Chứng khoán Tiên Phong (TPS) vừa công bố báo cáo chiến lược quý 4/2026, trong đó nhận định thị trường đang bước vào giai đoạn “tích lũy và phân hóa” thay vì hình thành ngay một xu hướng tăng mạnh mới. Quan điểm này được xây dựng trên sự đan xen giữa nhiều yếu tố thuận lợi và rủi ro.
Trước hết, nền kinh tế trong nước tiếp tục duy trì tăng trưởng, đầu tư công còn dư địa giải ngân trong những tháng cuối năm, trong khi việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp mở thêm cánh cửa tiếp cận dòng vốn quốc tế.
Ở chiều ngược lại, lạm phát đã tiến gần mục tiêu 4,5%, mặt bằng lãi suất còn chịu sức ép, trong khi biến động địa chính trị tiếp tục tác động đến giá năng lượng và tâm lý trên các thị trường tài chính.
Trong số các động lực hỗ trợ, TPS dành nhiều sự chú ý cho câu chuyện nâng hạng. Với tỷ trọng dự kiến khoảng 0,488% trong FTSE Emerging All Cap Index, dòng vốn thụ động có thể vượt 2,2 tỷ USD sau khi toàn bộ lộ trình được hoàn tất. Nếu tính thêm dòng vốn chủ động, tổng lượng vốn nước ngoài tiềm năng được TPS ước tính khoảng 6 tỷ USD.
Tuy nhiên, công ty chứng khoán cho rằng dòng tiền này sẽ không phân bổ đồng đều. Theo TPS, các quỹ chủ động thường có xu hướng giải ngân sớm hơn và chọn lọc kỹ hơn, phụ thuộc vào chất lượng tài sản, triển vọng lợi nhuận và nền tảng của từng doanh nghiệp. Vì vậy, việc nằm trong một bộ chỉ số quốc tế không đồng nghĩa mọi cổ phiếu đều hưởng lợi như nhau.
Một yếu tố khác được TPS đánh giá tích cực là mặt bằng định giá đã giảm đáng kể. Tại ngày 11/9, P/E của VN-Index ở mức 12,25 lần, thấp hơn khoảng 20% so với trung bình 10 năm. Nếu loại VIC, P/E toàn thị trường chỉ còn khoảng 9,91 lần, trong khi P/B ở mức 1,64 lần.
Dù vậy, diễn biến của các nhóm cổ phiếu cho thấy sức khỏe thị trường chưa thực sự đồng đều. Từ đầu năm đến ngày 11/9, VN-Index gần như đi ngang, nhưng VN30 giảm 4,63%, Midcap mất 15,4% và Smallcap giảm 17,15%. Thanh khoản bình quân cũng thấp hơn gần 14% so với cùng kỳ.
Theo TPS, điều này phản ánh dòng tiền đang co cụm vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, khiến diễn biến của chỉ số chưa phản ánh đầy đủ mức suy giảm của phần lớn thị trường.
Ở góc độ kỹ thuật, VN-Index hiện vận động trong trạng thái đi ngang tích lũy. Biên độ dao động dần thu hẹp, các đáy được nâng lên nhưng vùng đỉnh vẫn chưa bị vượt qua rõ ràng.
Trong kịch bản cơ sở, TPS dự báo VN-Index dao động trong vùng 1.715–1.894 điểm. Nếu các điều kiện thuận lợi hơn, chỉ số có thể tiến tới vùng 1.935–2.026 điểm. Ngược lại, trong kịch bản tiêu cực, vùng 1.650–1.680 điểm được xem là khu vực cần lưu ý.
“Chiến lược phù hợp cho giai đoạn này là chủ động tận dụng các đợt điều chỉnh của thị trường để tích lũy dần cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, thay vì cố gắng dự đoán và né tránh hoàn toàn biến động ngắn hạn”, báo cáo nêu.
Trong bối cảnh thị trường chưa hình thành xu hướng tăng rõ rệt, TPS ưu tiên ngân hàng, dịch vụ tài chính, bảo hiểm, thực phẩm và đồ uống, công nghệ thông tin. Điểm chung của các nhóm này là tăng trưởng lợi nhuận vẫn duy trì, trong khi định giá phần lớn thấp hơn mức trung bình 5 năm.
Ngân hàng ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý 2 tăng 24,5% so với cùng kỳ, sau mức tăng 13,5% trong quý 1. P/E của ngành ở mức 8,4 lần và P/B 1,40 lần, thấp hơn trung bình 5 năm lần lượt 9,9 lần và 1,66 lần.
Dịch vụ tài chính, trong đó có nhóm công ty chứng khoán, cũng nằm trong danh sách ưu tiên. Lợi nhuận quý 2 tăng 38,06%, cao hơn mức 26,37% của quý 1. P/E hiện ở 12,44 lần và P/B 1,54 lần, đều thấp hơn bình quân 5 năm.
Đây cũng là nhóm thể hiện khá rõ câu chuyện phân hóa giữa kết quả kinh doanh và diễn biến thị trường. Từ đầu năm, dịch vụ tài chính giảm 2,38% dù lợi nhuận vẫn tăng cao. Các nhà phân tích cho rằng dòng tiền vào nhóm chứng khoán và tài chính chưa thực sự mạnh, song kỳ vọng nâng hạng có thể tạo lực hỗ trợ trong dài hạn.
Bảo hiểm là nhóm thứ ba được lựa chọn. Lợi nhuận sau thuế quý 1 và quý 2 cùng tăng khoảng 21% so với cùng kỳ, trong khi P/E và P/B thấp hơn trung bình 5 năm. Mặt bằng lãi suất cao được kỳ vọng hỗ trợ kết quả kinh doanh của ngành.
Với thực phẩm & đồ uống, lợi nhuận quý 2 tăng 32,54%, sau mức tăng 58,51% trong quý 1. P/E hiện ở 14,32 lần, thấp hơn mức trung bình 18,87 lần trong 5 năm. Sức mua nội địa duy trì tích cực sau khi loại trừ tác động của giá cả là một trong những yếu tố hỗ trợ.
Công nghệ thông tin là nhóm còn lại. Lợi nhuận quý 2 tăng 18,39%, cải thiện so với mức tăng 1,02% trong quý 1. P/E đạt 12,60 lần và P/B 2,54 lần, đều thấp hơn đáng kể so với trung bình 5 năm. Kỳ vọng dài hạn với nhóm này tiếp tục gắn với làn sóng đầu tư AI.
Theo TPS, quý 4 chưa phải giai đoạn phù hợp để đặt cược toàn bộ vào một xu hướng tăng đồng loạt. Thay vào đó, sự phân hóa nhiều khả năng tiếp tục chi phối thị trường, khiến việc lựa chọn doanh nghiệp và kiểm soát tỷ trọng danh mục trở nên quan trọng hơn so với việc chạy theo biến động ngắn hạn của chỉ số.
