Bộ Tài chính vừa có báo cáo về việc cấp phép, quản lý hoạt động của các công ty làm dịch vụ kiểm toán.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, năm 2023, cơ quan này đã thực hiện việc xử phạt vi phạm hành chính đối với 21 doanh nghiệp kiểm toán và 3 kiểm toán viên hành nghề.
Đồng thời, đình chỉ có thời hạn 17 kiểm toán viên do hồ sơ kiểm toán có chất lượng yếu kém, kiểm toán viên vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực và có công văn nhắc nhở 21 kiểm toán viên do hồ sơ kiểm toán có chất lượng chưa đạt yêu cầu.
Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 29/2/2024, trên cả nước có 221 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kiểm toán và 2.343 kiểm toán viên hành nghề. Số lượng doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực kiểm toán tăng không nhiều trong giai đoạn từ 2019 đến nay. Cụ thể, năm 2019 có 191 doanh nghiệp và 2.250 kiểm toán viên hành nghề. Con số này chỉ tăng lên 221 vào đầu năm 2024.
Trước đó vào năm 2022, Bộ Tài chính đã thực hiện việc xử phạt vi phạm hành chính đối với 22 doanh nghiệp kiểm toán và 5 kiểm toán viên hành nghề; Đình chỉ có thời hạn 20 kiểm toán viên do hồ sơ kiểm toán có chất lượng yếu kém, kiểm toán viên vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực và có công văn nhắc nhở 27 kiểm toán viên do hồ sơ kiểm toán có chất lượng chưa đạt yêu cầu.
Bộ Tài chính cho biết một số hành vi vi phạm chủ yếu trong lĩnh vực kiểm toán độc lập là không làm thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận khi có thay đổi phải điều chỉnh theo quy định; thực hiện kiểm toán khi thuộc một trong các trường hợp không được thực hiện kiểm toán theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó là hành vi bố trí kiểm toán viên hành nghề ký báo cáo kiểm toán quá 3 năm liên tục cho một đơn vị được kiểm toán; kiểm toán viên ký báo cáo kiểm toán quá ba năm liên tục cho một đơn vị được kiểm toán.
Theo Bộ Tài chính, đối với hành vi vi phạm hành chính, kiểm toán viên hành nghề và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kiểm toán sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập.
Ngoài chế tài xử lý vi phạm hành chính, đối với một số hành vi vi phạm khác, người hành nghề dịch vụ kiểm toán bị đình chỉ hành nghề dịch vụ kiểm toán trong trường hợp kiểm toán viên hành nghề không có đủ số giờ cập nhật kiến thức hàng năm theo quy định; không còn đủ điều kiện đăng ký hành nghề; có sai phạm nghiêm trọng về chuyên môn hoặc vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực kiểm toán, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp về kế toán, kiểm toán...
Doanh nghiệp bị đình chỉ kinh doanh dịch vụ kiểm toán trong trường hợp doanh nghiệp không còn đảm bảo điều kiện của pháp luật về kiểm toán; có sai phạm nghiêm trọng về chuyên môn hoặc vi phạm chuẩn mực kiểm toán, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán...
Để khắc phục các bất cập vừa nêu, Bộ Tài chính cho biết thời gian tới sẽ nghiên cứu hoàn thiện Luật Kiểm toán độc lập và các văn bản dưới Luật để xử lý các vướng mắc, bất cập, cụ thể một số nội dung như bổ sung các chế tài xử lý vi phạm, quy định việc phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam để các cán bộ thẩm định hồ sơ có thể chủ động truy cập vào hệ thống bảo hiểm xã hội để khai thác, kiểm tra thông tin.
