Chỉ còn 1 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán năm 2026, thị trường tài chính trở nên nhộn nhịp khi hoạt động mua bán nợ và xử lý tài sản bảo đảm tại các ngân hàng được đẩy mạnh, phản ánh nỗ lực làm sạch bảng cân đối và củng cố nền tảng tài chính trước thềm năm 2026.
NGÂN HÀNG Ồ ẠT RAO BÁN NỢ
Tiêu biểu như PVCombank mới đây thông báo chào bán khoản nợ hơn 235 tỷ đồng của Công ty Cổ phần Tập đoàn Lộc Trời, trong bối cảnh doanh nghiệp này đang gánh tổng dư nợ tín chấp khoảng 7.400 tỷ đồng và đối mặt với nhiều rủi ro tài chính.
Theo thông tin từ PVCombank, đây là khoản vay tín chấp, không có tài sản bảo đảm, khiến khả năng thu hồi phụ thuộc lớn vào kết quả tái cơ cấu của doanh nghiệp và sức hấp dẫn của khoản nợ trên thị trường thứ cấp.
Không chỉ PVCombank, làn sóng rao bán nợ quy mô lớn đang diễn ra tại nhiều ngân hàng thương mại. Sacombank gần đây tiếp tục chào bán khoản nợ của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kim Hoàn Mỹ với tổng nghĩa vụ lên tới gần 474 tỷ đồng (tính đến ngày 31/12/2019).
Mức giá khởi điểm được đưa ra hơn 108 tỷ đồng, tương đương khoảng 23% tổng nghĩa vụ khoản nợ. Trước đó, ngân hàng này đã nhiều lần chào bán khoản nợ trên nhưng vẫn chưa tìm được đối tác mua lại. Tài sản bảo đảm là bất động sản tại số 21–23 Nguyễn Biểu, phường Chợ Quán, TP.HCM.
Cùng với đó, Sacombank cũng đang rao bán đấu giá hàng loạt khoản nợ đã quá hạn hình thành từ nhiều năm trước của các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn, Công ty Cổ phần Địa ốc Vạn Phát, Công ty Cổ phần Ngọc Sương..., với tổng giá trị lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Ở một diễn biến khác, VPBank cũng đang chào bán một trạm dừng nghỉ xăng dầu quy mô 10 tầng tại Ninh Bình với mức giá khởi điểm 41 tỷ đồng.
Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, Agribank - chi nhánh Sài Gòn vừa thông báo phối hợp với Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TP.HCM tổ chức đấu giá khoản nợ có tài sản bảo đảm của ba doanh nghiệp, gồm Công ty Cổ phần Sản xuất – Xuất nhập khẩu Lâm sản và Hàng tiểu thủ công nghiệp, Công ty Cổ phần Sản xuất Thương mại Xây dựng Dịch vụ Minh Quân và Công ty TNHH Chế biến Thương mại Toàn Cầu.
Tổng giá trị ghi sổ các khoản nợ tạm tính đến ngày 23/12/2025 vượt 168,9 tỷ đồng, bao gồm cả dư nợ gốc và lãi. Các khoản vay này được bảo đảm bằng nhiều bất động sản tại khu vực trung tâm TP.HCM như quận Bình Thạnh và quận 1 (nay thuộc các phường Bình Quới, Sài Gòn và Tân Định). Giá khởi điểm được đưa ra hơn 135,4 tỷ đồng, với mức đặt trước tương đương 20% giá khởi điểm, phiên đấu giá dự kiến tổ chức vào ngày 13/1/2026.
Cùng thời điểm, Agribank chi nhánh Trung tâm Sài Gòn cũng phát đi thông báo bán đấu giá tài sản bảo đảm của Nhà máy xử lý nước lợ Cần Giờ. Tài sản gồm quyền sử dụng hơn 12.800 m² đất sản xuất, kinh doanh tại xã Bình Khánh, TP.HCM, với thời hạn sử dụng đến năm 2056, cùng toàn bộ hệ thống dây chuyền, máy móc, thiết bị của nhà máy và dây chuyền nước đóng chai. Tổng giá khởi điểm của toàn bộ tài sản hơn 75,4 tỷ đồng, trong đó riêng giá trị quyền sử dụng đất chiếm hơn 67,2 tỷ đồng.
Không chỉ các ngân hàng quốc doanh, nhiều ngân hàng thương mại lớn khác cũng đồng loạt đưa các khoản nợ quy mô lớn ra thị trường. VietinBank chi nhánh Ba Đình mới đây thông báo bán đấu giá khoản nợ của Công ty Cổ phần Thương mại Xuất nhập khẩu Phương Quang với giá khởi điểm gần 356 tỷ đồng.
Khoản nợ này được bảo đảm bằng 6 bất động sản đã hoàn tất thủ tục công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm, gồm 4 bất động sản tại TP.HCM với tổng diện tích hơn 5.900 m² và 2 thửa đất tại Long An (nay thuộc tỉnh Tây Ninh) với diện tích gần 3.800 m².
Trong khi đó, Vietcombank chi nhánh Nam Hà Nội thông báo đấu giá khoản nợ của Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại Quang Minh với giá khởi điểm 23,3 tỷ đồng. Giá trị ghi sổ khoản nợ tạm tính đến đầu tháng 11/2025 là 28,4 tỷ đồng, trong đó dư nợ gốc gần 14 tỷ đồng, phần còn lại là lãi trong hạn và lãi quá hạn.
Khoản nợ được bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và nhà ở tại Hà Nội đứng tên cá nhân. Vietcombank chi nhánh Thăng Long cũng đang tổ chức bán đấu giá toàn bộ khoản nợ phải thu của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Cường Yến, với tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại quận Ba Đình, Hà Nội, giá khởi điểm hơn 4,8 tỷ đồng.
Ngoài ra, BIDV chi nhánh TP.HCM thông báo bán đấu giá tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất khu công nghiệp và nhà máy sản xuất vải địa kỹ thuật tại xã Long Hậu, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An (nay thuộc tỉnh Tây Ninh).
Tài sản gồm thửa đất diện tích hơn 12.100 m², thời hạn sử dụng đến năm 2057, cùng Nhà máy sản xuất vải địa kỹ thuật VNT và các hạng mục phụ trợ, với giá khởi điểm 86,3 tỷ đồng.
NỢ XẤU KỲ VỌNG “SỐ ĐẸP” ĐẦU NĂM
Trong cuộc điều tra Xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng quý 1/2026 vừa được Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố. Mức độ rủi ro của khách hàng được các tổ chức tín dụng nhận định tiếp tục tăng nhẹ trong quý 4/2025 so với quý trước, nhưng giảm nhẹ trong tổng thể năm 2025 so với năm 2024. Sang quý 1/2026, các tổ chức tín dụng kỳ vọng mặt bằng rủi ro của khách hàng tiếp tục giảm và duy trì ổn định trong cả năm 2026.
Tính đến cuối năm 2025, các tổ chức tín dụng ước tính tỷ lệ nợ xấu/dư nợ tín dụng bình quân toàn hệ thống có xu hướng tăng nhẹ so với cuối năm 2024 trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng năm 2025 diễn ra mạnh mẽ. Bước sang năm 2026, các tổ chức tín dụng kỳ vọng tỷ lệ nợ xấu/dư nợ tín dụng bình quân tính đến cuối năm sẽ giảm so với cuối năm 2025.
Theo đánh giá của các chuyên gia ABS, năm 2026 được kỳ vọng là năm ngành ngân hàng hưởng lợi từ sự cải thiện của nền kinh tế và nhu cầu tiêu dùng. Đặc biệt, việc luật hóa Nghị quyết 42/2017/QH14 về xử lý nợ xấu sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, giúp các ngân hàng đẩy nhanh tốc độ phát mại tài sản bảo đảm và gia tăng nguồn thu từ hoàn nhập dự phòng.
Ở một góc nhìn khác, đánh giá rủi ro nợ xấu tiềm ẩn đối với hệ thống ngân hàng trong năm 2026, nhóm phân tích VCBS lưu ý việc nới lỏng tiêu chuẩn cho vay, trong đó một lượng lớn tín dụng liên quan đến bất động sản đã được giải ngân trong năm 2025.
Nguồn: VCBS
Cuối quý 3/2025, tỷ lệ nợ xấu nội bảng giảm nhẹ xuống 2% từ mức 2,04% cuối quý 2/2025, trong đó nợ xấu chủ yếu đến từ các khoản vay liên quan đến bất động sản và các khoản vay tiêu dùng thế chấp bằng bất động sản.
Cũng theo thống kê của VCBS, cuối quý 3/2025, dư nợ tín dụng cho kinh doanh bất động sản đạt hơn 1,82 triệu tỷ đồng, tăng 35% so với đầu năm và chiếm 10,1% tổng dư nợ của nền kinh tế.
Trong đó, tín dụng tăng mạnh ở nhóm doanh nghiệp phát triển bất động sản, tăng 39,88% so với đầu năm và đã vượt qua nhóm khách hàng cá nhân vay xây dựng, sửa chữa để bán. Dòng tiền bất động sản trong giai đoạn vừa qua phần lớn tập trung vào mục đích kinh doanh, giữa chủ đầu tư và người mua thứ cấp.
Trong bối cảnh nhu cầu vay phục vụ sản xuất kinh doanh và tiêu dùng còn yếu, đặc biệt trong nửa đầu năm, các ngân hàng tư nhân năng động với hệ sinh thái doanh nghiệp lớn đã đẩy nhanh tín dụng liên quan đến bất động sản như: Nam A Bank, Techcombank...
Cùng với đó, tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản tại nhiều ngân hàng tăng mạnh trong 9 tháng 2025, với một số ngân hàng ghi nhận tỷ lệ trên 30%, làm gia tăng rủi ro tập trung, nguy cơ nợ xấu khi thị trường suy yếu, khó khăn trong xử lý tài sản bảo đảm và tiềm ẩn rủi ro thanh khoản, đặc biệt đối với các ngân hàng quy mô nhỏ do các khoản vay bất động sản thường có kỳ hạn dài.
Bên cạnh đó, các khoản vay mua nhà với lãi suất ưu đãi trong giai đoạn trước khi hết thời gian ưu đãi và chuyển sang lãi suất thả nổi sẽ làm tăng áp lực trả nợ của khách hàng, có thể làm giảm sức mua bất động sản và gia tăng rủi ro nợ xấu tại một số ngân hàng.
Ngoài ra, một số nhóm khách hàng sản xuất kinh doanh có thể chịu tác động tiêu cực từ các yếu tố như thuế quan và thiên tai, bão lũ. Tuy vậy, tỷ lệ nợ xấu được kỳ vọng vẫn nằm trong tầm kiểm soát.
Tương tự, MBS Research cảnh báo rằng dù nợ xấu có xu hướng giảm, “bộ đệm” dự phòng của các ngân hàng đã bị bào mòn đáng kể sau hai năm tích cực dọn dẹp bảng cân đối. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu dự kiến duy trì trên 80% trong năm 2026 nhưng khó có thể giữ trên 100% tại nhiều nhà băng.
Chứng khoán Yuanta Việt Nam cũng lưu ý rủi ro tiềm ẩn khi các ngân hàng đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng vào các lĩnh vực có hệ số rủi ro cao như bất động sản và xây dựng để đạt mục tiêu lợi nhuận. Nếu không duy trì tỷ lệ trích lập dự phòng ở mức đủ cao, chất lượng tài sản của hệ thống có thể chịu áp lực sau giai đoạn 2026.
Thực tế, việc các khoản nợ vẫn phải bán đấu giá ồ ạt ngay từ đầu năm mới cho thấy bài toán nợ xấu chưa thể giải quyết trong “một sớm một chiều”. Trong bối cảnh đó, việc nhiều ngân hàng chấp nhận bán nợ với mức giá thấp hơn đáng kể so với giá trị ghi sổ được xem là bước đi cần thiết nhằm củng cố nền tảng an toàn tài chính, đồng thời tạo dư địa cho tăng trưởng tín dụng bền vững trong giai đoạn tới.
