Quốc hội quyết định kéo dài thời hạn miễn SDĐNN được quy định tại Nghị quyết số 55/2010/QH12 của Quốc hội về miễn, giảm thuế SDĐNN đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 28/2016/QH14 đến hết ngày 31/12/2025. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2021.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH).
Theo báo cáo, một số ý kiến đề nghị cần sớm trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Thuế SDĐNN cho phù hợp với quy định của pháp luật và thể hiện rõ chính sách miễn, giảm thuế đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn.
Về ý kiến này, UBTVQH cho biết, thời gian qua, thực hiện chủ trương về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân của Đảng và Nhà nước và Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011-2020, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành thực hiện tổng kết, đánh giá tổng thể chính sách thu liên quan đến đất đai, trong đó có thuế SDĐNN. Đồng thời, lập hồ sơ đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tài sản, trong đó đã đề xuất đưa đất nông nghiệp vào đối tượng không chịu thuế tài sản để tiếp tục thực hiện kết quả đạt được của chính sách miễn thuế SDĐNN hiện hành. Dự kiến nếu Luật Thuế tài sản được ban hành sẽ thay thế cho Luật Thuế SDĐNN, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp).
Tuy nhiên, trong quá trình gửi xin ý kiến về dự án Luật Thuế tài sản còn có nhiều ý kiến rất khác nhau. Do đó, các cơ quan của Chính phủ đang tiếp tục đánh giá tổng thể chính sách thuế đối với tài sản nói chung và đối với đất đai nói riêng, trong đó có chính sách thuế SDĐNN, trên cơ sở đó sẽ trình Quốc hội hoàn thiện chính sách thuế đối với đất đai, tài sản cho phù hợp trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị cần tiếp tục ban hành chính sách thuế đối với doanh nghiệp (DN) đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn để thực sự thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp; miễn, giảm các loại thuế, kể cả thuế TNDN trong quá trình tiêu thụ sản phẩm được chế biến, liên kết chế biến sản phẩm nông nghiệp đã được DN đầu tư vào nông nghiệp.
Theo UBTVQH, Luật Thuế TNDN hiện hành đã quy định miễn thuế đối với thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản, sản xuất muối của hợp tác xã; thu nhập của hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư, diêm nghiệp ở địa bàn khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn; thu nhập của DN từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản ở địa bàn đặc biệt khó khăn; thu nhập từ hoạt động đánh bắt hải sản. Đồng thời, quy định mức thuế suất ưu đãi đối với DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp như: áp dụng mức thuế suất ưu đãi 10% (thuế suất phổ thông là 20%) đối với thu nhập của DN từ trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng; nuôi trồng, chế biến nông, thủy sản ở địa bàn khó khăn; nuôi trồng lâm sản ở địa bàn khó khăn; sản xuất, nhân và lai tạo giống cây trồng, vật nuôi;... Bên cạnh đó, trong thời gian qua đã rà soát bãi bỏ các loại phí, lệ phí không hợp lý trong lĩnh vực nông nghiệp nhằm giảm thủ tục hành hành chính, giảm chi phí đầu vào của doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn (chuyển 6 khoản phí trong lĩnh vực nông nghiệp sang thực hiện theo giá dịch vụ với mức thu bằng với mức thu cũ; bãi bỏ 09 khoản lệ phí trong lĩnh vực nông nghiệp). Như vậy, các chính sách về thuế, phí và lệ phí đã góp phần thu hút đầu tư và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp như đề nghị của đại biểu Quốc hội.
Ngoài ra, cũng có ý kiến cho rằng, việc kéo dài chính sách miễn, giảm thuế SDĐNN sẽ làm mất chức năng của thuế SDĐNN, gây ra tình trạng hoang hóa ruộng đất… Thừa nhận thực tế này, tuy nhiên UBTVQH cũng cho biết việc không đưa đất vào sử dụng, để hoang hóa có nhiều nguyên nhân chủ yếu như thiên tai (hạn hán, thiếu nước), dịch bệnh, sản phẩm không có đầu ra, hiệu quả sản xuất nông nghiệp không cao, thiếu hụt nguồn lao động và một phần cũng do chính sách về đất đai chưa thật hoàn thiện. Cùng với việc thực hiện chính sách miễn hoặc giảm thuế SDĐNN trong thời gian qua có thể cũng là một nguyên nhân nhưng xét về tổng thể không phải là nguyên nhân cơ bản dẫn đến việc hoang hóa ruộng đất.
Việc kéo dài thời gian miễn thuế SDĐNN đến hết 2025 là nhằm tiếp tục phát huy kết quả đạt được của chính sách miễn thuế SDĐNN, đảm bảo phù hợp với định hướng của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Đồng thời, góp phần tháo gỡ khó khăn cho người nông dân, đặc biệt trong việc ảnh hưởng của dịch bệnh Covid 19, biến đổi khí hậu trong tình hình hiện nay.
Trong dài hạn, để triển khai thực hiện tốt Kết luận số 36-KL/TW ngày 6/9/2018 của Bộ Chính trị, đề nghị Chính phủ nghiên cứu, đánh giá kỹ để báo cáo Quốc hội khi nghiên cứu đề xuất hoàn thiện chính sách pháp luật về đất đai nói chung và chính sách thuế liên quan đến đất đai nói riêng tại thời điểm thích hợp.
