Tại phiên đàm phán lao động mùa xuân ở Nhật Bản, dự kiến kết thúc vào giữa tháng 3, các công ty lớn, chẳng hạn như Toyota Motor Corp đang thương lượng với các công đoàn nội bộ để ấn định mức lương cho năm tài chính sắp tới.
Công ty nghiên cứu tín dụng doanh nghiệp Teikoku Databank cho biết khoảng 1/4 các công ty Nhật Bản đã cung cấp các khoản trợ cấp lạm phát hoặc có kế hoạch làm như vậy. Các khoản trợ cấp nói trên trung bình dao động trong khoảng từ 6.500 yên/hàng tháng đến 54.000 yên một lần.
Shinichiro Mori, một người lao động đã nhận được khoản trợ cấp một lần trị giá 150.000 yên (mức trợ cấp cao) vào mùa hè năm ngoái từ nhà phát triển phần mềm Cybozu Inc, cho biết: “Tôi nhận được số tiền này ngay khi gia đình sinh đứa con thứ hai.”
“Tôi đánh giá cao số tiền trợ cấp“, ông Shinichiro Mori nói với Reuters. "Chúng tôi đã dùng số tiền đó để mua đồ trẻ em, thanh toán hóa đơn điện nước và các chi phí sinh hoạt khác”.
Khu vực tư nhân kỳ vọng những nỗ lực này sẽ giúp tăng năng suất lao động, phù hợp với sáng kiến "chủ nghĩa tư bản mới" của Thủ tướng Fumio Kishida về phân phối của cải, trong đó đặt ưu tiên hàng đầu cho việc tăng lương.
Tăng lương bền vững
Dữ liệu của OECD cho thấy tiền lương của người lao động Nhật Bản chỉ tăng khoảng 5% trong khoảng thời gian 30 năm kể từ năm 1990, trong khi đó lương của Hoa Kỳ tăng 150% lần và lương của người Hàn Quốc tăng 50%.
Nhà kinh tế điều hành tại Viện nghiên cứu Nomura Takahide Kiuchi, cựu thành viên hội đồng quản trị của Ngân hàng Nhật Bản, kêu gọi việc tăng lương phải được duy trì nhất quán theo một thời gian dài.
Ông Takahide Kiuchi giải thích: “Tiền thưởng hoặc trợ cấp lạm phát sẽ chỉ có tác động hạn chế trong việc xoa dịu nỗi đau kinh tế, vì người tiêu dùng có xu hướng tiết kiệm các khoản thanh toán một lần này thay vì chi tiêu chúng”.
Chính phủ và ngân hàng trung ương Nhật Bản cho biết lạm phát phải tăng song song với tăng lương để thúc đẩy tiêu dùng tư nhân, chiếm hơn một nửa nền kinh tế Nhật Bản. Đây là cũng được cho là điều mở đường cho Ngân hàng Nhật Bản đạt được mục tiêu lạm phát một cách bền vững và ổn định.
Các khoản thanh toán một lần dù có ích nhưng không làm cho người tiêu dùng tự tin hơn về việc tăng chi tiêu. Trong khi đó việc tăng lương cơ bản nhiều khả năng sẽ thúc đẩy niềm tin và khiến người lao động chi tiêu nhiều hơn.
Đồng tình với quan điểm nói trên, bên cạnh một số khoản trợ cấp lạm phát, công ty phát triển Cybozu Inc mới đây cũng đã đề nghị mức tăng lương kỷ lục cho nhân viên từ 1% đến 10% trong năm nay.
Động thái mới của Cybozy vượt mục tiêu 3% của chính phủ và thậm chí cao hơn so với mức 5% mà Liên đoàn Công đoàn Nhật Bản đề ra.
Yumika Nakane, người đứng đầu bộ phận nhân sự của công ty cho biết: “Thị trường lao động đang ngày một thu hẹp. Chúng tôi đặt ra các thang lương như hiện nay vì hiểu rằng đây là một trong những yếu tố then chốt để thu hút người lao động.”
Đàm phán lao động
Theo cuộc thăm dò bao gồm 33 nhà kinh tế của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản (JERC) cho thấy, nhiều công ty lớn của Nhật Bản có khả năng đưa ra mức tăng lương lớn nhất trong 26 năm, hoặc trung bình 2,85% cho năm tài chính bắt đầu vào tháng 4.
Chính phủ của Thủ tướng Kishida có kế hoạch khai thác nguồn nhân lực trị giá 1 nghìn tỷ yên trong vòng 5 năm tới, cung cấp hỗ trợ cho các công ty tuyển dụng lao động trung cấp cũng như nỗ lực đào tạo lại kỹ năng để thúc đẩy doanh thu lao động.
Người lao động đặt nhiều kỳ vọng vào các cuộc đàm phán lao động năm nay. Họ hy vọng sẽ có thêm các chính sách chống lại lạm phát đồng thời giải quyết vấn đề thị trường lao động đang thắt chặt để giúp thúc đẩy nền kinh tế.
Bên cạnh đó, một số công ty đã sẵn sàng để chủ động hơn trong chiến lược thu hút lao động của mình.
Ví dụ, "trung tâm đào tạo lại kỹ năng" của công ty truyền thông Internet Cyberagent đã đào tạo 200 kỹ sư công nghệ thông tin, nâng cao kỹ năng của họ để phù hợp với nhu cầu của công ty, bên cạnh việc thu hút các kỹ sư từ bên ngoài.
Từ mùa xuân này, công ty cũng sẽ tăng 12% mức lương khởi điểm cho sinh viên mới tốt nghiệp lên 420.000 yên.
Hiroto Minegishi, tổng giám đốc phụ trách nhân sự của công ty cho biết: “Khi ngành CNTT đối mặt với tình trạng thiếu kỹ sư, chúng tôi có thể góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động bằng cách đào tạo nguồn nhân lực, vốn là thế mạnh của chúng tôi. Và kết quả là, Cyberagent có thể giúp người lao động được tăng lương và nâng cao năng suất trong toàn ngành CNTT.
