Gan là cơ quan đảm nhiệm hàng trăm chức năng quan trọng, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, đào thải độc tố đến dự trữ năng lượng.
Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động và thói quen sinh hoạt không khoa học có thể khiến gan chịu nhiều áp lực, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về gan.
Do vậy, bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh, một số loại đồ uống tự nhiên như trà xanh cũng được nhiều nghiên cứu ghi nhận có thể hỗ trợ bảo vệ gan.
1. Được bảo vệ tốt hơn trước stress oxy hóa
Loại trà này chứa nhiều chất chống oxy hóa thuộc nhóm catechin, đặc biệt là epigallocatechin-3-gallate (EGCG). Các hợp chất này có khả năng trung hòa các gốc tự do, những phân tử không ổn định có thể gây tổn thương tế bào và thúc đẩy sự phát triển của nhiều bệnh mạn tính.
Stress oxy hóa được xem là một trong những yếu tố góp phần vào sự hình thành và tiến triển của các bệnh về gan, bao gồm bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD), trước đây được gọi là gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Nhờ khả năng làm giảm stress oxy hóa, trà xanh có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào gan và góp phần duy trì chức năng gan ổn định.
2. Giảm tích tụ mỡ trong gan
Tích tụ mỡ trong gan là dấu hiệu đặc trưng của MASLD, một trong những bệnh gan phổ biến nhất trên thế giới.
Gan giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa quá trình tạo ra, lưu trữ và vận chuyển chất béo trong cơ thể. Trà xanh được cho là có thể hỗ trợ cải thiện chuyển hóa lipid, từ đó giúp gan xử lý chất béo hiệu quả hơn.
Các catechin trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có khả năng hỗ trợ cơ thể phân giải và sử dụng chất béo từ chế độ ăn tốt hơn, nhờ đó góp phần giảm tích tụ mỡ trong gan. Tuy nhiên, những tác động này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu trên người để được xác nhận rõ ràng hơn.
3. Cải thiện chỉ số men gan
Men gan bao gồm alanine aminotransferase (ALT) và aspartate aminotransferase (AST) là những chỉ số phổ biến phản ánh tình trạng sức khỏe của gan. Khi các enzyme này tăng cao, đó có thể là dấu hiệu của viêm hoặc tổn thương gan.
Một số nghiên cứu cho thấy việc uống trà xanh thường xuyên có thể giúp giảm nồng độ ALT và AST, đặc biệt ở những người mắc các bệnh chuyển hóa hoặc gan nhiễm mỡ. Những thay đổi này có thể phản ánh sự cải thiện trong chức năng gan, tuy nhiên vẫn cần thêm nghiên cứu để đánh giá rõ tác động trong dài hạn.
Trong một tổng quan nghiên cứu năm 2020, trà xanh được ghi nhận có khả năng giúp giảm men gan ở những người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu. Tuy vậy, lợi ích này lại ít rõ rệt ở những người không có sẵn vấn đề về gan hoặc sức khỏe chuyển hóa.
4. Giảm tình trạng viêm gan
Viêm mạn tính là một trong những yếu tố góp phần vào nhiều bệnh lý về gan. Trà xanh chứa các hợp chất polyphenol có khả năng hỗ trợ giảm phản ứng viêm trong cơ thể bao gồm cả ở gan.
Việc kiểm soát viêm có thể giúp bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ duy trì chức năng gan ổn định theo thời gian. Tuy nhiên, trà xanh chỉ phát huy hiệu quả tốt nhất khi được kết hợp với một lối sống lành mạnh tổng thể, thay vì được xem như một giải pháp đơn lẻ.
Điều quan trọng cần lưu ý rằng đây không phải là giải pháp nhanh chóng hay thay thế cho việc điều trị các vấn đề về gan. Việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe gan vẫn nên được thực hiện theo hướng dẫn và tư vấn từ chuyên gia y tế để đạt hiệu quả an toàn và phù hợp.
Bên cạnh việc uống trà xanh, nhiều thói quen sinh hoạt lành mạnh khác cũng có thể góp phần giúp gan khỏe mạnh hơn. Chế độ ăn uống cân bằng với các thực phẩm tự nhiên như trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc giúp hỗ trợ chức năng gan và duy trì sức khỏe tổng thể. Việc hạn chế đường bổ sung, đặc biệt từ các loại đồ uống ngọt, cũng rất quan trọng vì đường dư thừa có thể thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan.
Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện quá trình chuyển hóa, từ đó giảm áp lực lên gan. Việc giữ cân nặng ổn định, thậm chí chỉ giảm nhẹ khi cần thiết, cũng có thể giúp cải thiện tình trạng mỡ gan ở những người mắc gan nhiễm mỡ. Ngoài ra, hạn chế rượu bia là yếu tố quan trọng để giảm gánh nặng và nguy cơ tổn thương gan theo thời gian.