CEO Lê Thị Bích Trâm: Đừng quên nguồn hạnh phúc thật sự

Mối cơ duyên vô tình

Chào chị, mối duyên nào đã đưa chị từ một nhân viên văn phòng trở thành Giám đốc công ty xuất nhập khẩu cao su?

Câu chuyện bắt đầu một cách tự nhiên và ít ngờ đến nhất. Sau khi tốt nghiệp Cao Đẳng Kinh tế Đối ngoại, tôi quyết định theo học tiếp Đại Học để thỏa ước nguyện của ba mẹ, những người rất quan trọng với tôi. Bởi với ba mẹ tôi, vốn chỉ là thợ may bình dị nên có con đậu Đại Học là niềm tự hào. Chính vì thế, tôi theo học vào buổi tối và tìm một công việc ở gần nhà. Đấy là một công ty xuất nhập khẩu cao su.

Ban đầu, tôi làm ở phòng Hành chính – Nhân sự bình thường thôi. Một lần, sếp muốn tôi cùng đi gặp gỡ đối tác và từ đó tôi nghe và học được những kiến thức về thị trường ngành cao su qua những câu chuyện. Hình như cấp trên nhìn thấy tố chất nào đó ở tôi, và ông đồng ý giao cho tôi đảm nhiệm việc liên lạc với các đơn vị để mua hàng, sau đó tiến xa hơn là liên hệ với đối tác nước ngoài. Và cứ thế, tôi bắt đầu dấn sâu hơn vào công việc vận hành, quản lý một công ty xuất nhập khẩu cao su.

Những khó khăn ban đầu chị gặp khi gầy dựng công ty là gì và chị đã vượt qua điều đó như thế nào?

Thú thật, khi mở công ty, tôi không có số tiền lớn trong tay. Thậm chí cũng khó thuyết phục ngân hàng cho vay bởi hồ sơ công ty hoàn toàn là tờ giấy trắng, gia đình tôi lại càng không phải khá giả hay có điền sản gì. Trong ngành này, có trong tay 20-30 tỷ cũng khó mà tự tin làm được bởi thị trường biến động rất lớn. Ngủ một giấc bạn có tiền lời 10 tỷ hay mất đi một căn nhà cũng là chuyện thường. Khi đó tôi chỉ có mối quan hệ khách hàng và kiến thức. Vì thế tôi thử đề nghị với một số khách hàng rằng mình sẽ bán với mức giá ưu đãi hơn, hầu như không có lời, chỉ giữ lại khoản chi phí đủ vận hành công ty.

Rất may mắn, một số khách hàng đồng ý với đề nghị đó. Về sau tôi nghiệm lại, phương án ban đầu tôi làm không chỉ nhờ do may mắn mà còn nhờ cách sống. Vì nếu không có sự tin tưởng vào nhân cách hay cách làm việc, thì liệu khách hàng có dám chuyển vài tỷ cho một cá nhân như tôi? Và cứ như thế tôi dần tìm đủ số tiền ban đầu để gầy dựng công ty. Sau 2 năm thành lập, đến năm 2012, công ty tôi đạt vị trí 25 Top các công ty xuất nhập khẩu cao su lớn nhất Việt Nam. 5 năm sau đó, nó tiến lên vị trí thứ 18. Rõ ràng là điều lớn lao cũng chỉ bắt đầu từ những thứ nhỏ bé.

Từ điểm khởi đầu như một công việc tạm bợ, tôi trở nên thích thú với ngành và gắn bó đến tận 7 năm, trước khi rẽ lối đi riêng. Đến năm 2010, từ một lời gợi ý mở công ty riêng, tôi bắt đầu suy xét lại chính mình. Sau một thời gian cân nhắc, tôi quyết định thử tự tạo nên con đường riêng cho chính mình, tự xem bản thân có thể xoay sở được trong thị trường này hay không.

Ở độ tuổi 29, điều đó không phải là quá sớm. Tính tôi thích mạo hiểm, thích dự đoán những biến động của thị trường, thích thách thức và chinh phục nó. Trong khi đó, muốn tồn tại trong ngành này, bạn buộc phải nắm bắt thị trường, để ý những biến động và không ngừng cập nhật những điều mới mẻ đang xảy ra thế giới xung quanh. Chính vì thế, tôi nghĩ, cứ thử sức xem sao.

Và sự đánh đổi cho thành công…

Đối mặt với tốc độ phát triển nhanh như thế hẳn chị phải đầu tư nhiều tâm huyết cho công việc? Chị có thấy mình đã đánh đổi không nhỏ cho thành công đó?

Quả vậy, trong khoảng thời gian đó, đối nghịch với việc tăng trưởng nhanh của công ty, tôi dường như xa cách hơn với gia đình. Có nhiều ngày tôi rời khỏi nhà từ rất sớm và trở về nhà trong tâm trạng mệt nhoài, chỉ muốn ngủ, mọi tương tác hay trò chuyện với chồng con cũng dần trở nên lỏng lẻo hơn. Khi ấy, tôi nhớ mình hỏi han con cái như một cái máy và hầu như không nghe được điều gì khi con tôi trả lời. Tại thời điểm đó, tôi thấy mình có lỗi với gia đình và nghĩ rằng người thân đang thiệt thòi, họ không nhận được niềm vui lẽ ra đáng được nhận. Tôi tự hỏi thành công như thế để làm gì? Rằng người thân của tôi không hề muốn đánh đổi hào quang này để lấy một phiên bản “tôi” mệt mỏi và bận rộn như thế.

Tôi chỉ thực sự thức tỉnh đến khi nhận được bức thư từ ông xã. Trong thư, anh dùng những lời lẽ nhẹ nhàng nói đến không khí gia đình dạo gần đây “có chút thay đổi”, không còn vui vẻ như trước. Anh cũng nhắc tôi nhớ về cuộc sống trước khi tôi mở công ty, mục đích thôi thúc tôi “ra riêng” và tình trạng đang vướng vào vòng xoáy công việc khi ấy, miệt mài với cơm áo gạo tiền nhưng lúc nào cũng mệt mỏi khiến sợi dây liên kết gia đình không còn bền chặt. Tôi lập tức nhận ra rằng hơn ai hết người thân của tôi luôn cần tôi bên cạnh, cùng sống những ngày tháng vui vẻ. Cái giá của thành công quá nhanh nếu bạn không biết dừng lại để cân bằng, sẽ rất đắt, thậm chí đánh đổi bằng hạnh phúc gia đình.

“Cái giá của thành công quá nhanh nếu bạn không biết dừng lại để cân bằng, sẽ rất đắt, thậm chí đánh đổi bằng hạnh phúc gia đình.

Mọi việc đã thay đổi thế nào sau quyết định đó? Và hiện nay chị đã lập lại sự cân bằng mà mình tìm kiếm?

Giai đoạn thay đổi chính là cách đây 2 năm. Tôi bắt đầu giao công việc, giao quyền cho nhân viên nhiều hơn, giao trách nhiệm nhiều hơn, học cách tin tưởng cấp dưới và cho họ cơ hội phát triển, như cách mà người sếp cũ đã từng đối đãi với tôi khi trước. Và thú thật, nhiều lúc tôi rất vui khi nhìn các bạn cũng có thể làm tốt mà không cần tôi theo sát. Smartphone và công nghệ được tôi tận dụng triệt để trong việc sắp xếp thời khóa biểu làm việc, trả lời thư từ, liên hệ công việc… Từ đó, tôi dành nhiều thời gian hơn để vui chơi cùng con cái, lên kế hoạch nghỉ ngơi cho hai vợ chồng, bù đắp quãng thời gian lơ là trước đây. Lúc ấy, tôi thấy cuộc sống lại trở nên đẹp đẽ và thật sự hạnh phúc. Tôi cũng hiểu thêm cách tách mình khỏi nguồn lo lắng, được tiếp cận với nguồn vui gia đình tôi lại trở nên minh mẫn và tươi mới hơn để giải quyết tốt công việc.

Với ông xã, tôi rất cảm kích anh bởi đã không mặc kệ tôi trong những giây phút chao đảo ấy. Sự chân thành và tử tế của anh như “lạt mềm buộc chặt” giúp tôi ý thức đâu là nguồn hạnh phúc thật sự mình cần chăm sóc và bảo vệ. Tuy anh hiện đang làm chủ 2 công ty nhưng luôn là người biết quan tâm đến gia đình. Điều ấy khiến tôi học hỏi được nhiều hơn trong việc cân bằng giữa đam mê và cuộc sống riêng. Đến nay, cuộc sống lẫn công việc với tôi đều đã đi vào quỹ đạo ổn định. Tôi vẫn duy trì mức tăng trưởng ổn định, chậm mà chắc cho công ty. Bên cạnh đó, những dự định cho cuộc sống riêng cũng rõ ràng và cân bằng hơn.

Ở cương vị một người phụ nữ gầy dựng thành công điều mình hằng ấp ủ, có một cuộc sống được gọi là viên mãn, chị có lời nhắn nhủ nào không dành cho những phụ nữ trẻ hơn đang bắt đầu dấn thân trên con đường kinh doanh riêng?

Hãy luôn trau dồi kỹ năng, để khi có cơ hội mình có thể nắm bắt ngay. Không cần chờ đủ điều kiện hoàn hảo mới làm. Muốn thành lập công ty hay kinh doanh riêng, bạn hãy trang bị những kỹ năng cần thiết trước khi bạn đủ vốn. Kỹ năng của bạn càng mạnh, cơ hội thành công càng lớn. Ngoài ra, sự cân bằng trong cuộc sống rất quan trọng. Dĩ nhiên sẽ có giai đoạn người làm kinh doanh nghiêng về cho công việc, nhưng vẫn phải có lúc biết ngả về gia đình. Nhưng tất cả không nên đi quá xa. Cân bằng nội tại càng không thể thiếu. Hãy biết sống cho bản thân và hiểu rõ đâu là nguồn hạnh phúc thực sự của mình. Đừng thành công bằng mọi giá.