Chính phủ Mỹ vừa công bố mức thuế mới đối với các sản phẩm pin mặt trời nhập khẩu từ 4 quốc gia Đông Nam Á, trong đó có nơi bị áp thuế lên tới 3.521%.
Đây được xem là động thái phản ứng dựa trên kết quả của cuộc điều tra thương mại kéo dài 1 năm do Bộ Thương mại Mỹ tiến hành, trong đó kết luận rằng các nhà sản xuất pin mặt trời ở Campuchia, Việt Nam, Malaysia và Thái Lan được hưởng lợi không công bằng từ nhiều khoản trợ cấp của chính phủ và bán hàng sang Mỹ với giá thấp hơn chi phí sản xuất.
Mức thuế cao nhất sẽ là 3.521% đối với Campuchia, do nước này từ chối tiếp tục tham gia cuộc điều tra, theo Bộ Thương mại Mỹ. Tại Việt Nam, các công ty không được nêu tên cụ thể sẽ đối mặt với mức thuế 395,9%, trong khi Thái Lan là 375,2%. Mức thuế toàn quốc đối với Malaysia là 34,4%. Cụ thể hơn, Jinko Solar bị áp thuế 245% đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam và 40% từ Malaysia. Trina Solar ở Thái Lan chịu thuế 375% và 200% nếu là hàng từ Việt Nam. Các mô-đun của JA Solar sản xuất ở Việt Nam có thể bị áp thuế 120%.
Hành động này được xem là động lực cho ngành sản xuất nội địa của Mỹ, một lĩnh vực mà cả chính quyền Trump và Biden đều nỗ lực thúc đẩy. Trước đây, dù Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act) của cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng với các khoản trợ cấp và nhu cầu tăng cao đã thu hút đầu tư vào các nhà máy sản xuất pin mặt trời mới tại Mỹ, nhưng các nhà sản xuất lại cảnh báo rằng họ vẫn đang bị đe dọa bởi sự cạnh tranh quá lớn từ hàng nhập ngoại bán dưới giá thị trường. Theo BloombergNEF, vào năm ngoái Mỹ đã nhập khẩu thiết bị năng lượng mặt trời trị giá 12,9 tỷ USD từ bốn quốc gia nêu trên, chiếm khoảng 77% tổng lượng mô-đun nhập khẩu.
Tuy nhiên, việc áp thuế vẫn sẽ còn phụ thuộc vào một bước đi riêng biệt của Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC), cơ quan dự kiến sẽ đưa ra quyết định trong khoảng một tháng tới về việc liệu ngành sản xuất trong nước có thực sự bị thiệt hại hoặc bị đe dọa bởi hàng nhập khẩu hay không.
Sau khi Mỹ áp các mức thuế tương tự với pin mặt trời từ Trung Quốc vào khoảng 12 năm trước, phần lớn nhà sản xuất của quốc gia tỷ dân đã nhanh chóng chuyển hoạt động sang những nước không bị ảnh hưởng bởi mức thuế đó.
Cuộc điều tra lần này của Mỹ được khởi xướng bởi đơn kiện hồi tháng 4 của Ủy ban Thương mại Năng lượng Mặt trời Mỹ (American Alliance for Solar Manufacturing Trade Committee), đại diện cho các công ty bao gồm First Solar, Hanwha Q Cells và Mission Solar Energy.
Ông Tim Brightbill, đồng chủ tịch bộ phận thương mại quốc tế của hãng luật Wiley và là luật sư chính của liên minh các công ty năng lượng mặt trời đứng sau vụ kiện, cho biết: “Các kết luận điều tra xác nhận điều mà chúng tôi đã biết từ lâu: các công ty năng lượng mặt trời có trụ sở tại Trung Quốc đang có hành động gian lận hệ thống, chèn ép doanh nghiệp Mỹ và khiến người lao động Mỹ mất việc”.
Ở một góc nhìn khác, dù mức thuế mới được kỳ vọng là sẽ hỗ trợ hoạt động sản xuất nội địa của Mỹ, nhưng có nhiều ý kiến cho rằng chúng cũng gây khó khăn cho lĩnh vực năng lượng tái tạo, những đơn vị lâu nay phải phụ thuộc vào nguồn cung giá rẻ từ nước ngoài.
