Có người xem những chuyến đi là phần thưởng sau một năm làm việc vất vả, cũng có người ưu tiên dành tiền cho tiết kiệm và những dự định dài hạn. Với mỗi nhà, cách phân bổ ngân sách lại mang một tính toán riêng, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và quan niệm sống.
CHI 50 TRIỆU ĐỒNG/NĂM CHO DU LỊCH
Mới đây, một người phụ nữ đã tỏ ra băn khoăn khi nhiều người cho rằng chi phí du lịch của gia đình cô quá hoang phí.
“Thu nhập hai vợ chồng em khoảng 20 triệu đồng/tháng, vậy mà riêng tiền đi du lịch mỗi năm đã ngót nghét 50 triệu đồng.
Có người bảo thu nhập thế mà tiêu cho du lịch từng ấy tiền là hoang phí, đáng lẽ phải lo tích lũy, lo cho tương lai con cái trước đã.
Em cũng có lúc tự hỏi mình có đang tiêu quá tay không. Nhưng nghĩ lại, tiền kiếm được ngoài việc lo cơm áo, tiết kiệm thì chẳng phải cũng để gia đình có những chuyến đi, có thời gian bên nhau và trải nghiệm cuộc sống sao?
Chỉ là em chưa biết tỷ lệ chi tiêu như vậy đã hợp lý chưa. Mọi người nghĩ sao, với mức lương 20 triệu đồng/tháng, dành 50 triệu đồng/năm đi du lịch là hưởng thụ hay hoang phí?”.
Ở góc nhìn thực tế hơn, một người dùng cho rằng mức chi ấy khá cao nếu đặt cạnh thu nhập của gia đình.
“Thu nhập hai vợ chồng được 20 triệu đồng/tháng thì hoang thật nhé. Hai vợ chồng mình thu nhập một tháng từ 40 – 50 triệu đồng nhưng một năm tiền du lịch của hai vợ chồng chỉ từ 20 – 40 triệu đồng”.
Không đặt nặng con số chi tiêu, một ý kiến khác lại nhấn mạnh vai trò của khoản dự phòng tài chính.
“Nếu bạn có khoản dự phòng cho gia đình để trong tương lai khi xảy ra việc gì không may như con nhỏ, bản thân mình, chồng mình có ốm, hoặc một trong hai vợ chồng không tạo ra dòng tiền thì vẫn có thể sống tốt trong vài tháng, thì tiêu du lịch cũng được bạn ạ. Mỗi người mỗi quan điểm sống”.
Trong khi đó, có người nhìn nhận mức chi 50 triệu đồng mỗi năm cần được cân đối dựa trên điểm đến và tần suất du lịch. Nếu vài năm mới có một chuyến đi nước ngoài thì khoản tiền ấy không quá bất thường, còn với những chuyến đi trong nước, ngân sách nên được tính toán tiết chế hơn.
“Nếu chỉ một chuyến đi nước ngoài mà vài năm mới đi thì tốn vậy là bình thường, nhưng chỉ đi trong nước so với thu nhập đó là hơi nhiều, chỉ nên dành một tháng thu nhập để đi trong nước thôi.
Ngoài đi thưởng ngoạn, biết đâu đó học hỏi được cái mới và sau này biết đâu áp dụng được để tăng thêm thu nhập. Nhưng nhất định là đừng để mình chỉ quanh quẩn ở nhà, vì một chuyến đi thú vị luôn tạo thêm động lực, niềm vui và hạnh phúc cho cả nhà, có thể coi đó là đầu tư cho cuộc sống thêm thú vị, đáng sống”.
Một thành viên khác lại lưu ý đến cách phân biệt giữa tiền lương và tổng thu nhập bởi hai khái niệm này có thể tạo ra những bức tranh tài chính rất khác nhau.
“Theo cá nhân mình thì hai vợ chồng thu nhập (sau khi trừ các chi phí) 20 triệu đồng là ít. Lương khác thu nhập nha bạn, bên trên bạn nói lương, trong bài bạn nói thu nhập (nếu lương 20 triệu đồng thì thu nhập còn ít hơn). Tuy nhiên không vì thế mà lại tự chôn chân không cho phép mình được đi du lịch hoặc là giảm chi phí du lịch lại, tìm cách tăng thu nhập lên, quan trọng nhất là gia đình bạn cảm thấy hợp lý rồi thì không cần hỏi ai”.
Ưu tiên tích lũy và đầu tư, bình luận khác lại cho biết bản thân chỉ dành chưa đến 10% thu nhập hàng năm cho du lịch.
“Tuỳ người sẽ cho chị câu trả lời nhé, như em là con người tiết kiệm thì mỗi năm em chỉ dành chưa đến 10% thu nhập để du lịch vì đa số đều đầu tư cả. Vì theo em thấy những danh lam thắng cảnh nó vẫn ở đó 10 năm hay 20 năm sau đi vẫn như vậy, thậm chí có khi còn đẹp hơn ở những điểm du lịch nhân tạo. Còn cơ hội kiếm tiền chỉ qua một lần khi mình còn đủ sự minh mẫn và sức lực để nhảy vào”.
Cũng đề cao việc cân đối ngân sách, có ý kiến cho rằng với mức thu nhập 20 triệu đồng mỗi tháng, gia đình nên ưu tiên các điểm đến gần, lựa chọn hình thức di chuyển tiết kiệm và linh hoạt ngân sách giữa các năm.
“Đi du lịch cũng là nhu cầu để xả stress. Nhưng mà với mức 20 triệu đồng/tháng thì mình nên cân nhắc những chỗ gần, đi trong Việt Nam, cân đối chi phí…
Nếu gia đình bạn vẫn đủ sống, bạn không thấy tiếc về số tiền đã bỏ ra thì thôi. Ai hỏi đừng có nói đã tiêu bao nhiêu, bạn trả lời cho người ta nói bạn tiêu hoang.
Cân đối năm nào đi nhiều tiền rồi thì năm sau đi chỗ gần, bớt bớt lại. Thu nhập này vẫn nên để dành lo cho cuộc sống, và tiết kiệm nhiều hơn một xíu ạ. Em lương 20 triệu đồng/tháng mà kêu bỏ 10 triệu đồng ra đi chơi còn thấy tiếc tiếc”.
Trong khi đó, một người từng có điều kiện tài chính khá dư dả chia sẻ mức thu nhập không phải yếu tố duy nhất quyết định cách mỗi nhà tận hưởng cuộc sống.
“Trước kia thu nhập hai vợ chồng mình tầm 1 tỷ đồng/năm, mình chi cho đi du lịch 50 – 100 triệu đồng/năm. Giờ thu nhập 3 tỷ đồng/năm thì lại đi du lịch ít hơn trước nhiều.
Phần vì tập trung vào công việc, tranh thủ cơ hội đang đến muốn tích luỹ tiền, phần vì con nhỏ nên đi lại xa thấy rất vất vả, chỉ đi gần gần thôi. Mà đi gần đi xe ô tô của nhà, không tốn chi phí máy bay thì lại rẻ nên chẳng tốn mấy.
Mỗi người một quan điểm và cách sống khác nhau. Mình đã nhìn thấy rất nhiều bài học rồi, cuộc đời không phải lúc nào cũng suôn sẻ, không phải lúc nào cũng kiếm được tiền tốt. Khi kiếm được tiền mình lại muốn tiết kiệm và tích luỹ cho sau này đề phòng rủi ro nữa nên sẽ không chi quá nhiều cho du lịch hưởng thụ”.
ĐI DU LỊCH THOẢI MÁI MÀ KHÔNG LO ÁP LỰC TÀI CHÍNH
Du lịch là một trong những khoản chi góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp các thành viên trong gia đình nghỉ ngơi, gắn kết và có thêm trải nghiệm sau thời gian làm việc, học tập.
Trên thực tế, không có một tỷ lệ cố định nào áp dụng cho tất cả gia đình về ngân sách du lịch hàng năm. Theo một vài gợi ý tài chính, mức dành dụm cho kỳ nghỉ có thể tham khảo là khoảng 5 - 10% thu nhập thực nhận.
Mức ngân sách này có thể phù hợp với những chuyến đi trong nước, lựa chọn phương tiện di chuyển và nơi lưu trú tiết kiệm. Trường hợp muốn đi nước ngoài hoặc du lịch dài ngày, ngân sách có thể cao hơn, cần có kế hoạch tích lũy riêng và không làm ảnh hưởng đến những mục tiêu tài chính quan trọng khác.
Một nguyên tắc quản lý tài chính phổ biến khác là quy tắc 50/30/20. Theo đó, khoảng 50% thu nhập dành cho nhu cầu thiết yếu, 30% dành cho các nhu cầu cá nhân không bắt buộc và 20% dành cho tiết kiệm, trả nợ hoặc những mục tiêu tài chính dài hạn. Du lịch được xếp vào nhóm chi tiêu không thiết yếu, cùng với ăn uống bên ngoài và giải trí.
Theo cách phân bổ này, ngân sách du lịch cần nằm trong tổng khoản chi dành cho nhu cầu cá nhân, chứ không nên mặc nhiên chiếm toàn bộ 30% thu nhập. Ngoài những chuyến đi, nhóm ngân sách này còn phải đáp ứng các nhu cầu như mua sắm, vui chơi, giải trí và những hoạt động cá nhân khác.
Bên cạnh đó, quỹ dự phòng là yếu tố cần được quan tâm trước khi mở rộng ngân sách du lịch. Các chuyên gia tài chính thường khuyến nghị mỗi gia đình có khoản tiết kiệm tương đương ít nhất 6 tháng chi phí sinh hoạt để ứng phó với những tình huống như mất việc, giảm thu nhập hoặc phát sinh chi phí sửa chữa, y tế ngoài dự kiến.
Do đó, những gia đình chưa có quỹ dự phòng, đang phải trả các khoản nợ lãi suất cao hoặc có thu nhập không ổn định nên ưu tiên củng cố nền tảng tài chính trước khi dành nhiều tiền cho du lịch.
Khi quỹ dự phòng đã tương đối đầy đủ, các khoản tiết kiệm dài hạn vẫn được duy trì và chi phí thiết yếu được bảo đảm, việc tăng ngân sách cho những chuyến đi sẽ chủ động hơn.
Ngược lại, nếu khoản tiền dành cho du lịch khiến gia đình phải rút tiền tiết kiệm, vay mượn, sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán hoặc trì hoãn những mục tiêu quan trọng như học tập của con, mua nhà và chăm sóc sức khỏe thì ngân sách này cần được điều chỉnh.
Một điểm đáng lưu ý là sự khác biệt giữa thu nhập và tiền lương. Khi tính ngân sách du lịch, nên căn cứ vào tổng thu nhập thực nhận sau thuế và các khoản khấu trừ, đồng thời tính đến những khoản thu không ổn định một cách thận trọng. Những khoản thưởng hoặc thu nhập phát sinh không nên được mặc định là nguồn tiền chắc chắn cho các chuyến đi hàng năm.
