Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản đề xuất giải pháp tăng nguồn cung nhà ở xã hội và ưu đãi tín dụng cho chủ đầu tư, người mua, thuê nhà.
Theo đó, Hiệp hội kiến nghị tiếp tục thực hiện quy định lãi suất cho vay 4,8%/năm theo Quyết định 486 của Thủ tướng. Nhưng, tốt nhất là nên xem xét, áp dụng mức lãi suất cho vay từ 3 - 4,8%/năm với người mua, thuê mua nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội.
Lý do đưa ra đề xuất này, bởi Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam vừa điều chỉnh mức lãi suất ưu đãi vay mua, thuê nhà ở xã hội (ký trước ngày 1/8) từ 4,8% lên 6,6% mỗi năm. Các khoản vay nếu được ký trước 1/8 sẽ áp dụng bằng lãi suất cho vay hộ nghèo - mức 6,6% mỗi năm. Mức cho vay với hộ nghèo được Thủ tướng quy định trong từng thời kỳ.
HoREA cho rằng, việc tăng như trên là chưa phù hợp với bản chất của khoản vay nhà ở xã hội. Mức lãi suất 6,6% không chỉ tăng 1,37 lần với trước đây mà còn cao hơn lãi suất vay 5% của gói 30.000 tỷ đồng.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhiều người mua, thuê nhà ở xã hội sẽ phải đối mặt áp lực trả lãi vay hàng tháng vượt dự kiến. Ví dụ với trường hợp vợ chồng anh A ngày 1/6 mua nhà ở xã hội với giá 1 tỷ đồng, được vay 800 triệu đồng trong 20 năm, lãi suất ưu đãi 4,8% mỗi năm. Lãi vay của tháng 7 là khoảng 3,2 triệu đồng và trả nợ gốc khoảng 3,3 triệu đồng, tổng số tiền mua nhà phải trả của tháng là 6,5 triệu đồng.
Nhưng kể từ ngày 1/8, lãi suất ưu đãi tăng lên 6,6%, vợ chồng anh A phải trả lãi vay là 4,38 triệu đồng, tăng 1,18 triệu đồng và trả nợ gốc khoảng 3,3 triệu đồng. Tổng số tiền mua nhà phải trả của tháng 8 là 7,68 triệu đồng. Vì thế, trong một năm, vợ chồng anh A phải chi thêm khoảng 14 triệu đồng ngoài nguồn tiền trả nợ dự tính ban đầu.
Ông Châu cho rằng, bản chất của khoản vay khi thuê, mua nhà ở xã hội thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội mang tính trung, dài hạn đến 25 năm, khác với khoản vay ưu đãi dành cho hộ nghèo chỉ khoảng 3 năm trở lại. Việc áp dụng lãi suất vay trung, dài hạn giống như khoản vay cho vay hộ nghèo sẽ làm cho người vay bất an, bởi lãi suất có thể tiếp tục thay đổi, thậm chí điều chỉnh hằng năm.
Ngoài ra, Ngân hàng Chính sách xã hội có 2 danh mục cho vay ưu đãi về nhà ở là chương trình “hộ nghèo theo chuẩn hộ nghèo quy định trong từng thời kỳ” với lãi suất ưu đãi 6,6% một năm trong 10 năm và chương trình “cho vay hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở” với lãi suất cho vay ưu đãi 3% năm trong 10 năm.
Như vậy căn cứ vào tiêu chí nào Ngân hàng Chính sách xã hội không áp dụng mức lãi suất cho vay là 3% mỗi năm mà lại chọn mức 6,6% để áp dụng cho người mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Người mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội tại khu vực đô thị là nơi tập trung dân cư với mật độ cao, hoạt động chủ yếu trên lĩnh vực phi nông nghiệp nên có tính đặc thù về an sinh xã hội.
HoREA cho rằng, cần thiết kế các chính sách phù hợp, trong đó có chính sách ưu đãi tín dụng hợp lý, sát với thực tế để không cào bằng chính sách giữa "đối tượng hưởng chính sách về nhà ở xã hội" tại khu vực đô thị với "hộ nghèo theo chuẩn quy định trong từng thời kỳ".
