Từ 1/8/2026, các chính sách mới trong lĩnh vực hành chính, thuế, doanh nghiệp... sẽ chính thức có hiệu lực thi hành mà người dân cần quan tâm, lưu ý.
Đây là nội dung đáng chú ý tại Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp.
Nội quy phiên tòa tại Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC nêu không được mang thiết bị truyền đưa, thu thập, lưu trữ thông dữ liệu số như điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh… có tính năng ghi hình… trừ trường hợp được thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép.
Việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, xét xử trực tuyến hoặc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp với người tham gia tố tụng phải theo sự điều hành của Thẩm phán.
Việc ghi âm lời nói được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp. Việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định.
Việc ghi âm lời nói trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; ghi hình ảnh của hội đồng xét xử, thẩm phán trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định phải được sự đồng ý của thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.
Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8.
Ngày 13/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Theo đó, khoản 2 Điều 3a được bổ sung vào Nghị định 123 năm 2024 của Chính phủ như sau:
Vợ và chồng chung quyền sử dụng đất thì áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân.
Như vậy, khi quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng chung của vợ chồng, việc xác định mức phạt hành chính được thực hiện như đối với một cá nhân, thay vì xử phạt riêng đối với từng người hoặc xử phạt như đối với tổ chức.
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8.
Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định 33/2026/QĐ-TTg ngày 30/6/2026 vừa qua.
Theo đó, tại Phụ lục ban hành kèm Quyết định 33/2026/QĐ-TTg là danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao trong các lĩnh vực: Giáo dục; Dân tộc và tôn giáo; tố tụng; giao thông vận tải; ngân hàng…
Trong đó, tiêu chí xác định hệ thống trí tuệ nhân tạo rủi ro cao được nêu tại Điều 2 Quyết định này gồm:
- Hệ thống có thể gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, an ninh quốc gia.
- Hệ thống không được loại trừ theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo.
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8.
Đây là nội dung nêu tại Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ về phát triển công dân số. Theo Điều 3 Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP, đối tượng được hưởng các chính sách khuyến khích là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đáp ứng các điều kiện:
Có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID mức 2).
Hoàn thành việc tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID gồm: Giấy khai sinh; Thông tin Thẻ ngân hàng/Tài khoản thanh toán/Ví điện tử/Tài khoản Tiền di động; Thông tin Tài khoản an sinh xã hội; Thông tin Số thuê bao di động; Sổ sức khoẻ điện tử.
Thực hiện thủ tục hành chính thuộc trường hợp được miễn, giảm phí, lệ phí và đáp ứng các điều kiện được miễn phí, lệ phí thiết yếu, có tần suất giao dịch cao như cấp giấy phép lái xe, cấp đổi hoặc cấp lại thẻ Căn cước… hoặc phí, lệ phí với các giao dịch phổ biến, có giá trị lớn như lệ phí trước bạ…
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8.
Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, ban hành ngày 26/6/2026.
Theo khoản 1a Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 2 Nghị định 238/2026/NĐ-CP quy định:
- Phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách).
Theo đó, người lái ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo. Bên cạnh đó, theo điểm m khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP khoản 2 Điều 2 quy định:
- Phạt tiền từ 800.000 - 1 triệu đồng đối với hành vi: Chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế)...
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8.
Ngày 29/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 32/2026/QĐ-TTg về Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam. Quyết định số 32/2026/QĐ-TTg quy định về danh mục ngành sản phẩm Việt Nam, nội dung ngành sản phẩm Việt Nam cùng nguyên tắc, quan điểm xây dựng Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam.
Theo Quyết định, Danh mục ngành sản phẩm được tổ chức thành 7 cấp, cụ thể:
Cấp 1: 22 ngành, ký hiệu bằng các chữ cái từ A - V.
Cấp 2: 87 ngành, mã hóa bằng 2 chữ số từ 01 - 99.
Cấp 3: 252 ngành, mã hóa bằng 3 chữ số từ 011 - 990.
Cấp 4: 476 ngành, mã hóa bằng 4 chữ số từ 0111 - 9900.
Cấp 5: 699 ngành, mã hóa bằng 5 chữ số từ 01110 - 99000.
Cấp 6: 1.785 ngành, mã hóa bằng 6 chữ số từ 011100 - 990000.
Cấp 7: 3.829 ngành, mã hóa bằng 07 chữ số từ 0111001 đến 9900000.
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8.
Nghị định 274/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực quy định về ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư đối với nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường.
Theo điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định 274/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, kỹ thuật hiện có tốt nhất nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường với dự án thuộc nhóm có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao được hưởng ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu gồm:
Doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận;
Trung tâm đổi mới sáng tạo;
Doanh nghiệp công nghệ chiến lược;
Doanh nghiệp công nghệ cao;
Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao;
Cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của pháp luật về công nghệ cao.
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 273/2026/NĐ-CP là quy định tạo thuận lợi cho người mua hàng miễn thuế thông qua việc khai thác dữ liệu điện tử từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Cụ thể, theo khoản 6 Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, khi mua hàng miễn thuế, trường hợp thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua không phải xuất trình bản giấy của các giấy tờ có chứa thông tin đó. Quy định này được áp dụng đối với các trường hợp được mua hàng miễn thuế theo Nghị định 273/2026/NĐ-CP, gồm:
Người xuất cảnh, quá cảnh
Người nhập cảnh
Hành khách trên chuyến bay quốc tế
Trường hợp được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ
Thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế.
Theo quy định cũ tại Điều 3 Nghị định 100/2020/NĐ-CP, khi mua hàng miễn thuế, từng nhóm đối tượng đều phải xuất trình giấy tờ để chứng minh đủ điều kiện mua hàng.
Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8.
