Quân đội Israel từ lâu đã quảng cáo cho hệ thống phòng không tiên tiến của mình, với Iron Dome, Arrow 3, Barak 8 và David's Sling được thiết kế để bảo vệ đất nước khỏi các mối đe dọa từ tên lửa nhỏ đến tên lửa hành trình và đạn đạo tầm xa.
Cuộc xung đột với lực lượng thánh chiến Hamas ở Gaza làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng tác chiến của Iron Domes và giải pháp vượt qua lá chắn này.
Nhà báo quốc phòng Iran Seyed Mohammad Taheri cho rằng Iron Dome vẫn có những hạn chế về kỹ thuật, do tính theo đường đạn cầu vồng của rocket, nhưng nếu Hamas cải thiện tầm bắn, độ cao và tốc độ của rockets, thì hệ thống phòng không tiên tiến của Israel sẽ gặp khó khăn khi chống lại các cuộc tấn công của nhóm Hồi giáo thánh chiến Hamas.
“Đã vài ngày trôi qua kể từ khi kết thúc cuộc chiến giữa quân đội Israel và các nhóm kháng chiến của người Palestine, điểm nổi bật là khả năng của lực lượng thánh chiến có thể phóng số lượng lớn các rockets" - ông Taheri viết trong một bài báo đăng trên trang Tasnim.
Hoạt động của hệ thống Iron Dome trong cuộc xung đột vừa qua. Video Wall Street Journal
Nhà nghiên cứu và binh luận quân sự Iran cho biết, quân đội Israel lần đầu tiên nhận thấy sức mạnh các loại rockets không điều khiển của đối thủ trong Chiến tranh Lebanon năm 2006, các tay súng Hezbollah phóng hàng nghìn quả rocket vào Israel, bắn phá các thành phố, thị trấn và làng mạc để trả đũa chiến dịch không kích của Không quân Israel nhằm vào miền bắc Lebanon.
Iron Dome được đưa vào biên chế năm 2011, trở thành thành phần trung tâm của hệ thống phòng thủ tên lửa và hàng không nhiều lớp của Israel, với hệ thống phòng thủ hàng không vũ trụ chia theo khu vực, được thay thế bằng hệ thống tích hợp bao trùm toàn bộ đất nước.
Iron Dome có nhiệm vụ đóng vai trò quan trọng nhất trong các hệ thống phòng không của Israel khi tác chiến với các nhóm vũ trang phi nhà nước như Hamas và Hezbollah, đối phó với các tên lửa tầm thấp, tốc độ thấp, không tinh vi.
Các hệ thống tiên tiến hơn như Arrow 3 được sử dụng để đánh chặn các tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình. Trong khi Iron Dome đã thực chiến nhiều lần, thì “các hệ thống phòng không khác của quân đội Israel, chưa tham gia vào một cuộc chiến thực tế tương tự và do đó hiệu quả tác chiến vẫn là một câu hỏi”.
Mỗi hệ thống Iron Dome được trang bị radar và mô-đun chỉ huy và điều khiển cùng ba bệ phóng, hệ thống sau được trang bị 20 tên lửa đánh chặn Tamir cho mỗi bệ phóng. Israel có tổng cộng 12 hệ thống Vòm Sắt trong kho vũ khí của mình.
Theo Taheri, hệ thống Iron Dome có một số nhược điểm. “Thứ nhất, số lượng Iron Dome hiện có không đủ để bao phủ“ toàn bộ Israel, ” trong trường hợp xảy ra chiến tranh đa miền, hệ thống không thể đáp trả tất cả các cuộc tấn công bằng rockets, do đó hệ thống phòng không tầm thấp sẽ dễ bị tổn thương do đối phương tấn công ”.
Thứ hai, hệ thống không thể đánh chặn tên lửa hoặc rockets được phóng từ cách xa dưới 4 km, có nghĩa là việc đối phương bố trí các bệ phóng trên khoảng cách gần hơn sẽ gây ra "mối đe dọa nghiêm trọng đối với hệ thống". Ngoài ra, Iron Dome không thể theo dõi các mục tiêu bay trên tốc độ cao lớn và thời gian bay dưới 28 giây.
Ông nói: “Đầu đạn của tên lửa đánh chặn được trang bị ngòi nổ phi tiếp xúc với khoảng cách tiêu diệt mục tiêu tối ưu là một mét. Nếu không thì mảnh sát thương phá hoại không xuyên thủng tên lửa mục tiêu và đánh chặn không thành công do rockets vẫn có thể rơi vào khu vực nào đó”. Trong tình huống số lượng rockets bắn tập trung và theo nhiều cao độ khác nhau với tốc độ cận âm hoặc lớn hơn âm thanh, đây sẽ là vấn đề rất lớn đối với Iron Domes
Một hạn chế đáng lo ngại là, giá thành tên lửa đánh chặn của Iron Dome cao gấp nhiều lần chi phí thấp của các rockets do Hamas và Hezbollah chế tạo khiến việc bắn hạ tên lửa trở thành chi phí rất lớn cho quân đội Israel. Taheri viết: “Theo thông tin công khai, mỗi quả tên lửa Iron Dome (Vòm Sắt) có giá từ 40.000 đến 100.000 USD, trong khi giá mỗi quả tên lửa do các nhóm thánh chiến Palestine có giá khoảng 1.000 - 5.000 USD".
Nhà bình luận quân sự Iran cho rằng, sau cuộc chiến này, lực lượng Hamas và Hezbollah có thể tăng thêm tốc độ, độ chính xác, tầm bắn và hiệu quả sát thương, phá hoại, đó sẽ là một vấn đề rất lớn đối với các hệ thống phòng không của Israel.
Taheri nhấn mạnh, cuộc chiến sẽ khiến các lực lượng thánh chiến Palestine và Hezbollah tiến hành những cải tiến rockets, nghiên cứu kỹ lưỡng những điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống phòng không Israel nói chung và Iron Dome nói riêng. Đồng thời nghiên cứu chiến thuật kết hợp giữa UAV và rockets, tấn công ồ ạt vào Israel.
Ông cảnh báo: “Nếu các nhóm thánh chiến thực hiện điều này, họ sẽ có được những vũ khí tiên tiến hơn những rockets vừa sử dụng, đã có cách đây hàng chục năm trước, đó là mối đe dọa nặng nề đối với chế độ Zionist”.
Tập đoàn quốc phòng Israel Rafael tuyên bố Iron Dome có tỷ lệ đánh chặn thành công là 90% và hơn 2.500 tên lửa Hamas đã bị đánh chặn.
Quân đội Israel có ước tính thấp hơn một chút về độ chính xác của hệ thống, cho biết hiệu quả đánh chặn dao động từ 85-90% . Tình huống cho thấy, các nhóm chiến binh có thể phóng loạt tới 1.000 quả rocket vào Israel trong một đợt tấn công, nếu độ chính xác cao hơn thì có thể xuyên thủng lá chắn Iron Dome.
Ngày 21/5, biên tập viên Yonah Jeremy Bob của tờ The Jerusalem Post viết về chủ nghĩa khủng bố và tình báo. Rằng Hamas, vốn yếu hơn đáng kể so với Hezbollah hoặc bất kỳ tổ chức vũ trang cấp nhà nước nào mà Israel có thể đối mặt phải, hoàn toàn có khả năng phá hoại một phần hệ thống phòng thủ Iron Dome (Vòm Sắt) bằng giải pháp bắn hàng loạt tên lửa có độ chính xác cao hơn, chế áp hoặc tập trung phá hủy hệ thống phòng không.
Bob viết: “Theo những ước tính có thể là chính xác, thì Hamas đã sử dụng hầu hết kho vũ khí rockets có từ trước đó” trong chiến dịch này. Điều đó có nghĩa là Hamas và các nhóm thánh chiến Palestine khác sẽ sản xuất thêm hàng nghìn tên lửa nữa, được nâng cấp, cải tiến hơn về liều phóng, tầm bay, quỹ đạo và đầu đạn, có thể bắn phá Beersheba, Ashdod và các khu định cư khác gần biên giới với Dải Gaza. Trong tình huống Hamas chế tạo thêm nhiều tên lửa đa tầm với độ chính xác cao hơn, các hệ thống phòng không Israel không thể kịp thời cải tiến, nâng cấp hoặc phát triển nhanh chóng để đối đầu với một cuộc xung đột mới với hàng nghìn tên lửa”.
