Trong thế giới kinh doanh đương đại, nơi tốc độ tăng trưởng và những con số tài chính thường trở thành thước đo thành công, vẫn có những doanh nhân lựa chọn một con đường khác: kiến tạo giá trị kinh tế song hành với gìn giữ bản sắc văn hóa.
CƠ DUYÊN TỪ NHỮNG CÂY TRÀ CỔ THỤ
Nữ doanh nhân Trần Thị Mai Phương, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phương Nam Holdings, là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ doanh nhân như thế. Với chị, kinh doanh không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là hành trình bền bỉ đưa những giá trị văn hóa Việt Nam bước ra thế giới bằng ngôn ngữ của chất lượng, bản sắc và niềm tự hào dân tộc.
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong hành trình ấy. Không chỉ là năm tăng tốc của hệ sinh thái Phương Nam Holdings, đây còn là giai đoạn ghi nhận những nỗ lực lặng lẽ nhưng bền bỉ của nữ doanh nhân trẻ trong việc khơi dậy và nâng tầm giá trị của trà Việt, một di sản văn hóa đã tồn tại hàng trăm năm trong đời sống người Việt.
Trước khi dành trọn tâm huyết cho trà, Trần Thị Mai Phương từng trải qua nhiều lĩnh vực kinh doanh. Tuy nhiên, với chị, trà mang một ý nghĩa khác biệt. Đó không chỉ là một sản phẩm hay một ngành hàng, mà là biểu tượng của văn hóa, của ký ức và của những giá trị truyền thống cần được gìn giữ.
Cơ duyên ấy bắt đầu từ một chuyến đi đến vùng núi cao Lai Châu, nơi những cây trà Shan Tuyết cổ thụ hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm tuổi vẫn lặng lẽ sinh trưởng giữa mây núi Tây Bắc. Đằng sau vẻ bình dị ấy là một kho tàng di sản thiên nhiên quý giá, nhưng trong nhiều năm vẫn chưa được đánh thức đúng tầm.
“Ban đầu, tôi đến với trà bằng sự dè dặt, như một người trẻ đang đi tìm lại những giá trị nguồn cội. Điều này hoàn toàn khác với cách tôi từng đưa ra các quyết định kinh doanh trước đây, vốn rất nhanh và quyết liệt”, chị nhớ lại
Những chuyến đi thực địa, những cuộc trò chuyện với người dân vùng cao đã khiến chị nhận ra một nghịch lý: trong khi sở hữu nguồn nguyên liệu quý hiếm, người nông dân vẫn phải bán trà thô với giá trị rất thấp. Chính sự trăn trở ấy đã thôi thúc chị lựa chọn con đường làm trà với một trách nhiệm lớn hơn cả mục tiêu kinh doanh. Từ đó, thương hiệu ANNSHAN ra đời như một bước khởi đầu cho hành trình kéo dài hơn một thập kỷ nghiên cứu, học hỏi và phát triển trà Việt theo hướng bền vững.
Ngay từ khi bắt đầu, ANNSHAN được định hình không đơn thuần là một thương hiệu trà, mà là một hệ sinh thái nhằm nâng tầm giá trị của trà Việt. Chiến lược phát triển được nữ doanh nhân Trần Thị Mai Phương và cộng sự triển khai theo ba định hướng cốt lõi.
Trước hết là chuẩn hóa quy trình và bảo tồn chất lượng. Doanh nghiệp trực tiếp chuyển giao cho bà con vùng nguyên liệu các kỹ thuật chế biến trà tinh hoa – từ lên men, sao sấy cho đến các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng khắt khe. Cách làm này không chỉ giúp nâng giá trị sản phẩm, mà còn từng bước hình thành vùng nguyên liệu bền vững, có chiều sâu.
Song song với đó là chiến lược sáng tạo sản phẩm và đại chúng hóa trà Việt. Từ nền tảng trà Shan Tuyết cổ thụ, ANNSHAN phát triển nhiều dòng trà kết hợp với các đặc sản và thảo dược bản địa như cam Cao Phong, quế Việt Nam, hoa cúc, hoa nhài hay hoa bưởi sấy khô. Các sản phẩm được thiết kế dưới dạng trà túi nhúng tiện lợi, phù hợp với nhịp sống hiện đại và dễ dàng tiếp cận thị trường quốc tế.
Ở tầm nhìn dài hạn hơn, Phương Nam Holdings đang hướng tới xây dựng chuỗi F&B mang thương hiệu Việt. Theo chị Mai Phương, nhiều thương hiệu đồ uống quốc tế đã thành công nhờ mô hình nhượng quyền toàn cầu. Việt Nam hoàn toàn có thể làm điều tương tự, thậm chí theo hướng ngược lại, bằng cách đưa nguyên liệu bản địa ra thế giới thông qua chính các mô hình kinh doanh của mình.
“Chúng ta có nguồn nguyên liệu rất đặc sắc. Điều quan trọng là phải kể được câu chuyện của nó bằng một chiến lược bài bản và chuyên nghiệp”, chị chia sẻ.
KHI DOANH NHÂN CŨNG LÀ NGƯỜI GÌN GIỮ DI SẢN
Những nỗ lực trong việc kết nối kinh doanh với văn hóa đã mang lại cho Trần Thị Mai Phương nhiều ghi nhận đáng chú ý. Năm 2025, chị được Hội Di sản Văn hóa Việt Nam trao tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Di sản Văn hóa Việt Nam”. Cùng năm, chị được Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam chứng nhận danh hiệu “Nghệ nhân Quốc gia” trong lĩnh vực Ẩm thực - Văn hóa trà.
Tuy nhiên, với nữ doanh nhân này, những danh hiệu ấy không phải là đích đến. “Tôi không nghĩ mình là người phục hồi di sản, bởi khái niệm đó có phần nặng nề. Tôi chỉ mong mình là người có thể kể một câu chuyện về văn hóa trà”, chị chia sẻ.
Theo chị, để trà Việt có vị trí trên bản đồ thế giới, người làm trà phải thực sự hiểu trà, hiểu nghề, đồng thời nắm vững các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế để có thể đối thoại bình đẳng với thị trường toàn cầu.
Trong giai đoạn 2024-2025, ANNSHAN đã nghiên cứu và chọn lọc nhiều kỹ thuật chế biến tiên tiến từ các quốc gia có truyền thống trà lâu đời, đồng thời giữ vững bản sắc nguyên bản của trà Việt. Đó là sự kết hợp giữa tư duy doanh nhân hiện đại và chiều sâu của một nghệ nhân, hai yếu tố tưởng chừng khác biệt nhưng lại bổ trợ cho nhau trong hành trình đưa một sản phẩm văn hóa ra thị trường quốc tế.
Bước sang năm 2026, hành trình của Phương Nam Holdings đang mở ra một chương mới. Những lô trà đầu tiên mang thương hiệu quốc tế của doanh nghiệp đã được xuất khẩu sang thị trường Bắc Mỹ thông qua các nền tảng thương mại điện tử. Song song đó, tập đoàn cũng đang xúc tiến hợp tác với các đối tác tại Indonesia và Bulgaria nhằm phát triển các dòng trà sáng tạo, kết hợp trà mộc với thảo dược và hoa quả đặc sản vùng Tây Bắc.
Các sản phẩm đặc trưng của ANNSHAN
Mục tiêu của chị Mai Phương không chỉ là xuất khẩu sản phẩm, mà còn là xuất khẩu câu chuyện văn hóa. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, bản sắc văn hóa đang trở thành một “hộ chiếu mềm” của mỗi quốc gia trên trường quốc tế. Với chị, trà Việt hoàn toàn có thể trở thành một biểu tượng văn hóa, giống như cách trà đã gắn liền với hình ảnh của nhiều quốc gia châu Á.
Trà Việt hoàn toàn có thể sánh ngang với các quốc gia có truyền thống trà lâu đời nếu được đầu tư bài bản và kể đúng câu chuyện” Nghệ nhân Ẩm thực văn hóa trà Mai Phương.
Hành trình của nữ doanh nhân trẻ Trần Thị Mai Phương phản chiếu hình ảnh của một thế hệ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới, những người không chỉ làm kinh tế, mà còn mang trong mình trách nhiệm văn hóa và khát vọng nâng tầm vị thế quốc gia.
Trong mỗi chén trà Việt được giới thiệu ra thế giới, không chỉ có hương vị của núi rừng Tây Bắc, mà còn thấp thoáng câu chuyện về một dân tộc đang tự tin bước vào kỷ nguyên hội nhập. Và trong câu chuyện ấy, hình ảnh một nữ doanh nhân kiên định với con đường mình chọn, con đường kể chuyện về trà Việt bằng bản lĩnh kinh doanh và chiều sâu văn hóa. Đây chính là một dấu ấn đẹp của tinh thần phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới.