Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp trước khi phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh. Trong giai đoạn này, buồng trứng bắt đầu giảm dần việc sản xuất hormone, đặc biệt là estrogen, kéo theo nhiều thay đổi trong cơ thể.
Một phân tích quy mô toàn quốc tại Mỹ cho thấy phụ nữ đang ở giai đoạn tiền mãn kinh có nguy cơ sở hữu điểm sức khỏe tim mạch thấp cao gấp đôi so với những người vẫn còn kinh nguyệt đều đặn. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên Journal of the American Heart Association, tạp chí khoa học của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA).
Theo bác sĩ tim mạch Jossef Amirian tại Manhattan Cardiology (New York), tiền mãn kinh là giai đoạn rất quan trọng đối với sức khỏe tim mạch do sự thay đổi hormone, đặc biệt là sự sụt giảm estrogen. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cảm giác và thể trạng của phụ nữ mà còn tác động trực tiếp đến cách hệ tim mạch hoạt động và phản ứng.
Ông cho biết sự thay đổi hormone có thể dẫn đến biến đổi trong phân bố mỡ cơ thể, làm tăng cholesterol, đường huyết và huyết áp. Những yếu tố này đều ảnh hưởng đến lưu thông máu và tuần hoàn, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Phân tích này được thực hiện trên dữ liệu của 9.248 phụ nữ trong độ tuổi từ 18 - 80, tham gia Khảo sát Kiểm tra Dinh dưỡng và Sức khỏe Quốc gia Mỹ (NHANES) giai đoạn 2007 – 2020.
Để đánh giá sức khỏe tim mạch của người tham gia, các nhà nghiên cứu sử dụng bộ tiêu chí Life’s Essential 8 (LE8) do Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) xây dựng. Đây là thang đo khoa học phản ánh tình trạng tim mạch thông qua 8 yếu tố quan trọng gồm chế độ ăn uống, mức độ vận động thể chất, việc sử dụng thuốc lá, chất lượng giấc ngủ, huyết áp, đường huyết, cholesterol và cân nặng cơ thể.
Mỗi người được chấm điểm trên thang 100 dựa trên trung bình của cả 8 yếu tố. Kết quả cho thấy điểm sức khỏe tim mạch giảm dần theo từng giai đoạn mãn kinh. Nhóm phụ nữ tiền mãn kinh sớm với độ tuổi trung bình 34 có điểm LE8 trung bình là 73,3. Ở nhóm quanh mãn kinh, độ tuổi trung bình 50,5, điểm giảm còn 69,1. Trong khi đó, phụ nữ hậu mãn kinh, với độ tuổi trung bình 60, chỉ đạt 63,9 điểm.
Ngay cả khi đã tính đến tác động của tuổi tác, phụ nữ trong giai đoạn quanh mãn kinh vẫn có nguy cơ gặp các vấn đề chuyển hóa cao hơn đáng kể. Cụ thể, họ có khả năng bị điểm cholesterol thấp cao hơn 76%, đồng nghĩa với việc mức cholesterol trong máu cao hơn.
Đồng thời, nguy cơ có điểm đường huyết thấp cũng tăng 83%, cho thấy lượng glucose trong máu cao hơn so với phụ nữ chưa mãn kinh.
Theo bác sĩ tim mạch Jennifer Wong, Giám đốc Tim mạch không xâm lấn tại MemorialCare Heart and Vascular Institute (California), phụ nữ trong giai đoạn quanh mãn kinh thường trải qua nhiều thay đổi chuyển hóa bất lợi như rối loạn mỡ máu, tăng đề kháng insulin và tích tụ nhiều mỡ nội tạng hơn.
Bà cho biết chính những thay đổi sinh lý này góp phần làm gia tăng nguy cơ tim mạch, có thể giải thích vì sao phụ nữ ở giai đoạn quanh mãn kinh thường có điểm sức khỏe tim mạch thấp hơn.
Giai đoạn tiền mãn kinh không chỉ đánh dấu hàng loạt thay đổi trong cơ thể phụ nữ mà còn được xem là “cơ hội vàng” để bảo vệ sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Theo các chuyên gia, đây là thời điểm thích hợp để phụ nữ chủ động đánh giá và kiểm soát những yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến bệnh tim mạch. Sự thay đổi hormone trong giai đoạn này có thể làm gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, đồng thời cũng mở ra cơ hội can thiệp sớm nhằm cải thiện sức khỏe tổng thể.
Bác sĩ tim mạch Jossef Amirian cho biết, nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh như đường huyết, huyết áp và cholesterol trong giai đoạn tiền mãn kinh, phụ nữ có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Từ đó hạn chế nguy cơ đau tim và đột quỵ trong tương lai.
Ông cũng nhấn mạnh rằng việc duy trì những thói quen sống lành mạnh đóng vai trò đặc biệt quan trọng ở giai đoạn này. Ngủ đủ và chất lượng, xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch, kết hợp tập luyện đều đặn với các bài tập aerobic và rèn luyện sức mạnh có thể mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe tim mạch cũng như thể trạng tổng thể về lâu dài.