Ngày 11/9, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cho biết đang rà soát, xác minh phản ánh liên quan chính sách giá, phí, chiết khấu và khấu trừ của Công ty TNHH Grab sau kiến nghị từ một số đối tác tài xế. Grab và một số doanh nghiệp gọi xe được yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu liên quan.
Đây mới là hoạt động thu thập, xác minh thông tin, chưa phải kết luận Grab vi phạm pháp luật cạnh tranh. Trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh và thông tin, tài liệu do các bên liên quan cung cấp, Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tiếp tục xem xét, đánh giá sự việc. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh, Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tiến hành điều tra, xử lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Grab bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ năm 2014 và nhanh chóng mở rộng từ gọi xe sang GrabBike, GrabCar, GrabFood, GrabExpress cùng nhiều dịch vụ khác.
Theo báo cáo thường niên năm 2025 của Grab Holdings, doanh thu tại Việt Nam tăng từ 185 triệu USD năm 2023 lên 228 triệu USD năm 2024 và 255 triệu USD năm 2025, tăng 11,8% trong một năm. Việt Nam hiện là thị trường tạo doanh thu lớn thứ năm của Grab, sau Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines.
Con số 255 triệu USD đáng chú ý ở chỗ đây là doanh thu Grab ghi nhận, không phải tổng số tiền khách hàng đã chi tiêu trên nền tảng. Tổng giá trị giao dịch (GMV) có thể lớn hơn, bởi một phần giá trị giao dịch được phân bổ cho các đối tác cung cấp dịch vụ.
Sự khác biệt này cũng là điểm quan trọng để nhìn vào mô hình kinh doanh của Grab. Nền tảng thu tiền từ hệ sinh thái giao dịch nhưng không trực tiếp thực hiện chuyến xe. Tài xế mới là người cung cấp phương tiện, nhiên liệu, thời gian và lao động để hoàn thành cuốc xe.
Ở thị trường gọi xe bốn bánh Việt Nam, Mordor Intelligence ước tính Grab chiếm 42,64% GMV trong quý 4/2025, đứng sau Xanh SM với 51,5%. Trong giao đồ ăn, Momentum Works cho biết GrabFood chiếm 48% GMV thị trường Việt Nam năm 2025, ngang với ShopeeFood.
Những con số này cho thấy Grab không còn là một ứng dụng gọi xe đơn thuần mà đã trở thành một nền tảng trung gian có quy mô lớn trong nhiều lĩnh vực dịch vụ. Vì vậy, khi doanh thu nền tảng tăng lên, câu hỏi về cơ chế tạo doanh thu và phân chia giá trị với đối tác cũng trở nên đáng chú ý hơn.
Trong tranh luận giữa Grab và tài xế, “hoa hồng” thường được nhắc tới như một tỷ lệ cố định. Nhưng thực tế dòng tiền của một cuốc xe phức tạp hơn.
Cần phân biệt số tiền khách hàng trả, khoản nền tảng khấu trừ và số tiền tài xế thực nhận. Ngoài phí sử dụng ứng dụng hoặc phí nền tảng, còn có thể phát sinh thuế, phụ phí và các khoản điều chỉnh khác tùy từng dịch vụ, thời điểm và chính sách.
Một số tài liệu công khai trước đây từng cho thấy GrabBike áp dụng phí sử dụng ứng dụng ở mức 20% doanh thu chuyến xe. Tuy nhiên, đây là cơ chế được công bố trong giai đoạn trước, không thể coi là tỷ lệ hoa hồng hiện hành áp dụng cho toàn bộ tài xế và dịch vụ của Grab.
Hiện Grab công bố các mức phí nền tảng khác nhau tùy dịch vụ. Chẳng hạn, GrabBike có phí nền tảng 3.000 đồng; dịch vụ Grab bốn bánh, không bao gồm GrabTaxi, có mức 5.000-19.000 đồng tùy khu vực điểm đón và quãng đường. Grab cho biết các khoản phí này phục vụ vận hành, duy trì và cải tiến nền tảng.
Điều đáng quan tâm vì thế không phải chỉ là Grab thu bao nhiêu phần trăm, mà là sau tất cả các khoản khấu trừ, tài xế còn lại bao nhiêu trên số tiền khách hàng đã trả.
Theo Reuters, một số tài xế Grab tại Việt Nam gần đây kêu gọi tắt ứng dụng trong hai ngày để phản đối những thay đổi trong cơ chế thanh toán. Một số tài xế phản ánh tổng khoản khấu trừ trong một số trường hợp có thể lên tới 50% giá cuốc; thu nhập ròng được họ ước tính khoảng 2.600 đồng/km đối với xe máy và 6.000 đồng/km đối với ô tô, trước khi tính nhiên liệu, bảo dưỡng và các chi phí vận hành khác. Grab cho biết đang trao đổi với cộng đồng tài xế để lắng nghe và làm rõ các vấn đề được nêu.
Các con số trên là phản ánh từ một bộ phận tài xế, cần được kiểm chứng theo từng loại dịch vụ và cơ chế áp dụng, không thể xem là mức khấu trừ chung cho toàn bộ hệ thống. Nhưng nếu đặt cạnh doanh thu 255 triệu USD mà Grab ghi nhận tại Việt Nam, câu chuyện trở nên rõ hơn: Bài toán không chỉ là nền tảng kiếm được bao nhiêu, mà là phần giá trị còn lại cho người trực tiếp tạo ra dịch vụ là bao nhiêu.
Với tài xế, chi phí thực tế còn bao gồm nhiên liệu, khấu hao phương tiện, sửa chữa, bảo dưỡng và thời gian chờ. Do đó, giá cuốc xe khách nhìn thấy trên ứng dụng không đồng nghĩa với thu nhập của tài xế.
