Mỗi năm một lần, thị trường vàng bước vào cao điểm giao dịch khi nhu cầu mua tăng vọt dịp vía Thần Tài. Tuy nhiên, năm 2026 mở ra trong bối cảnh khác biệt: giá vàng trong nước đang dao động quanh 182–185 triệu đồng/lượng – mức cao hơn nhiều so với các chu kỳ trước.
TỪ “LẤY LỘC” ĐẾN BÀI TOÁN LỢI NHUẬN
Trời còn chưa sáng hẳn, trước nhiều tiệm vàng ở Hà Nội và TP.HCM đã có người đứng chờ. Từ ngày 23/2 (mùng 7 tháng Giêng), dòng người bắt đầu kéo đến, mỗi người một dự định: có người mua một chỉ để “lấy lộc”, có người gom vài lượng với kỳ vọng tích lũy dài hạn.
Chị Lan (Thanh Xuân, Hà Nội) cầm trên tay tờ giấy ghi sẵn số tiền định chi. “Năm nào tôi cũng mua một ít cho có vía, nhưng năm nay giá cao quá nên phải tính kỹ hơn. Mua cầu may thì vẫn mua, nhưng không thể mua theo cảm xúc như trước”, chị nói.
Ngày vía Thần tài (mùng 10 tháng Giêng) từ lâu đã vượt khỏi khuôn khổ tín ngưỡng thông thường để trở thành “ngày hội vàng” lớn nhất năm. Hình ảnh người xếp hàng, chen chân, thậm chí mang balo tiền đi giao dịch không còn xa lạ. Vàng – biểu tượng của tài lộc và thịnh vượng – khiến hành động mua bán trong ngày này mang màu sắc vừa tâm linh, vừa tài chính.
Nhưng phía sau câu chuyện “lấy lộc đầu năm” là một thực tế đáng chú ý: trong giai đoạn 2016–2025, có tới 7/10 năm giá vàng miếng SJC tăng nếu mua vào ngày vía Thần Tài và nắm giữ đến cuối năm. Chỉ 3 năm ghi nhận giảm giá, gồm 2017, 2018 và 2023, với biên độ không quá lớn so với các năm tăng.
Ở 7 năm tăng giá, mức sinh lời phổ biến dao động từ hơn 3 triệu đồng đến gần 6 triệu đồng mỗi lượng. Đặc biệt, năm 2025 ghi dấu mốc chưa từng có: giá vàng miếng SJC tăng 64,1 triệu đồng mỗi lượng so với ngày vía Thần Tài, tương đương gần 71% – mức cao nhất trong một thập kỷ. Năm 2020 đứng sau với mức tăng 11,1 triệu đồng mỗi lượng.
Vàng nhẫn thậm chí còn ấn tượng hơn. Riêng năm 2025, giá vàng nhẫn cao hơn 59,1 triệu đồng mỗi lượng so với thời điểm mua vào dịp vía Thần Tài. Các năm trước cũng ghi nhận mức tăng đáng kể: năm 2024 tăng 19,3 triệu đồng mỗi lượng; năm 2022 tăng 12,8 triệu đồng; năm 2020 tăng 10,95 triệu đồng.
Những con số đó khiến không ít người tin rằng mua vàng ngày này không chỉ là “cầu may”, mà còn là một quyết định đầu tư có cơ sở thống kê.
Tuy nhiên, năm 2026 lại mở ra trong một bối cảnh hoàn toàn khác.
Nếu như nhiều năm trước, vía Thần Tài diễn ra khi giá vàng chỉ dao động quanh vùng ổn định hoặc tăng nhẹ, thì năm nay thị trường bước vào ngày cao điểm trong trạng thái nóng bỏng chưa từng có. Giá vàng trong nước đang liên tục lập đỉnh mới, dao động quanh 183–184 triệu đồng/lượng – cao hơn rất nhiều so với mặt bằng các chu kỳ trước.
Chính mức nền giá cao kỷ lục này khiến thị trường đặt câu hỏi: sau ngày vía Thần Tài năm nay, đà tăng có còn tiếp diễn?
VÀNG VÀ KỶ LUẬT TÀI CHÍNH ĐẦU NĂM
Nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng tăng chưa dừng lại. Không ít tổ chức kinh tế nhận định kịch bản giá vàng thế giới vượt 6.000 USD/ounce không phải là điều viển vông nếu bất ổn địa chính trị và tài chính toàn cầu kéo dài, thậm chí gia tăng.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA cho rằng trong chu kỳ 2026 - 2030, vàng vẫn nên được duy trì, thậm chí gia tăng tỷ trọng trong danh mục. Vàng được xem là tài sản phòng thủ cốt lõi trong hệ thống quản trị gia sản, đặc biệt trong một năm 2026 được dự báo nhiều biến động. Trong môi trường vĩ mô bất định, vàng đóng vai trò như lớp đệm giảm sốc cho danh mục đầu tư.
Niềm tin vào xu hướng tích lũy vàng còn được củng cố bởi những thay đổi về chính sách và hạ tầng thị trường, bao gồm điều chỉnh Nghị định 24 và kế hoạch hình thành Trung tâm giao dịch vàng vật chất tập trung. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ giúp khai thông nguồn lực vàng trong dân và tạo nền tảng minh bạch hơn cho thị trường.
Dù vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh lý do mua vàng nên xuất phát từ nhu cầu gia cố tầng phòng thủ tài sản chứ không phải vì thấy người khác khoe lợi nhuận hay vì áp lực đầu năm phải mua cho có vía.
Thay vì dồn tiền mua ồ ạt vào những dịp cao điểm như vía Thần Tài, nhà đầu tư có thể cân nhắc chiến lược tích lũy định kỳ với lượng nhỏ, phù hợp khả năng tài chính và mục tiêu dài hạn.
Nếu vẫn muốn giữ nét văn hóa mua vàng ngày vía Thần Tài, nhà đầu tư nên thực hiện một cách tỉnh táo: chọn thương hiệu uy tín, sản phẩm có chứng từ rõ ràng và ưu tiên vàng nhẫn tròn trơn, ép vỉ nếu mục tiêu là tích lũy do tính thanh khoản cao. Vàng trang sức thường không phù hợp cho mục đích đầu tư vì chi phí gia công sẽ làm giảm giá trị khi bán lại. Quan trọng hơn cả, mua vàng cầu may đầu năm không có nghĩa là phải chi tiêu vượt quá khả năng tài chính chỉ để cảm thấy “đủ lễ, đủ vía”.
Trong khi đó, Chuyên gia tài chính Nguyễn Quang Huy, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Trãi nhận định mùa vía Thần tài năm nay diễn ra khi giá vàng SJC và nhẫn đang ở mức cao. Sự cộng hưởng giữa yếu tố văn hóa và tâm lý thị trường khiến quyết định mua hay bán không chỉ là hành động mang tính thời điểm, mà còn liên quan đến chiến lược tài chính dài hạn.
Theo ông Huy, trước ngày lễ, nhu cầu thường tăng dần theo hiệu ứng kỳ vọng. Lượng tiền nhàn rỗi sau Tết quay trở lại thị trường, trong khi thông tin về giá vàng xuất hiện dày đặc trên truyền thông. Điều này khiến giá trong nước có xu hướng nhích lên theo tâm lý đám đông. Chênh lệch mua - bán thường được các doanh nghiệp điều chỉnh rộng hơn trong giai đoạn cao điểm, làm gia tăng chi phí giao dịch.
Sau khi yếu tố mùa vụ qua đi, thị trường sẽ quay lại với các yếu tố nền tảng như giá vàng thế giới, tỷ giá và chính sách tiền tệ. Theo quan sát nhiều năm, khả năng xuất hiện nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau cao điểm vía Thần tài là điều không hiếm gặp khi lực cầu hạ nhiệt. Vì vậy, nhà đầu tư cần tính toán kỹ thay vì đặt toàn bộ kỳ vọng vào một ngày giao dịch duy nhất.
Về phân bổ tài sản, ông Huy khuyến nghị vàng chỉ nên chiếm khoảng 10% tổng danh mục đối với nhà đầu tư cá nhân. Nếu tỷ trọng vượt 10-20%, rủi ro tập trung sẽ tăng cao, đặc biệt khi thị trường bước vào chu kỳ điều chỉnh. Phần còn lại nên phân bổ vào tiền gửi, trái phiếu hoặc các kênh đầu tư khác để đảm bảo tính cân bằng và thanh khoản.
Đồng quan điểm, TS Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng, người dân cần cân nhắc kỹ trước khi mua vàng dịp này. Với những người mua nhằm mục đích cầu may, có thể lựa chọn số lượng nhỏ mang tính tượng trưng. Ngược lại, nếu mục tiêu là đầu tư hoặc tích trữ khối lượng lớn, cần tính toán thời điểm và rủi ro biến động giá sau khi cao điểm nhu cầu kết thúc.
Ở chiều bán ra, theo ông Hiếu, những nhà đầu tư đã mua vàng từ vùng giá thấp có thể cân nhắc chốt lời trong dịp này nếu đạt mức sinh lời hợp lý, chẳng hạn khoảng 30% so với giá vốn ban đầu. Việc bán từng phần thay vì bán toàn bộ cũng giúp hạn chế rủi ro “bắt sai đỉnh”.
