Chevron, ConocoPhillips, Exxon và Shell đều báo cáo lợi nhuận kỷ lục vào năm 2022, trong bối cảnh cuộc chiến Nga - Ukraine “va chạm” với sự phục hồi kinh tế sau đại dịch đã đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong lịch sử.
Cả 4 công ty đã đạt doanh thu 1 nghìn tỷ USD vào năm ngoái, một con số lớn hơn tổng sản lượng kinh tế của Colombia, Nam Phi hay Thụy Sĩ.
Vào 2/2, Shell đã báo cáo lợi nhuận gần 40 tỷ USD cho năm 2022. Để so sánh, con số này cao hơn gấp đôi so với kết quả của năm trước đó và là số tiền lớn nhất mà Shell từng kiếm được trong 115 năm lịch sử công ty.
Chevron, công ty dầu mỏ lớn thứ hai ở Hoa Kỳ, đã công bố thu nhập kỷ lục 36,5 tỷ USD vào năm ngoái, trong khi nhà máy lọc dầu ConocoPhillips đã tăng gấp đôi lợi nhuận lên 18,7 tỷ USD, mức cao nhất trong 10 năm kể từ khi nó tách khỏi hoạt động kinh doanh lọc dầu.
Exxon, nhà sản xuất dầu lớn nhất của Hoa Kỳ, trong tuần này đã báo cáo khoản lãi khủng 55 tỷ USD cho năm 2022. Lợi nhuận sau cùng của “gã khổng lồ” dầu mỏ đã được hưởng lợi từ một thị trường thuận lợi, trích dẫn lời giám đốc điều hành Darren Woods nói với các nhà đầu tư.
Ông Darren Woods cũng nhấn mạnh vào các khoản đầu tư của Exxon trước và trong thời gian xảy ra đại dịch, điều đã cho phép hãng đẩy mạnh sản lượng ngay khi nhu cầu tăng cao.
“Vận may” bất ngờ này khiến Exxon trở thành công ty có lợi nhuận cao thứ ba tại Hoa Kỳ vào năm 2022, chỉ sau Apple và Microsoft, theo Wall Street Journal.
Peter McNally, nhà phân tích công nghiệp và năng lượng tại Third Bridge, cho biết ngoài việc giá dầu thô và giá khí đốt tự nhiên tăng cao, thì tỷ suất lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh lọc dầu cũng thúc đẩy lợi nhuận của 4 “ông lớn” dâù mỏ nói trên lên gần mức 200 tỷ USD.
TotalEnergies và BP sẽ báo cáo kết quả tài chính năm 2022 vào tuần tới.
Sau khi các con số lợi nhuận trên được công bố, Nhà Trắng và các nhà hoạt động môi trường đã gay gắt lên án con số lợi nhuận khổng lồ các công ty dầu mỏ.
Người phát ngôn của Nhà Trắng gọi mức lợi nhuận kỷ lục của Exxon là quá đáng, đồng thời chỉ trích thông báo chi 75 tỷ USD để mua lại cổ phiếu từ các nhà đầu tư của Chevron, cho rằng công ty dầu khí này nên hướng nhiều lợi nhuận hơn vào việc tăng sản lượng thay vì thưởng cho các cổ đông.
"Các công ty dầu mỏ này rõ ràng đang có đủ lợi thế để tăng sản lượng, như lợi nhuận kỷ lục và hàng nghìn giấy phép được phê duyệt nhưng họ lại quyết định đổ số lợi nhuận trời cho này vào túi các giám đốc điều hành", phát ngôn viên Nhà Trắng Abdullah Hasan viết trên Twitter.
"Hơn bao giờ hết, cần phải đánh thuế lợi tức phụ thu (windfall tax) với lợi nhuận từ dầu mỏ và khí đốt, giải phóng nguồn tiền để giúp đỡ những người đang phải vật lộn với chi phí năng lượng và khi các nền kinh tế trên thế giới đối mặt với suy thoái”, ông Jonathan Noronha-Gant, nhà vận động cấp cao của Global Witness, nói với Associated Press.
Một số khu vực pháp lý, bao gồm Liên minh Châu Âu và Vương quốc Anh, đã áp đặt một số loại thuế lợi nhuận ngoại ngạch đối với các công ty năng lượng, dùng số tiền thu được để hỗ trợ chi phí hoá đơn cho người dân.
Nghị sĩ Anh Ed Miliband nhận xét: “Khi người dân Anh phải đối mặt với việc giá năng lượng tăng đến 40% vào tháng 4, thì chính phủ đang để các công ty nhiên liệu hóa thạch kiếm được lợi nhuận bội thu khi họ từ chối thực hiện thuế lợi tức phụ thu”.
Nhiều nhà lập pháp đã lên tiếng cáo buộc các công ty dầu mỏ lợi dụng tình thế thiếu nguồn cung để tăng giá lên mức vô lý. Hành động này có tác động trực tiếp đến các ngành nghề sản xuất và dịch vụ khác, góp phần đẩy giá cả hàng hoá liên tục tăng cao trong thời điểm cả thế giới phải vật lộn với lạm phát.
McNally, nhà phân tích của Third Bridge, cho biết: “Hoạt động kinh doanh lọc dầu, đặc biệt là ở Mỹ, đã tăng vọt lên mức kỷ lục. Giá dầu thô đã tăng cao nhưng giá của các sản phẩm tinh chế như xăng và dầu diesel thậm chí còn tăng hơn nữa”.
Jonathan Noronha-Gant, một nhà vận động cấp cao của Global Witness, cho biết: “Mọi người có quyền phẫn nộ trước những khoản lợi nhuận khổng lồ mà các công ty này đã kiếm được giữa cuộc khủng hoảng năng lượng đã đẩy hàng triệu gia đình vào cảnh nghèo khó”.
