Thời gian qua, giá vàng liên tục tăng không phải là cung cầu vật chất thông thường mà là một cuộc "khủng hoảng niềm tin" vào các tài sản định danh bằng đồng USD cũng như sự điều hành của chính phủ Mỹ.
Bước sang tháng thứ 2 của năm 2026, trong nhiều chính sách mới sẽ chính thức có hiệu lực thi hành là 2 chính sách có liên quan đến đời sống và được người dân quan tâm: Chính sách về vàng.
SIẾT MẠNH XỬ PHẠT VI PHẠM TRONG KINH DOANH VÀNG
Nghị định 340/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 25/12/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó có hoạt động kinh doanh vàng.
Cụ thể, với các vi phạm phổ biến, như mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép, hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán, mức xử phạt áp dụng là cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng nếu tái phạm, vi phạm nhiều lần.
Các sai phạm về quy trình gồm: không thanh toán mua bán vàng qua tài khoản, không niêm yết công khai giá vàng, hoặc sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn theo quy định, có thể bị phạt từ 30 - 50 triệu đồng.
Ở nhóm vi phạm nghiêm trọng, mức phạt tăng lên 80 - 100 triệu đồng, áp dụng cho hành vi kinh doanh mua, bán vàng miếng không đúng quy định, hoặc mang vàng khi xuất nhập cảnh trái phép.
Với các hành vi nặng hơn, như kinh doanh vàng thông qua đại lý ủy nhiệm, xuất khẩu, nhập khẩu vàng không đúng ngành nghề đăng ký, hoặc sản xuất, kinh doanh vàng khi chưa đủ điều kiện pháp lý, mức phạt có thể lên tới 140 - 180 triệu đồng.
Mức xử phạt cao nhất, từ 300 - 400 triệu đồng, được áp dụng đối với hành vi sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng không có giấy phép, hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Ngoài phạt tiền, cơ quan quản lý có thể áp dụng các biện pháp bổ sung, như tịch thu vàng, đình chỉ hoạt động từ 6 - 12 tháng hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh. Mức phạt đối với tổ chức vi phạm gấp đôi mức áp dụng cho cá nhân.
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 9/2.
NGÂN HÀNG BỊ GIỚI HẠN CHẶT TRẠNG THÁI VÀNG
Song song với việc siết xử phạt hoạt động kinh doanh vàng, Ngân hàng Nhà nước cũng tăng cường kiểm soát rủi ro vàng trong hệ thống ngân hàng thông qua Thông tư 82/2025/TT-NHNN ban hành ngày 31/12/2025.
Cụ thể, theo quy định mới, trạng thái vàng cuối ngày của tổ chức tín dụng được giới hạn rõ ràng theo từng nhóm hoạt động.
Đối với các tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng, trạng thái vàng cuối ngày không được vượt quá 5% vốn tự có.
Đối với các tổ chức tín dụng được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng, giới hạn trạng thái vàng thấp hơn, không vượt quá 2% vốn tự có.
Vốn tự có dùng để tính giới hạn trạng thái vàng, là vốn tự có của tháng liền kề trước kỳ báo cáo, được xác định theo quy định của Ngân hàng Nhà nước về tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng.
Các tổ chức tín dụng không được duy trì trạng thái vàng âm, trừ trường hợp đặc biệt khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp thuận.
Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 12/2.
