Thị trường trong nước đang mở rộng, đồng thời người mua có thêm lựa chọn từ hàng nhập khẩu giá rẻ và các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” được phê duyệt góp phần mở thêm dư địa doanh thu, doanh nghiệp Việt có thể nắm bắt cơ hội đưa sản phẩm phù hợp đến đúng nhóm khách hàng.
CHUYỂN TỪ “ƯU TIÊN” SANG “XỨNG ĐÁNG TIN DÙNG”
Bức tranh kinh tế 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của Việt Nam đạt khoảng 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ. Sau khi loại trừ yếu tố giá, sức mua thực tế đạt mức tăng 7,7%, nhỉnh hơn con số 7,4% của năm trước. Dù sức mua thị trường tiếp tục tăng trưởng tích cực, các doanh nghiệp vẫn cần tỉnh táo phân tích khoảng cách giữa doanh thu theo giá hiện hành và lượng hàng thực bán, từ đó đưa ra quyết định chính xác về sản xuất, nhập hàng và quản lý tồn kho.
Sự bứt phá của kênh trực tuyến đang tái định hình toàn bộ phương thức cạnh tranh của hàng Việt. Nếu cửa hàng truyền thống mang lại lợi thế xem và nhận hàng trực tiếp, thì các sàn thương mại điện tử lại cho phép người tiêu dùng so sánh giá, xem đánh giá thực tế và lựa chọn điều kiện giao hàng tối ưu. Điều này buộc doanh nghiệp phải linh hoạt trong thiết kế đóng gói: quy cách nhỏ lẻ thuận tiện cho khách mua thử tại điểm bán, trong khi các gói combo trên sàn lại giúp tối ưu hóa chi phí vận chuyển trên từng đơn hàng.
Trước bối cảnh đó, Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026-2030, được Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 2069/QĐ-TTg ngày 29/10/2026 đã đặt ra những định hướng chiến lược mới. Chương trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng bán lẻ và dịch vụ bình quân 14-15%/năm, đạt 13.500-14.000 nghìn tỷ đồng vào năm 2030, trong đó doanh số thương mại điện tử đóng góp 93-97 tỷ USD (chiếm 18-19%).
Quán triệt Kết luận số 18-KL/TW và Nghị quyết số 88/NQ-CP, Chương trình lấy người tiêu dùng làm trung tâm, lấy năng lực sản xuất và chất lượng hàng hóa làm nền tảng. Hàng hóa, dịch vụ tham gia Chương trình phải có xuất xứ Việt Nam, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật, quy định pháp luật chuyên ngành, tiêu chuẩn công bố áp dụng và yêu cầu về đo lường, chất lượng. Trên cơ sở đó, bộ nhận diện “Hàng Việt vì người Việt” được xây dựng thống nhất, gắn với các tiêu chí về năng suất, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và truy xuất nguồn gốc. Đây sẽ là căn cứ giúp người tiêu dùng nhận biết, lựa chọn và xác minh sản phẩm đáp ứng tiêu chí của Chương trình.
Để minh bạch hóa lựa chọn cho người mua, bộ nhận diện “Hàng Việt vì người Việt” sẽ được triển khai thống nhất toàn quốc với các tiêu chuẩn khắt khe về xuất xứ, quy chuẩn kỹ thuật, năng suất, đổi mới sáng tạo và khả năng truy xuất nguồn gốc. Mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất 3.000 doanh nghiệp tham gia và công bố thông tin trên Nền tảng số hàng Việt Nam; 100% tỉnh, thành phố triển khai chương trình kết nối cung - cầu hàng Việt theo ngành hàng ưu tiên hằng năm; tổ chức “Tuần lễ hàng Việt vì người Việt” định kỳ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp và vùng nông thôn.
Hệ thống này giúp người tiêu dùng dễ dàng đối chiếu dữ liệu sản phẩm ngay tại thời điểm mua hàng. Đồng thời, Chương trình đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hàng Việt lên trên 80% tại kênh hiện đại và trên 60% tại kênh truyền thống, đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ hiện diện trên kệ hàng mà phải đảm bảo nguồn cung ổn định và dịch vụ đồng bộ.
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TOÀN DIỆN
Theo ông Trần Hữu Linh Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nhận định, chương trình hành động của Chính phủ là bước chuyển quan trọng từ tư duy “ưu tiên dùng” sang “xứng đáng được tin dùng”.
Lãnh đạo Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đánh giá, so với các chương trình, đề án phát triển thị trường trong nước gắn với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trước đây, Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026-2030 có những đổi mới căn bản mà cộng đồng doanh nghiệp cần nhìn nhận:
Thứ nhất, trước sức ép từ hàng nhập khẩu giá rẻ và thương mại điện tử xuyên biên giới, hàng Việt cần thuyết phục người mua bằng chất lượng, giá cả phù hợp và trải nghiệm dịch vụ.
Thứ hai, xây dựng bộ nhận diện có tiêu chí rõ ràng. Bộ nhận diện thống nhất trên toàn quốc gắn với các yêu cầu về xuất xứ, tiêu chuẩn, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Nền tảng số hàng Việt Nam hỗ trợ xác thực thông tin sản phẩm, tra cứu điểm bán và tiếp nhận phản hồi của người tiêu dùng.
Cuối cùng, chuyển trọng tâm triển khai sang nâng năng lực doanh nghiệp. Nhu cầu người tiêu dùng vẫn là căn cứ để phát triển sản phẩm, còn doanh nghiệp giữ vai trò chủ động trong nâng cấp sản xuất, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và mở rộng phân phối. Hiệp hội ngành hàng trực tiếp định hướng chuẩn mực và đồng hành cùng hội viên xây dựng thương hiệu tiên phong.
Đặt người tiêu dùng làm trung tâm đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải chủ động nghiên cứu nhu cầu theo từng phân khúc, vùng miền và chú trọng thế hệ khách hàng trẻ. Lựa chọn phân khúc phù hợp sẽ quyết định toàn bộ chiến lược từ thiết kế, bao bì đến định giá. Bên cạnh việc chuẩn hóa quy trình sản xuất và ứng dụng công nghệ để kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp cần chú trọng chính sách hậu mãi nhất quán nhằm xây dựng thương hiệu bền vững.
Ở khâu bán hàng, mục tiêu trên 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng thương mại điện tử sẽ mở ra cơ hội mở rộng thị trường, nhưng hiệu quả kinh doanh phải được tính toán kỹ dựa trên doanh thu thực tế sau khi trừ chi phí vận hành và logistics.
Về cấu trúc sản xuất, doanh nghiệp tư nhân được xác định là lực lượng chủ lực, còn doanh nghiệp FDI là đối tác chiến lược. Việc khuyến khích các tập đoàn FDI tăng cường sử dụng nguyên liệu, linh kiện nội địa mở ra dư địa lớn cho nhà cung ứng Việt Nam. Để nắm bắt cơ hội này, các doanh nghiệp trong nước cần ứng dụng dữ liệu số để kiểm soát chất lượng từng lô hàng, nâng cao năng lực thiết kế và đáp ứng chính xác tiến độ giao hàng. Bước tiến này không chỉ tăng hàm lượng giá trị gia tăng nội địa mà còn tạo bàn đạp vững chắc để hàng Việt vươn ra thị trường ASEAN và thế giới.
Ở góc độ kết nối thị trường, các hiệp hội ngành nghề đóng vai trò cầu nối then chốt trong việc đồng hành cùng tối thiểu 100 doanh nghiệp xây dựng thương hiệu tiên phong.
"Đối với cơ chế “Nhà nước hỗ trợ - Hiệp hội chủ trì - Doanh nghiệp bứt phá”, Chương trình xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể trong một vòng tròn cộng hưởng. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, ban hành Bộ nhận diện, xây dựng hạ tầng số, cung cấp thông tin thị trường, duy trì cơ chế đối thoại định kỳ. Hiệp hội ngành hàng chủ trì lựa chọn, giới thiệu doanh nghiệp hội viên tiêu biểu tham gia chương trình xây dựng thương hiệu tiên phong, trực tiếp đồng hành. Doanh nghiệp là chủ thể quyết định, chủ động đầu tư, bố trí nguồn lực để nâng cấp sản xuất hướng đến người tiêu dùng Việt, đa dạng hóa hình thức phân phối, đáp ứng và duy trì các tiêu chí của Chương trình", ông Linh gợi mở.
