Ngày 18/3, Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án sai phạm đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến khu “đất vàng” 39 - 39B Bến Vân Đồn, gây thất thoát tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng vào ngày 7/4 tới.
Nhiều doanh nghiệp được triệu tập tham gia phiên tòa, trong đó đáng chú ý có Tập đoàn Novaland (HoSE: NVL), Công ty Nova Phúc Nguyên (công ty con của NVL)… Bên cạnh đó, đại diện Tổng Công ty Cao su Đồng Nai, CTCP Quốc Cường Gia Lai (HoSE: QCG), VietinBank (HoSE: CTG), ACB, MBB… cũng có mặt.
Theo quyết định trên, có 22 bị cáo bị truy tố với nhiều tội danh gồm “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí,” “Nhận hối lộ,” “Đưa hối lộ” và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”
Phiên tòa do Thẩm phán Nguyễn Thị Hà, Phó Chánh tòa Hình sự Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, làm chủ tọa và dự kiến kéo dài đến ngày 10/4. Hội đồng xét xử cũng triệu tập 93 tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Đáng chú ý, vụ án liên quan đến nhiều cựu lãnh đạo doanh nghiệp Nhà nước và cán bộ quản lý tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó, Nguyễn Thị Như Loan, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai cùng 11 bị cáo bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.”
Bị cáo Nguyễn Thị Hồng, cựu Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; bị cáo Đào Thị Hương Lan, cựu Giám đốc Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh (đang bị truy nã, xét xử vắng mặt) bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”
Trong nhóm lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Trần Ngọc Thuận, nguyên Tổng Giám đốc bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”; Lê Quang Thung, nguyên Tổng Giám đốc, quyền Chủ tịch Hội đồng quản trị, bị truy tố về hai tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ.”
Theo cáo trạng, khu đất số 39 - 39B Bến Vân Đồn (quận 4 cũ) có diện tích hơn 6.200m2, vốn là tài sản công do Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần phân chia, quyền quản lý được giao cho hai đơn vị thành viên là Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa.
Cơ quan tố tụng xác định bà Nguyễn Thị Như Loan, dù nhận thức rõ khu đất trên là tài sản Nhà nước, vẫn tạo điều kiện, chuyển tiền giúp sức cho các cá nhân liên quan thâu tóm khu đất không qua định giá, đấu giá theo quy định, trước khi chuyển nhượng lại cho mình. Sau đó, bà Loan nhận chuyển nhượng 100% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín với giá 460,9 tỷ đồng, bao gồm cả tiền sử dụng đất đã nộp thay.
Đến tháng 8/2014, Quốc Cường Gia Lai chính thức được ghi nhận sở hữu 99% vốn điều lệ tại Phú Việt Tín. Tuy nhiên, ngay từ ngày 5/9/2014 - trước khi hoàn tất việc thâu tóm 1% còn lại, bà Loan đã ký thỏa thuận cam kết chuyển nhượng toàn bộ dự án cho CTCP Bất động sản Thịnh Vượng (thuộc Tập đoàn Novaland). Khi hợp đồng chuyển nhượng chính thức được ký kết vào ngày 17/11/2014, tổng giá trị thương vụ đã tăng lên hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố kết luận, hành vi của bà Loan và các đồng phạm gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng. Trong đó, cá nhân bà Loan được xác định hưởng lợi và phải chịu trách nhiệm đối với số tiền hơn 297,8 tỷ đồng.
Vụ án được đánh giá là điển hình cho sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản công, đặc biệt trong quá trình sắp xếp, xử lý nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước. Việc đưa vụ án ra xét xử được dư luận quan tâm, kỳ vọng góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công trong thời gian tới.
