Theo Reuters đưa tin mới đây, chính phủ Trung Quốc đã thông báo với Tokyo vào ngày 19/11 về việc nước này sẽ cấm nhập khẩu toàn bộ hải sản Nhật Bản. Động thái này diễn ra chỉ vài tháng sau khi Bắc Kinh phần nào nới lỏng các biện pháp hạn chế hải sản Nhật Bản, vốn được áp dụng từ năm 2023 vào thời điểm Tokyo quyết định xả nước thải đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima ra biển.
Cụ thể, vào tháng 6/2025, Trung Quốc cho biết họ sẽ nối lại hoạt động nhập khẩu hải sản từ toàn bộ các địa phương của Nhật Bản, trừ 10 trong số 47 tỉnh.
Tuy nhiên, việc tái áp đặt lệnh cấm, được phía Trung Quốc nhấn mạnh là do xuất phát từ nhu cầu tiếp tục theo dõi hoạt động xả thải, sẽ là một đòn giáng mạnh đối với nhiều doanh nghiệp Nhật đang kỳ vọng quay trở lại thị trường tỷ dân từng chiếm hơn 1/5 kim ngạch xuất khẩu hải sản của Nhật Bản.
Gần 700 doanh nghiệp xuất khẩu Nhật đã nộp đơn đăng ký lại để được xuất hàng sang Trung Quốc, song đến nay mới chỉ ba doanh nghiệp được chấp thuận, Bộ trưởng Nông nghiệp Nhật Bản Norikazu Suzuki cho biết hôm 18/11.
Trước lệnh cấm năm 2023, Trung Quốc là khách hàng mua sò điệp lớn nhất và là thị trường tiêu thụ hải sâm quan trọng của Nhật Bản.
Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc chưa phản hồi đề nghị bình luận của Reuters. Đại diện Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản cũng chưa đưa ra bình luận.
Căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc bắt đầu bùng lên sau khi tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố rằng cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan sẽ đe dọa đến an ninh quốc gia của Nhật Bản và có thể kích hoạt phản ứng quân sự từ Tokyo. Trung Quốc đã yêu cầu bà Takaichi rút lại phát ngôn và đồng thời kêu gọi công dân hạn chế tới Nhật Bản, dẫn tới hàng loạt đợt hủy chuyến quy mô lớn, có nguy cơ giáng đòn mạnh vào nền kinh tế đứng thứ tư thế giới.
Làn sóng tẩy chay du lịch Nhật Bản của du khách Trung Quốc có khả năng gây ra tác động sâu rộng tới nền kinh tế xứ hoa anh đào. Bởi lẽ, du lịch đóng góp khoảng 7% GDP của Nhật Bản và là động lực tăng trưởng trong những năm gần đây, theo Hội đồng Lữ hành & Du lịch Thế giới. Du khách từ Trung Quốc đại lục và Hồng Kông chiếm khoảng 1/5 tổng lượng du khách quốc tế tới Nhật trong năm nay.
Hơn 10 hãng hàng không Trung Quốc đã chấp nhận hoàn tiền cho các chuyến bay đến Nhật Bản từ nay đến hết năm, với ước tính khoảng 500.000 vé đã bị hủy. Một nhân viên tại ngân hàng quốc doanh Trung Quốc tiết lộ họ đã nhận được thông báo không phê duyệt các yêu cầu đi Nhật trong thời gian này.
Ngoài ra, một cuộc họp thường niên giữa học giả hai nước, dự kiến diễn ra tại Bắc Kinh vào thứ Bảy tuần này, đã bị hoãn. Sự kiện xúc tiến hữu nghị Nhật - Trung dự kiến tổ chức ngày 21/11 tại thành phố Hiroshima (Nhật Bản) cũng đã bị hủy. Song song với đó, Trung Quốc đã ngay lập tức dừng chiếu các bộ phim Nhật Bản sắp ra mắt.
Vào đầu tuần này, Tokyo đưa ra cảnh báo công dân Nhật Bản ở Trung Quốc cần nâng cao cảnh giác, hạn chế tới nơi đông người. Chính phủ nước này cho biết phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi tại quốc hội phù hợp với lập trường hiện nay, qua đó cho thấy khả năng đạt được đột phá trong căng thẳng là rất thấp.
