Trong thế giới kinh doanh, không ít tỷ phú sinh năm Ngọ đã ghi dấu ấn bằng những con đường rất khác nhau, từ truyền thông, tài chính cho tới công nghệ thông tin. Dù xuất phát điểm không giống nhau, họ có chung một đặc điểm nổi bật, đó là tinh thần dấn thân, sẵn sàng chấp nhận rủi ro và không ngại đối đầu với thử thách.
Các tỷ phú tuổi Ngọ thường không chọn con đường an toàn, mà sẵn sàng rẽ hướng khi tin rằng cơ hội nằm ở phía trước. Thành công của họ đến từ sự kết hợp giữa tốc độ ra quyết định, niềm tin vào bản thân và khả năng kiên trì theo đuổi mục tiêu dài hạn. Chính những yếu tố này đã tạo nên dấu ấn riêng của các tỷ phú tuổi Ngọ trên bản đồ kinh tế thế giới.
ZHONG SHANSHAN
Tỷ phú Zhong Shanshan, sinh ngày 1/12/1954 (Giáp Ngọ) tại thành phố Hàng Châu (Trung Quốc), nắm giữ khối tài sản ước tính khoảng 72 - 77 tỷ USD chủ yếu đến từ lĩnh vực nước uống đóng chai.
Là nhà sáng lập kiêm Chủ tịch của Nongfu Spring, ông Zhong Shanshan được xem là một tỷ phú không giống ai trong thời đại mà sự hiện diện trước công chúng gần như là điều bắt buộc. Ông vượt qua nhiều tên tuổi lớn của giới công nghệ Trung Quốc như Zhang Yiming - nhà sáng lập công ty mẹ của TikTok là ByteDance, Ma Huateng của Tencent hay Lei Jun của Xiaomi để trở thành người giàu nhất Trung Quốc.
Tránh xa các cuộc phỏng vấn, không xuất hiện tại sự kiện ngành và hoàn toàn không quan tâm đến việc xây dựng hình ảnh cá nhân, Zhong Shanshan được giới kinh doanh Trung Quốc gọi bằng biệt danh “Sói đơn độc”, phản ánh phong cách làm việc độc lập và khép kín của ông.
Để có được vị thế như hiện nay, ông Zhong đã phải trải qua vô số khó khăn khi có xuất phát điểm khá khiêm tốn. Việc học tập chính quy của ông bị gián đoạn trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa Trung Quốc, buộc ông phải bỏ học từ bậc tiểu học và làm các công việc lao động chân tay trong ngành xây dựng. Bất chấp nhiều thiệt thòi, Zhong Shanshan sau đó đã tự làm mới cuộc đời mình khi trở thành phóng viên của tờ Zhejiang Daily. Đến năm 1988, ông rời bỏ nghề báo để theo đuổi con đường kinh doanh - một quyết định mang tính bước ngoặt, mở ra hành trình tạo dựng cơ nghiệp sau này.
Tên tuổi của Zhong Shanshan chỉ thực sự vươn tầm toàn cầu sau nhiều thập kỷ. Cuối năm 2020, Forbes xếp ông là người giàu nhất châu Á. Đến tháng 1/2021, đà tăng mạnh của cổ phiếu Nongfu Spring đã đưa Zhong trở thành người giàu nhất Trung Quốc và Top 20 thế giới.
Kiểm soát là yếu tố trung tâm trong thế giới quan này. Zhong sở hữu gần 84% cổ phần của Nongfu Spring, qua đó cho phép ông đưa ra các quyết định dài hạn mà không chịu sự can thiệp từ cổ đông. Quyền tự chủ này giúp ông điều hướng áp lực pháp lý, khủng hoảng truyền thông trên mạng xã hội và cạnh tranh khốc liệt mà vẫn giữ vững các nguyên tắc cốt lõi.
Dù Nongfu Spring là tài sản nổi bật nhất, đế chế của Zhong Shanshan thực chất được xây dựng trên hai trụ cột là nước và sức khỏe. Ông cũng là cổ đông kiểm soát của Beijing Wantai Biological Pharmacy, nhà sản xuất vaccine đã phát triển loại vaccine HPV thế hệ thứ hai đầu tiên do Trung Quốc tự sản xuất. Việc Wantai niêm yết vào tháng 4/2020 và Nongfu Spring lên sàn sau đó trong cùng năm đã đưa Zhong lên vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng tài sản. Hai doanh nghiệp này phản ánh rõ nét chiến lược của ông, đó là tập trung vào những sản phẩm thiết yếu, nằm ở giao điểm giữa sức khỏe cộng đồng và đời sống hàng ngày.
Nongfu Spring hiện vẫn giữ vị thế thống lĩnh thị trường nước uống đóng chai tại Trung Quốc, trong đó mảng nước chiếm khoảng 37% tổng doanh thu. Công ty cũng mở rộng thành công sang các lĩnh vực trà, nước trái cây và đồ uống chức năng, với những thương hiệu như Nongfu Orchard, Tea Pi và C100. Mỗi lần ra mắt sản phẩm đều tuân theo cùng một mô hình “Khác biệt hóa sản phẩm đi kèm chiến lược tiếp thị dựa trên câu chuyện thương hiệu”.
BILL ACKMAN
William Albert “Bill” Ackman, sinh ngày 11/5/1966 (Bính Ngọ) tại New York (Mỹ), là một tỷ phú, nhà quản lý quỹ phòng hộ nổi tiếng của Mỹ. Ông là nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Pershing Square Capital Management.
Ackman là con út trong gia đình có hai người con, với cha là ông Lawrence D. Ackman - người đứng đầu một công ty môi giới bất động sản, và bà Ronnie I. Ackman. Ông lớn lên tại Chappaqua, một khu dân cư giàu có thuộc hạt Westchester, và tốt nghiệp Trường Trung học Horace Greeley.
Bill Ackman trúng tuyển Đại học Harvard và theo học chuyên ngành nghiên cứu xã hội. Trong thời gian học tập, ông Ackman tình cờ đọc được cuốn sách hướng dẫn đầu tư xuất bản năm 1949 của Benjamin Graham với tựa đề The Intelligent Investor (Nhà đầu tư thông minh). Cuốn sách đã có tác động mạnh mẽ, thôi thúc ông theo đuổi sự nghiệp đầu tư.
Sau khi nhận bằng cử nhân Harvard năm 1988, ông Ackman tiếp tục theo học tại Trường Kinh doanh Harvard. Trong thời gian này, ông bắt đầu thử nghiệm đầu tư thông qua việc mua cổ phiếu. Khi giá cổ phiếu tăng, ông Ackman càng thêm tự tin. Sáu tháng sau, ông thuyết phục người bạn học David Berkowitz cùng tham gia. Hai người đầu tư chung cho đến khi tốt nghiệp vào năm 1992.
Sau đó, ông Ackman và ông Berkowitz thành lập công ty đầu tư Gotham Partners Management Company. Quỹ khởi đầu với 3 triệu USD, chủ yếu huy động từ gia đình và bạn bè, nhưng nhanh chóng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong suốt thập niên 1990. Năm 1995, với sự hậu thuẫn của tập đoàn bảo hiểm và bất động sản Leucadia National Corporation, Bill Ackman tham gia đấu thầu mua lại Trung tâm Rockefeller biểu tượng của New York khi tòa nhà này được rao bán. Dù thương vụ không thành công, nỗ lực này đã giúp Bill Ackman nâng cao danh tiếng trong giới tài chính Phố Wall.
Thành công ban đầu giúp Gotham Partners thu hút thêm vốn từ các khách hàng ngày càng danh giá. Đến năm 2000, quy mô quỹ đạt 568 triệu USD. Tuy nhiên, chiến lược đầu tư ban đầu tập trung vào cổ phiếu bị định giá thấp dần chuyển sang việc nắm quyền kiểm soát tại các công ty tư nhân, khiến danh mục tài sản trở nên kém thanh khoản. Cách tiếp cận này cuối cùng đã góp phần dẫn tới sự sụp đổ của Gotham Partners, khi việc quản lý yếu kém một doanh nghiệp kinh doanh sân golf suýt đẩy công ty phá sản. Nhà đầu tư hoảng sợ và rút vốn hàng loạt, khiến quy mô quỹ giảm xuống chỉ còn 300 triệu USD vào cuối năm 2002. Ngày 27/12/2002, cả Ackman và Berkowitz đều tuyên bố thanh lý toàn bộ tài sản còn lại và đóng cửa Gotham Partners.
Ngay cả khi Gotham Partners đang trên đà sụp đổ, Bill Ackman vẫn thực hiện một vụ đặt cược vào năm 2002, giúp ông sau này được xem là một trong những nhà đầu tư có tầm nhìn xa nhất Phố Wall.
Bill Ackman thành lập công ty quản lý quỹ phòng hộ mới mang tên Pershing Square Capital Management vào năm 2004 với quy mô 54 triệu USD, trong đó 50 triệu USD đến từ Leucadia National, cũng chính là nhà tài trợ cũ của Ackman.
Pershing Square theo đuổi chiến lược tập trung vốn vào một số ít doanh nghiệp mà quỹ đánh giá cao, thay vì đa dạng hóa danh mục. Chiến lược này mang lại kết quả vượt trội. Thông qua việc mua cổ phần tại chuỗi thức ăn nhanh Wendy’s và nhà điều hành trung tâm thương mại General Growth Properties, rồi thúc đẩy các quyết định quản trị nhằm gia tăng giá trị cổ phiếu - đôi khi bị cho là gây tổn hại tới lợi ích dài hạn của doanh nghiệp - Pershing Square đạt mức lợi nhuận ròng 692% trong vòng 10 năm tiếp theo.
Giai đoạn 2015 - 2018, Pershing Square rơi vào thua lỗ. Một trong những thất bại lớn nhất là khoản đặt cược bán khống trị giá 1 tỷ USD vào Herbalife - công ty tiếp thị đa cấp bị cáo buộc là mô hình kim tự tháp. Nhà đầu tư huyền thoại Carl Icahn đứng ở phe đối lập, biến vụ việc thành màn đối đầu công khai giữa hai tên tuổi lớn của Phố Wall.
Tuy nhiên, Bill Ackman đã có màn “tái xuất” ngoạn mục. Đầu năm 2018, ông tuyên bố quay trở lại những nguyên tắc đầu tư cơ bản. Đến năm 2019, Pershing Square Holdings đạt mức lợi nhuận 58,1%, trở thành một trong những quỹ phòng hộ hoạt động hiệu quả nhất thế giới. Tháng 3/2020, Bill Ackman dự báo chính xác rằng đại dịch Covid-19 sẽ gây tác động nghiêm trọng lên thị trường chứng khoán và chỉ đạo Pershing Square chi 27 triệu USD để mua các hợp đồng bảo hiểm tín dụng. Quyết định này mang về cho công ty khoản lợi nhuận khổng lồ lên tới 2,6 tỷ USD.
ROBERT J. PERA
Robert J. Pera, sinh ngày 10/3/1878 (Mậu Ngọ), là nhà sáng lập Ubiquiti Networks, trở thành tỷ phú ở tuổi 36, qua đó ghi tên mình vào danh sách những tỷ phú trẻ nhất thế giới do Forbes bình chọn.
Khởi nghiệp từ những ý tưởng kinh doanh khi còn học trung học, song song với việc phải từ bỏ ước mơ trở thành vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp do mắc bệnh tim, ông Pera theo đuổi con đường học thuật và tốt nghiệp hai chuyên ngành Kỹ thuật Điện và tiếng Nhật tại Đại học California, San Diego (UC San Diego).
Gia nhập Apple sau khi ra trường, Pera nhanh chóng nhận ra những cơ hội cải tiến công nghệ Wi-Fi. Chính phát hiện này đã dẫn tới quyết định thành lập Ubiquiti Networks có số vốn ban đầu chỉ 30.000 USD. Công ty hướng mục tiêu cung cấp các sản phẩm mạng và không dây hiệu suất cao nhưng có mức giá phải chăng, mang kết nối Wi-Fi tới các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa và những nơi chưa được phục vụ đầy đủ, vốn thiếu hạ tầng viễn thông truyền thống.
Thay vì xây dựng lực lượng bán hàng quy mô lớn, công ty lựa chọn mô hình tiếp thị dựa vào cộng đồng người dùng và duy trì chi phí vận hành tối thiểu. Nhờ đó, Ubiquiti đã vươn lên trở thành nhà cung cấp toàn cầu cho các công ty dịch vụ internet và doanh nghiệp trên khắp thế giới và Robert Pera vẫn giữ quyền kiểm soát chặt chẽ và duy trì hình ảnh kín tiếng trước công chúng.
Không dừng lại ở lĩnh vực công nghệ, Robert J. Pera còn tạo dấu ấn trước công chúng khi trở thành ông chủ đội bóng NBA Memphis Grizzlies, đưa đội đạt được thành tích chưa từng có, bao gồm mùa giải kỷ lục 56 chiến thắng cùng những lần tiến sâu tại vòng play-off. Thông qua Quỹ Memphis Grizzlies Foundation, Pera cũng tích cực đóng góp cho các chương trình thể thao thanh thiếu niên tại thành phố Memphis.
Theo Forbes, ông chủ Memphis Grizzlies hiện sở hữu khối tài sản ước tính 26,7 tỷ USD, xếp thứ 85 trong danh sách những người giàu nhất hành tinh. Trong khi đó, Chỉ số Tỷ phú Bloomberg (Bloomberg Billionaire Index) xếp ông ở vị trí thứ 71 toàn cầu, với giá trị tài sản ròng ước tính lên tới 33,1 tỷ USD.
EVAN SPIEGEL
Evan Spiegel, sinh ngày 4/6/1990 (Canh Ngọ) tại California (Mỹ), là nhà đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Snap Inc. - công ty mẹ của ứng dụng Snapchat.
Ý tưởng về ứng dụng chia sẻ ảnh và video đình đám này được Spiegel phát triển trong thời gian theo học tại Đại học Stanford. Vào mùa xuân năm 2011, một thành viên khác của Kappa Sigma là Reggie Brown đã chia sẻ mong muốn có một cách gửi ảnh mà sau đó sẽ tự biến mất. Evan Spiegel nhanh chóng nắm bắt ý tưởng này và cùng Reggie Brown mời bạn học Bobby Murphy tham gia dự án.
Mùa hè năm đó, cả ba tập trung làm việc tại nhà của Spiegel ở Pacific Palisades, phân chia vai trò rõ ràng rằng Spiegel giữ vai trò CEO và nhà thiết kế, Murphy đảm nhiệm vị trí CTO kiêm lập trình viên, còn Brown là Giám đốc marketing. Tháng 7/2011, họ ra mắt phiên bản đầu tiên của ứng dụng, khi đó vẫn mang tên Picaboo, cho phép người dùng gửi những bức ảnh sẽ biến mất nhanh chóng sau khi được xem, hé lộ rồi xóa sạch “bằng chứng”.
Tuy nhiên, đến tháng 8, mâu thuẫn nội bộ đã nảy sinh. Evan Spiegel và Bobby Murphy quyết định loại Reggie Brown khỏi dự án và tiếp tục phát triển ứng dụng với tên gọi mới là Snapchat. Mùa thu năm đó, doanh thu vẫn ở mức khiêm tốn, nhưng đến mùa đông, ứng dụng bắt đầu tăng trưởng mạnh. Tháng 1/2012, Snapchat ghi nhận 20.000 người dùng, trước khi tăng lên 100.000 người dùng vào tháng 4 cùng năm.
Trong những tháng trước khi lên sàn, Snapchat dường như không có giới hạn tăng trưởng. Tháng 9/2016, công ty đổi tên thành Snap Inc. và hai tháng sau đó ra mắt Spectacles - kính đeo tích hợp camera. Cùng năm, Snap công bố doanh thu vượt 400 triệu USD.
Việc Snap chính thức IPO vào 2017 đã giúp hai nhà sáng lập trở thành tỷ phú USD. Tuy nhiên, sau khi niêm yết, công ty đã không đạt kỳ vọng về kết quả kinh doanh theo quý, khiến giá cổ phiếu giảm xuống dưới 12 USD/cổ phiếu. Nguyên nhân một phần đến từ sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ như Facebook, khi mạng xã hội này bắt chước tính năng Stories và nhiều đặc điểm khác của Snapchat, đồng thời sự hào hứng dành cho những tính năng từng được xem là mới mẻ cũng dần suy giảm.
Trên thực tế, vào mùa thu năm 2013, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg được cho là đã đề nghị mua lại Snapchat với giá 3 tỷ USD. Thời điểm đó, hầu hết các định giá đều cho rằng giá trị của Snapchat thấp hơn nhiều, và dù mỗi nhà đồng sáng lập có thể thu về khoảng 750 triệu USD từ thương vụ, họ vẫn từ chối lời đề nghị. “Rất ít người trên thế giới có cơ hội xây dựng một doanh nghiệp như thế này. Việc đánh đổi điều đó để lấy lợi ích ngắn hạn không phải là điều tôi thấy hấp dẫn”, nhà sáng lập Evan Spiegel chia sẻ.
Cuối năm 2017, Evan Spiegel tuyên bố Snap sẽ đối mặt với thách thức bằng cách triển khai các thuật toán lọc nội dung mới, đồng thời tiếp tục phát triển các sản phẩm sáng tạo, trong đó có những ống kính thực tế tăng cường (AR) vừa được giới thiệu.
Bước sang năm 2018, Forbes ước tính tài sản của Spiegel vào khoảng 3,2 tỷ USD, dựa trên việc ông nắm giữ 18% cổ phần tại công ty. Trên thực tế, con số này phản ánh mức sụt giảm đáng kể so với thời điểm Snap lên sàn vào tháng 3/2017. Tính đến tháng 8/2025, khối tài sản của Spiegel là 2,5 tỷ USD.
