Không còn dừng ở vai trò phân phối, các ngân hàng đang tăng tốc tham gia sâu vào lĩnh vực bảo hiểm, nhanh chóng mở rộng thị phần và từng bước định hình lại cấu trúc cạnh tranh trên thị trường.
DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM “SÂN SAU” NGÂN HÀNG TĂNG TỐC
Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), tính đến hết tháng 3/2026, các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ thuộc hệ sinh thái ngân hàng đang gia tăng hiện diện rõ rệt, với tốc độ tăng trưởng cao cả về doanh thu phí lẫn thị phần.
Điểm đáng chú ý là không chỉ các doanh nghiệp quy mô lớn duy trì đà tăng trưởng ổn định, mà ngay cả những “tân binh” hoặc đơn vị có quy mô nhỏ hơn cũng đang bứt tốc mạnh mẽ, qua đó từng bước mở rộng hiện diện trong ngành.
Đơn cử, Bảo hiểm Phi nhân thọ Techcom (TCGIns) – đơn vị thuộc hệ sinh thái của Techcombank ghi nhận doanh thu gần 265 tỷ đồng trong quý 1/2026, tăng trưởng hơn 200% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này đã giúp doanh nghiệp nhanh chóng chiếm khoảng 1,1% thị phần toàn ngành.
Ở nhóm dẫn đầu, Bảo hiểm Quân đội (MIC) – thành viên của ngân hàng MB – tiếp tục khẳng định vị thế khi ghi nhận doanh thu 1.445 tỷ đồng trong quý 1/2026, tăng gần 14% so với cùng kỳ, tương đương khoảng 6% thị phần toàn thị trường.
Tương tự, Công ty Bảo hiểm VietinBank (VBI) – trực thuộc VietinBank ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng lên tới 33%, với doanh thu phí đạt 1.343 tỷ đồng, chiếm khoảng 5,5% thị phần.
Trong khi đó, Công ty Bảo hiểm OPES – thành viên của VPBank cũng duy trì đà tăng trưởng ổn định khi đạt 1.270 tỷ đồng doanh thu trong quý 1, tăng gần 15% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 5,2% thị phần.
Bảo hiểm BIDV (BIC) – đơn vị thuộc hệ sinh thái BIDV ghi nhận 1.185 tỷ đồng doanh thu, tăng 6,3%, tương ứng khoảng 4,8% thị phần. Bảo hiểm LPBank (LPBI) ghi nhận mức tăng trưởng gần 40%, đạt 322 tỷ đồng doanh thu trong quý 1/2026.
Tổng hợp lại, các doanh nghiệp bảo hiểm “sân sau” của ngân hàng hiện đã chiếm khoảng 25% thị phần bảo hiểm phi nhân thọ toàn thị trường. Đà mở rộng này chưa có dấu hiệu dừng lại khi nhiều ngân hàng tiếp tục công bố kế hoạch tham gia sâu hơn vào lĩnh vực bảo hiểm.
Gần đây nhất, TPBank đã thông qua việc góp 400 tỷ đồng để thành lập Công ty Cổ phần Bảo hiểm Phi nhân thọ Tiên Phong (TPBIns), với định hướng tập trung vào các mảng như bảo hiểm thương mại, xuất nhập khẩu, bảo hiểm vật chất xe, cháy nổ và sức khỏe.
Tại Đại hội đồng cổ đông năm 2026, ACB cũng đã phê duyệt kế hoạch thành lập ACB Insurance với vốn điều lệ dự kiến 500 tỷ đồng, qua đó từng bước hoàn thiện hệ sinh thái tài chính khép kín và mở rộng dư địa tăng trưởng trong dài hạn.
Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm/GDP của Việt Nam dao động ở mức 2,3 - 2,8%, thấp hơn mức trung bình 3,35% của khối ASEAN; 5,37% của châu Á và 6,3% của thế giới.
Dữ liệu này cho thấy thị trường còn nhiều không gian tăng trưởng. Nhiều phân khúc quan trọng như bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe máy, bảo hiểm nhà ở hay bảo hiểm tai nạn cá nhân vẫn chưa được khai thác hết tiềm năng.
Theo dự báo, thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% trong những năm tới, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và nền tảng thị trường còn thấp. Riêng năm 2025, doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ ước đạt 88,4 nghìn tỷ đồng, tăng gần 11% so với cùng kỳ.
NGÂN HÀNG LẤN SÂN BẢO HIỂM: MIẾNG BÁNH LỚN, CUỘC ĐUA KHỐC LIỆT
Điều đáng nói, sự gia nhập mạnh mẽ của các ngân hàng đang tạo ra áp lực cạnh tranh đáng kể đối với các doanh nghiệp bảo hiểm truyền thống. Theo bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Bưu điện (PTI), các công ty bảo hiểm thuộc ngân hàng với lợi thế tài chính và hệ sinh thái rộng đang tạo ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong ngành.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp bảo hiểm buộc phải tái cấu trúc, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng điểm chạm với khách hàng để duy trì tăng trưởng.
Tại ĐHĐCĐ vừa qua, Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO) cũng nhìn nhận áp lực cạnh tranh vẫn là yếu tố xuyên suốt khi các doanh nghiệp trong ngành tiếp tục gia tăng hiện diện, mở rộng kênh phân phối và đẩy mạnh đổi mới sản phẩm. Đồng thời, những tồn tại từ các rủi ro và sự cố trong giai đoạn trước vẫn cần thời gian xử lý, có thể ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả khai thác trong ngắn hạn.
Theo giới phân tích, xu hướng phát triển của ngành trong giai đoạn 2026–2030 được dự báo sẽ tập trung vào chuyển đổi số, ứng dụng Insurtech, tối ưu quy trình bồi thường (eClaim), mở rộng kênh bán hàng qua ứng dụng và thúc đẩy tăng trưởng xanh.
Ông Đinh Như Tuynh, Tổng Giám đốc MIC, cho biết doanh nghiệp sẽ tiếp tục tái cơ cấu, tập trung vào các mảng hiệu quả như bảo hiểm tài sản kỹ thuật, bảo hiểm con người, hàng hải và xe cơ giới. Nền tảng số MIC PRO – ra mắt từ tháng 6/2025 – đã thu hút hơn 15.000 cộng tác viên và mang về hơn 80 tỷ đồng doanh thu; mục tiêu năm 2026 là đạt 262 tỷ đồng và mở rộng thêm 10.000 cộng tác viên.
Đáng chú ý, làn sóng ngân hàng “làm bảo hiểm” không chỉ dừng ở việc mở rộng thị phần, mà còn phản ánh sự dịch chuyển chiến lược: từ vai trò trung gian phân phối sang tham gia trực tiếp vào toàn bộ chuỗi giá trị.
Trước đây, bancassurance từng là nguồn thu lớn với các hợp đồng độc quyền trị giá hàng nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, mô hình này dần bộc lộ hạn chế khi ngân hàng không kiểm soát được sản phẩm và phải chia sẻ phần lớn lợi nhuận với đối tác.
Điều này thúc đẩy các ngân hàng chuyển hướng. Techcombank là ví dụ điển hình khi chấm dứt hợp đồng độc quyền kéo dài hơn một thập kỷ, chấp nhận chi phí 1.800 tỷ đồng, đồng thời thành lập các pháp nhân bảo hiểm riêng.
Theo chia sẻ của lãnh đạo ngân hàng, việc xây dựng hệ sinh thái bảo hiểm giúp kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế sản phẩm, phân phối đến dịch vụ và bồi thường, qua đó nâng cao hiệu quả dài hạn.
Các tổ chức nghiên cứu cũng ghi nhận xu hướng này. Báo cáo của S&I Ratings cho rằng việc tích hợp chứng khoán, bảo hiểm và tài chính tiêu dùng trong cùng hệ sinh thái giúp gia tăng khả năng bán chéo, cải thiện trải nghiệm khách hàng và hạn chế “rò rỉ” lợi nhuận, củng cố vị thế cạnh tranh.
Tương tự, các chuyên gia của VCBS nhận định việc thành lập công ty bảo hiểm, chứng khoán hay quản lý quỹ là xu hướng dài hạn của các ngân hàng nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) thu hẹp.
Dù vậy, giới phân tích cũng cảnh báo đây không phải “con đường ngắn” để tăng trưởng. Bảo hiểm là lĩnh vực đòi hỏi năng lực định phí và quản trị rủi ro cao; nếu kiểm soát không tốt, doanh thu có thể tăng nhưng lợi nhuận suy giảm.
Bên cạnh đó, sau những vấn đề từ kênh bancassurance trước đây, yêu cầu về minh bạch và chất lượng tư vấn đang được siết chặt, buộc các doanh nghiệp phải nâng cao tiêu chuẩn vận hành.
Trong bối cảnh đó, kết quả của chiến lược “làm bảo hiểm” nhiều khả năng sẽ phân hóa rõ rệt. Những ngân hàng có lợi thế về dữ liệu, công nghệ và quản trị sẽ có cơ hội tạo ra giá trị bền vững, trong khi các đơn vị chạy theo tăng trưởng ngắn hạn có thể đối mặt rủi ro về hiệu quả và uy tín.
Làn sóng ngân hàng tham gia sâu vào lĩnh vực bảo hiểm vì vậy không chỉ là câu chuyện mở rộng hoạt động, mà còn là phép thử đối với năng lực chuyển đổi, khi các tổ chức này tiến tới mô hình định chế tài chính đa dịch vụ.
