Sau 10 năm tích cóp, số tiền 2 tỷ đồng tưởng như đã đủ để bắt đầu một cuộc sống ổn định trong căn nhà riêng. Thế nhưng khi giá nhà hiện tại vẫn ở mức cao, gia đình một người phụ nữ lại phải tính đến phương án vay thêm gần 2 tỷ đồng, khiến câu chuyện mua nhà tiếp tục trở thành đề tài bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội.
ĐỂ DÀNH 2 TỶ ĐỒNG SAU 10 NĂM
Sau một thập kỷ tích cóp, người phụ nữ cho biết gia đình đã để dành được 2 tỷ đồng và đang đứng trước quyết định lớn là mua nhà bằng cách vay thêm gần 2 tỷ đồng từ ngân hàng. Với mức thu nhập khoảng 55 triệu đồng mỗi tháng, chị tin rằng gia đình vẫn đủ khả năng cân đối dòng tiền để trả nợ.
“Tròn 10 năm mới tiết kiệm được 2 tỷ đồng. Nay em quyết định mua nhà các bác ạ, cứ chờ đủ tiền thì không biết bao giờ mới có nhà riêng. Em tính vay gần 2 tỷ đồng. Hiện tại tài chính vợ chồng em cũng khoảng 55 triệu đồng/tháng, tính ra vẫn thoải mái để trả nợ ngân hàng.
Các bác ai cũng vay ngân hàng vén chi tiêu cho nhà em với ạ. Mỗi tháng nhà em chỉ tiết kiệm được 40 triệu đồng, tiêu hết 15 triệu đồng cho gia đình 2 người lớn và một em bé 7 tuổi ạ”.
Trả lời cho câu hỏi vén chi tiêu, nhiều người đồng tình rằng việc chỉ khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng cho ba người đã là rất tiết kiệm, gần như không còn nhiều dư địa để tiếp tục cắt giảm chi phí.
“Tiêu có 15 triệu đồng thì vén gì nữa bác. Tìm cách tăng thu chứ thế này còn vén gì ạ”.
Một số người thậm chí tỏ ra bất ngờ trước khả năng quản lý tài chính của chủ bài đăng khi so sánh với chính hoàn cảnh của mình.
“Ôi tiết kiệm siêu thế rồi còn đòi vén gì nữa bạn. Nhà mình không phải thuê nhà hay trả nợ, có 3 người, con nhỏ 3 tuổi thôi mà tháng nào cũng hết gần 100 triệu đồng. Suốt ngày đọc cách tiết kiệm xong lại đi ra, chưa học được gì đây”.
Bên cạnh đó, nhiều người từng trải qua giai đoạn vay nợ mua nhà lại khuyến khích gia đình mạnh dạn xuống tiền. Theo họ, mua nhà để ở càng sớm càng tốt, bởi áp lực sở hữu tài sản thường trở thành động lực để làm việc và gia tăng thu nhập.
“Nên mua bác ơi. Mua để ở nên mua sớm. Có cái nhà của mình nó tăng động lực nhiều lắm. Trước nhà em cũng có 200 triệu đồng, vay dọc vay ngang, vay ngân hàng 500 triệu đồng nữa mua được nhà 1,3 tỷ đồng năm 2017. Giờ lên gấp 3 lần rồi. Trả nợ mãi cũng xong, hiện tại dư khoảng 700 triệu đồng, em lại tích chuẩn bị mua tiếp ạ”.
Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ những người trẻ vừa bước vào hành trình sở hữu nhà riêng. Một cặp vợ chồng sinh năm 1999 chia sẻ kinh nghiệm vay hơn 1 tỷ đồng để mua căn nhà đầu tiên và cho rằng việc duy trì lối sống đơn giản giúp họ tự tin với kế hoạch trả nợ dài hạn.
“Tụi em hai vợ chồng sinh năm 1999 mới cưới. Vốn hai đứa là 500 triệu đồng và mượn người thân 350 triệu đồng, vay ngân hàng 1,25 tỷ đồng (lãi 10,8%). Thu nhập hai đứa dư cỡ 40 - 50 triệu đồng. Vừa rồi mới mua nhà, bắt đầu hành trình trả nợ ạ. Giá nhà hơn 2 tỷ đồng chút. Tụi em sống đơn giản như thời sinh viên, tự nấu rồi chia quỹ cuối tháng, dư quỹ ăn thì đi ăn sang. Em không biết chị ở đâu nhưng hy vọng chị cũng mua được nhà ạ”.
Dù vậy, không phải ai cũng lạc quan với phương án vay lớn trong bối cảnh hiện nay. Một số thành viên cảnh báo mức vay gần 2 tỷ đồng có thể tạo áp lực tài chính đáng kể khi lãi suất vẫn ở mức cao và còn tiềm ẩn rủi ro tăng thêm trong tương lai.
“Liều quá, vay 1,5 tỷ đồng quay đầu thôi bạn. Lãi suất cao thế này ôm cục nợ 2 tỷ đồng vào thì hết 45 - 50% quý lương rồi đó, chưa tính thả nổi. Cân nhắc mua nhà trong tầm tiền thôi, giờ nhiều căn phải bán gấp do áp lực ngân hàng, chờ 2 - 3 tháng nữa tha hồ lựa hàng, đi ngắm vị trí và dự án quanh khu mình mua nhiều vào. Mua được bằng tiền mặt thì ép giá dễ hơn”.
Từ kinh nghiệm thực tế, có người từng vay mua nhà đưa ra lời khuyên thận trọng hơn. Họ cho rằng bài toán không chỉ nằm ở khả năng trả nợ hiện tại mà còn ở việc duy trì dòng tiền ổn định trong nhiều năm bởi chỉ cần thu nhập gặp biến động, áp lực nợ vay có thể trở thành gánh nặng lớn đối với cả gia đình.
“Bạn tiết kiệm rất giỏi nhưng nếu tính vay 2 tỷ đồng lại là một vấn đề rất rất lớn đó bạn. Thu nhập của bạn như kia không nên vay 2 tỷ đồng. Mình khuyên chân thành vì mình đã từng vay. Bạn phải rất cân nhắc vì trả đi trả lại vẫn cứ là trả lãi và ít gốc lắm. Dòng tiền trả nợ đứt gãy là mệt phải bán nhà đó. Mà nợ cực mệt mất ăn mất ngủ đấy. Tính lại đi bạn ạ”.
VAY TIỀN MUA NHÀ GIỜ CÒN ĐÁNG ĐỂ ĐÁNH ĐỔI?
Từ những ý kiến trái chiều trong phần bình luận, một câu hỏi lớn hơn được đặt ra là công thức mua nhà trước rồi trả nợ sau vốn được nhiều thế hệ đi trước áp dụng thành công liệu còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay?
Trên thực tế, không ít người mua nhà giai đoạn 5 – 10 năm trước đã hưởng lợi từ việc sử dụng đòn bẩy tài chính. Khi giá bất động sản liên tục đi lên, những khoản vay từng được xem là gánh nặng dần trở nên dễ thở hơn nhờ thu nhập tăng theo thời gian và giá trị tài sản cũng tăng mạnh. Chính trải nghiệm đó khiến quan điểm cứ mạnh dạn vay để mua nhà vẫn nhận được sự đồng tình từ nhiều người đã sở hữu nhà thành công.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay được cho là đã có nhiều khác biệt. Giá nhà tại các đô thị lớn đã tăng lên đáng kể trong khi thu nhập của phần lớn người lao động không tăng với tốc độ tương ứng. Điều này khiến nhiều gia đình dù tích lũy được số tiền lớn vẫn phải phụ thuộc đáng kể vào vốn vay ngân hàng nếu muốn sở hữu nhà ở.
Không ít ý kiến trên các diễn đàn tài chính cho rằng việc chờ tích lũy đủ tiền mặt để mua nhà ngày càng trở nên khó khăn, nhưng vay quá nhiều cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận áp lực tài chính kéo dài trong hàng chục năm.
Theo khuyến nghị của nhiều tổ chức tài chính, khoản tiền dùng để trả nợ nhà mỗi tháng không nên vượt quá 35 - 40% tổng thu nhập của gia đình nhằm đảm bảo khả năng chi trả lâu dài.
Bên cạnh đó, người vay cũng cần duy trì một khoản dự phòng tương đương 6 - 12 tháng chi phí sinh hoạt để ứng phó với các biến cố như mất việc, giảm thu nhập hoặc các khoản chi phát sinh ngoài kế hoạch.
Một yếu tố khác thường được nhắc đến là rủi ro từ lãi suất thả nổi. Nhiều gói vay mua nhà hiện nay áp dụng mức lãi suất ưu đãi trong thời gian đầu, sau đó chuyển sang cơ chế điều chỉnh theo thị trường. Đồng nghĩa với việc số tiền phải trả hàng tháng có thể tăng lên đáng kể khi giai đoạn ưu đãi kết thúc.
Một số ngân hàng hiện công bố rõ việc áp dụng lãi suất cố định trong thời gian nhất định trước khi chuyển sang lãi suất thả nổi khiến người vay cần tính toán kỹ bài toán tài chính dài hạn thay vì chỉ dựa trên mức lãi suất ban đầu.
Bởi vậy, vấn đề không nằm ở việc có nên vay mua nhà hay không mà nằm ở tỷ lệ vay so với thu nhập và khả năng chống chịu rủi ro của mỗi gia đình. Nếu khoản trả nợ vẫn nằm trong ngưỡng an toàn và người mua có nguồn tài chính dự phòng đủ lớn, việc sử dụng đòn bẩy để sở hữu nhà sớm vẫn có thể là lựa chọn hợp lý.
Ngược lại, nếu phần lớn thu nhập phải dành cho ngân hàng mỗi tháng, chỉ một biến động nhỏ về công việc hoặc lãi suất cũng có thể khiến giấc mơ an cư trở thành áp lực kéo dài trong nhiều năm.
