khu phố riêng biệt và gần 27,8 nghìn m2 không gian bán lẻ và cộng đồng. Tuy nhiên, đáng chú ý là những hình ảnh lấp lánh đó dường như không có mối liên hệ nào với công ty đằng sau toàn bộ dự án: Google.
ĐẠI GIA CÔNG NGHỆ HÓA TRÙM BẤT ĐỘNG SẢN
Các công ty như Google và công ty mẹ của Facebook, Meta, đã chinh phục lĩnh vực kỹ thuật số từ lâu, đặt ra các quy tắc cơ bản về cách chúng ta tìm kiếm, tương tác và mua sắm trực tuyến. Và giờ đây, không dừng lại ở đó, các công ty này hiện đang đưa ra những cú đặt cược khổng lồ để mở rộng phạm vi tiếp cận của họ. Họ muốn trở thành những chủ nhà!
Trên khắp nước Mỹ, các tập đoàn đang sử dụng ảnh hưởng và nguồn lực đáng kể của mình để xây dựng các thị trấn công ty hiện đại - những thành phố nhỏ sẽ có tất cả những nét đặc trưng của đời sống dân sự truyền thống, bao gồm nhà ở, cửa hàng và không gian công cộng. Những dự án mới này sẽ không có logo công ty trên mọi tòa nhà và nhiều nơi ở sẽ được bán cho công chúng, không chỉ nhân viên.
Nhưng trong kế hoạch lớn về bất động sản, chúng rất khác biệt: Sau nhiều năm phải đối mặt với tình trạng thiếu nhà ở, các công ty như Google, Meta và Disney - vốn không nổi tiếng về việc xây dựng những ngôi nhà mới - đang tự mình giải quyết vấn đề. Một số dự án có những cái tên nhàm chán như Middlefield Park và Willow Village, nhưng chúng cũng có thể được gọi là Zucktown hoặc Google City.
Và trong khi các dự án BĐS hứa hẹn sẽ tạo ra hàng nghìn ngôi nhà mới, các kế hoạch này cũng là sự thừa nhận ngầm về tình trạng ảm đạm của thị trường nhà ở Mỹ và vai trò của các công ty này trong việc đẩy giá nhà gần các trụ sở rộng lớn của họ.
Các công ty đằng sau những dự án này lập luận rằng chúng có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu nhà ở giá rẻ của đất nước, nhưng vẫn còn quá nhiều nghi ngờ xung quanh đó.
Đánh giá theo các kế hoạch đã được công bố công khai cho đến nay, các công ty như Google và Meta có tầm nhìn về không gian sống trong thành phố trông rất giống những gì chúng ta đã quen nhìn thấy các nhà phát triển bất động sản hiện đại: Các tòa nhà văn phòng bằng kính, công viên xanh tươi và những con phố chính có thể đi bộ với các quán cà phê, quán bán salad và các tòa nhà chung cư. Tất cả đều đẹp nhưng không hẳn là những thứ mang tính đột phá.
Thay vì những thành phố nổi hay những ngôi làng có mái vòm từng được các nhà văn khoa học viễn tưởng mơ ước, những kế hoạch đơn giản này cho thấy rằng những gì các công ty này hướng tới rốt cuộc chỉ là một cách để vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh của họ. Họ muốn thu hút và giữ chân những nhân viên hàng đầu, đồng thời lý tưởng nhất là đưa họ trở lại văn phòng.
Hiện tại, điều đó không có gì đáng lo ngại, bất động sản nhà ở có vẻ là một sự đánh cược khá tốt. Mục đích cao cả của việc xây dựng nhiều nhà ở hơn, bao gồm cả những căn hộ có giá phải chăng, là điều quan trọng nhất. Dĩ nhiên, những công ty này sẽ chỉ theo đuổi các kế hoạch như vậy miễn là chúng phù hợp với mục tiêu kinh doanh
THỊ TRẤN CÔNG TY
Sau nhiều năm lập kế hoạch và làm việc cật lực thông qua các cuộc họp hội đồng quản trị địa phương, phiên bản mới nhất của các thị trấn công ty đang bắt đầu phát triển.
Vào tháng 6, hội đồng thành phố Mountain View đã phê duyệt quy hoạch tổng thể cho dự án North Bayshore của Google, sự hợp tác giữa gã khổng lồ công nghệ và công ty bất động sản Lendlease của Úc. Cộng đồng mới sẽ thay thế một công viên văn phòng ở ngoại ô bằng một khu dân cư mới rộng lớn ở trung tâm Thung lũng Silicon.
Không có gì ngạc nhiên khi những dự án BĐS mới lớn nhất lại là sản phẩm trí tuệ của những gã khổng lồ ở Thung lũng Silicon.
Các kế hoạch kêu gọi xây dựng tới 7.000 ngôi nhà mới ở “nhiều mức thu nhập khác nhau”, cũng như công viên, nhà hàng, cửa hàng và diện tích văn phòng trên diện tích 153 mẫu Anh.
Khoảng 15% trong số những căn hộ đó sẽ có giá thấp hơn giá thị trường, mặc dù thành phố chưa quyết định về ngưỡng thu nhập chính xác để xác định ai có thể đăng ký mua những căn hộ đó.
Mountain View cũng bật đèn xanh cho kế hoạch tổng thể cho Middlefield Park, một dự án phát triển khác của Google đề xuất phá bỏ các tòa nhà văn phòng và công nghiệp hiện có, đồng thời xây dựng gần 2.000 đơn vị nhà ở mới cũng như nhiều không gian văn phòng và bán lẻ hơn.
Các công ty khác cũng tham gia vào đường đua. Năm ngoái, hội đồng thành phố Menlo Park đã bỏ phiếu nhất trí ủng hộ các kế hoạch cho Willow Village (còn được còn lại Zucktown), dự án rộng 59 mẫu Anh của Facebook. Dự án hứa hẹn có hơn 1.700 ngôi nhà, cũng như văn phòng, khách sạn và khu bán lẻ, ngay bên cạnh trụ sở chính của Meta tại số 1 Hacker Way.
Mùa xuân năm nay, Walt Disney World cũng có kế hoạch động thổ vào năm tới trên 1.400 đơn vị nhà ở giá rẻ trên diện tích 80 mẫu Anh, cách công viên giải trí hàng đầu của hãng ở Florida vài dặm. Gần đó, công ty Universal cũng đang xây dựng 1.000 căn hộ giá cả phải chăng và không gian bán lẻ rộng lớn.
Mặc dù các công ty sẽ tiếp tục sở hữu đất mà những ngôi nhà sẽ được xây dựng trên đó, nhưng trong mỗi trường hợp này, họ đang hợp tác với các công ty bất động sản truyền thống để xây dựng và vận hành các tòa nhà. Nói cách khác, bạn sẽ không trực tiếp trả tiền thuê nhà cho Google. Và bất kỳ ai đáp ứng các tiêu chí đều có thể đăng ký thuê các căn hộ - không chỉ nhân viên.
Một số công ty thì đang thử nghiệm chiến lược khác. Amazon từng tổ chức cuộc “săn lùng” nơi đặt trụ sở thứ 2 (HQ2) và là nơi làm việc cho khoảng 25.000 công nhân. Dự án cuối cùng đã đến Arlington, Virginia và giai đoạn đầu tiên của HQ2 đã khai trương vào tháng 5, với hai tòa nhà văn phòng 22 tầng và một công viên công cộng mới.
Amazon không trực tiếp xây dựng nhà ở theo cách của Google và Facebook, nhưng Quỹ đầu tư nhà ở Amazon trị giá 2 tỷ USD đã cam kết hỗ trợ phát triển nhà ở khác ở khu vực DC, Nashville và Seattle. Việc mở rộng ảnh hưởng trực tiếp của công ty ra ngoài không gian văn phòng đến thị trường nhà ở điều đó gần như chắc chắn sẽ cảm nhận được tác động của việc mở rộng trong nhiều năm tới.
Ngay cả Elon Musk – vị giám đốc điều hành đang gặp khó khăn cũng được cho là đang đặt nền móng cho một thị trấn mới tên là Snailbrook trên diện tích hàng nghìn mẫu Anh gần Austin. Đây dự kiến là nơi cho nhân viên của nhiều công ty khác nhau của ông, bao gồm Boring Co., Tesla và SpaceX, một ngày nào đó có thể mua để ở với mức giá thấp hơn thị trường.
Không có gì ngạc nhiên khi những dự án BĐS mới lớn nhất lại là sản phẩm trí tuệ của những gã khổng lồ ở Thung lũng Silicon. Grant Bollmer, giảng viên cao cấp về truyền thông kỹ thuật số tại Đại học Queensland, Australia cho biết: “Ngành công nghệ hiện đại được xây dựng dựa trên thương hiệu không tưởng mang hơi hướng California và niềm tin rằng “kết nối mọi người” là câu trả lời cho nhiều vấn đề của thế giới. Bước hợp lý tiếp theo là xây dựng một thành phố mới, nơi có thể áp dụng các nguyên tắc nền tảng của thế giới công nghệ”.
Nhưng cần phải nhớ rằng, các gã khổng lồ công nghệ cũng là những cỗ máy tạo ra lợi nhuận, thực dụng một cách tàn nhẫn. Họ cũng luôn phải chịu lắng nghe các cổ đông, những người luôn theo dõi chặt chẽ mọi hành động của họ. “Bỏ qua những lý tưởng cao thượng, các thị trấn công ty hiện đại cũng đưa ra những đề xuất kinh doanh đúng đắn”, Margaret Crawford, giáo sư kiến trúc và chủ tịch chương trình thiết kế đô thị tại Đại học California, Berkeley nói.
Các công ty này quan tâm đến hai điều: Giữ chân lao động có tay nghề và quảng cáo rầm rộ để khiến họ trông có tinh thần công dân. Theo Gallup, việc xây dựng nhà ở gần trụ sở chính của họ đã đáp ứng được cả hai mục tiêu đó: Đi lại là lý do hàng đầu khiến nhân viên không muốn quay lại văn phòng toàn thời gian, trong khi việc thiếu nhà ở giá rẻ ở các thành phố đang buộc nhiều người phải di chuyển xa hơn.
Trong một bài viết gần đây của Harvard Business Review, nhà kinh tế học Edward Glaeser và nhà tư vấn Atta Tarki lập luận rằng các công ty nên coi hỗ trợ nhà ở chỉ là một phần của gói phúc lợi rộng hơn, bên cạnh các nhà bếp tại chỗ hoặc phòng tập thể dục tại văn phòng, nhằm khuyến khích nhân viên gắn bó và làm việc hiệu quả hơn.
Ngay cả khi những dự án này không rõ ràng dành cho nhân viên, vẫn có thể hình dung rằng chúng sẽ được ưa chuộng bởi những người lao động mong muốn thuận tiện cho việc di chuyển đi làm của họ.
