Theo công ty tư vấn Challenger, Gray & Christmas, riêng trong năm nay, AI đã trực tiếp dẫn tới gần 55.000 trường hợp mất việc tại Mỹ. Tổng cộng, trong suốt năm 2025 đã có khoảng 1,17 triệu việc làm bị cắt giảm, mức cao nhất kể từ đại dịch Covid-19 năm 2020, thời điểm có tới 2,2 triệu đợt sa thải được công bố.
Riêng trong tháng 10/2025, các doanh nghiệp Mỹ thông báo cắt giảm 153.000 việc làm. Sang tháng 11, con số này vượt 71.000, trong đó hơn 6.000 trường hợp được ghi nhận là liên quan đến AI, theo dữ liệu của Challenger.
Trong bối cảnh lạm phát gây áp lực kinh tế, thuế quan làm gia tăng gánh nặng tài chính khiến các doanh nghiệp buộc phải triển khai biện pháp ứng phó, thì AI nổi lên như một giải pháp tức thì, ngắn hạn hấp dẫn cho bài toán cắt giảm chi phí.
Một nghiên cứu do Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) công bố hồi tháng 11 cho thấy, AI hiện đã có thể đảm nhận công việc tương đương 11,7% lực lượng lao động Mỹ và giúp tiết kiệm tới 1.200 tỷ USD tiền lương trong các lĩnh vực như tài chính, y tế và nhiều dịch vụ chuyên môn khác.
Tuy vậy, không phải ai cũng tin rằng AI là nguyên nhân thực sự đứng sau làn sóng cắt giảm nhân sự mạnh mẽ này. Ông Fabian Stephany, trợ lý giáo sư về AI và lao động tại Viện Internet Oxford, từng chia sẻ với CNBC rằng AI có thể chỉ là một cái cớ.
Theo ông Stephany, nhiều doanh nghiệp hoạt động tốt trong giai đoạn đại dịch đã tuyển dụng quá mức, và các đợt sa thải gần đây đơn thuần là một sự điều chỉnh của thị trường. Ông cho rằng, ở một mức độ nào đó, đơn giản chỉ là cho thôi việc ở những vị trí vốn không có triển vọng bền vững trong dài hạn. Thay vì thừa nhận rằng họ đã tính toán sai cách đây hai, ba năm, các công ty giờ đây tìm đến một “vật tế thần”, đó là nói rằng mọi chuyện xảy ra vì AI.
Amazon
Tháng 10/2025, Amazon công bố đợt sa thải lớn nhất trong lịch sử của hãng, cắt giảm 14.000 vị trí khối văn phòng, trong bối cảnh công ty muốn dồn nguồn lực cho những “canh bạc lớn nhất”, bao gồm có trí tuệ nhân tạo.
Trong một bài viết trên blog, bà Beth Galetti, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách trải nghiệm con người và công nghệ của Amazon, cho biết thế hệ AI hiện nay là công nghệ mang tính chuyển đổi mạnh mẽ nhất kể từ khi Internet ra đời, giúp các doanh nghiệp đổi mới nhanh hơn bao giờ hết. Bà nhấn mạnh Amazon tin rằng công ty cần được tổ chức tinh gọn hơn, ít tầng nấc hơn và trao nhiều quyền chủ động hơn, nhằm có thể hành động nhanh nhất vì khách hàng và hoạt động kinh doanh.
Trước đó, CEO Amazon Andy Jassy đã cảnh báo nhân viên về các đợt cắt giảm, cho rằng AI sẽ khiến quy mô lực lượng lao động của công ty thu hẹp lại. Theo ông, tập đoàn công nghệ này sẽ cần ít người hơn cho một số công việc đang tồn tại và nhiều người hơn cho những loại công việc khác.
Microsoft
Microsoft đã cắt giảm tổng cộng khoảng 15.000 việc làm trong năm 2025, trong đó đợt công bố gần nhất vào tháng 7/2025 khiến 9.000 vị trí bị đưa vào diện cắt giảm. Trong một bản ghi nhớ gửi tới nhân viên, CEO Satya Nadella nhấn mạnh công ty cần tái hình dung sứ mệnh của mình trong một kỷ nguyên mới, đồng thời khẳng định vai trò then chốt của AI.
Ông đặt câu hỏi rằng việc trao quyền sẽ trông như thế nào trong thời đại AI, và điều đó không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các công cụ cho những vai trò hay nhiệm vụ cụ thể. Theo ông, mục tiêu là tạo ra các công cụ giúp mọi người có thể tự xây dựng công cụ của riêng mình. Đó chính là sự chuyển dịch mà Microsoft đang theo đuổi, từ một “nhà sản xuất phần mềm” sang một “cỗ máy trí tuệ”, trao quyền cho mọi cá nhân và tổ chức để xây dựng những gì họ cần nhằm đạt được mục tiêu của mình.
Salesforce
Tháng 9/2025, CEO Salesforce Marc Benioff xác nhận công ty đã cắt giảm 4.000 nhân viên hỗ trợ khách hàng với sự trợ giúp của AI. Trong một cuộc phỏng vấn trên podcast The Logan Bartlett Show, ông cho biết đã giảm số nhân sự từ 9.000 xuống còn khoảng 5.000, bởi công ty cần ít người hơn. Trước đó, vào mùa hè, ông Benioff tiết lộ AI đã đảm nhiệm tới 50% khối lượng công việc tại Salesforce.
IBM
CEO của tập đoàn công nghệ toàn cầu IBM, ông Arvind Krishna, chia sẻ với tờ Wall Street Journal vào tháng 5/2025 rằng các chatbot AI đã thay thế công việc của vài trăm nhân viên trong bộ phận nhân sự. Tuy nhiên, khác với nhiều doanh nghiệp khác viện dẫn AI để sa thải, ông Krishna thừa nhận IBM tăng tuyển dụng ở những lĩnh vực đòi hỏi tư duy phản biện cao hơn, như kỹ thuật phần mềm, bán hàng và marketing. Đến tháng 11, công ty công bố kế hoạch cắt giảm 1% nhân sự toàn cầu, có thể ảnh hưởng tới gần 3.000 lao động.
CrowdStrike
Hãng phần mềm an ninh mạng CrowdStrike từng lưu ý vào tháng 5/2025 rằng họ sẽ cắt giảm 5% lực lượng lao động, tương đương khoảng 500 nhân viên, và trực tiếp quy nguyên nhân cho AI.
Trong một bản ghi nhớ kèm hồ sơ nộp lên cơ quan quản lý chứng khoán, đồng sáng lập kiêm CEO George Kurtz khẳng định AI từ lâu đã là nền tảng trong cách CrowdStrike vận hành. Theo ông, AI giúp làm phẳng đường cong tuyển dụng, thúc đẩy quá trình đổi mới từ ý tưởng đến sản phẩm nhanh hơn, tinh gọn hoạt động đưa sản phẩm ra thị trường, cải thiện kết quả cho khách hàng và tạo ra hiệu quả trên toàn bộ hệ thống, từ khối vận hành phía trước đến phía sau.
Workday
Ngay từ tháng 2/2025, nền tảng quản trị nhân sự Workday trở thành một trong những công ty đầu tiên trong năm công bố cắt giảm 8,5% lực lượng lao động, tương đương khoảng 1.750 việc làm, nhằm tăng cường đầu tư cho AI. CEO Workday Carl Eschenbach khẳng định các đợt sa thải là cần thiết để ưu tiên nguồn lực cho AI và giải phóng ngân sách phục vụ chiến lược này.
