Đằng sau câu chuyện nuôi con ăn học là một bài toán tài chính ngày càng khiến nhiều gia đình phải cân nhắc kỹ lưỡng. Với những gia đình có thu nhập ở mức vừa phải, khoản chi vài trăm triệu đồng cho 4 năm đại học không còn là con số có thể để đến đâu hay đến đó.
Từ nỗi lo những kỳ đóng học phí, một gia đình đã ngồi lại tính toán từng khoản, chia nhỏ mục tiêu và tìm cách để vừa lo cho con học hành đến nơi đến chốn, vừa không đẩy cả nhà vào cảnh chật vật.
THU NHẬP 28 TRIỆU ĐỒNG NUÔI 2 CON ĂN HỌC
Nuôi một đứa con đến hết 4 năm đại học, tính sơ sơ bây giờ cũng ngốn khoảng 450 – 500 triệu đồng. Nhìn vào con số nửa tỷ bạc ấy, với những gia đình làm công chức như vợ chồng mình, tổng thu nhập hai người cộng lại vỏn vẹn 28 triệu đồng/tháng, trong khi ở nhà vẫn còn một bạn đang tuổi ăn học cấp 2, bảo không lo thì đúng là nói dối.
Nhiều đêm ngồi nhìn lại bảng chi tiêu mà thấy tiền đình. Nếu cứ để dồn đến từng kỳ đóng học phí 15 – 20 triệu đồng mới xoay xở thì bố mẹ sớm muộn cũng kiệt sức, mà con cái cũng nơm sợ nghỉ học giữa chừng.
Nhưng hoang mang cũng chẳng giải quyết được vấn đề. Thay vì ngồi than thở, vợ chồng mình quyết định ngồi lại bóc tách bài toán tài chính thật chi tiết để “chia để trị”.
Thực tế, một năm con chỉ ở trường khoảng 9 tháng, còn 3 tháng hè có thể về nhà hoặc đi thực tập. Như vậy, 4 năm đại học tương đương khoảng 36 tháng cần tập trung chi phí cao điểm.
Nếu lấy mốc 500 triệu đồng trọn gói cho 4 năm thì bình quân mỗi tháng con cần khoảng 12 – 13 triệu đồng, bao gồm học phí chia đều theo tháng, tiền trọ, điện nước và các khoản sinh hoạt cơ bản.
Với tổng thu nhập 28 triệu đồng/tháng, vợ chồng mình thống nhất phân bổ khá rõ ràng. Cụ thể, khoảng 12 triệu đồng dành cho bạn lớn học xa nhà. Những tháng hè con về nhà, khoản này sẽ được giữ lại để dành cho học phí và các khoản chi của kỳ học tiếp theo.
Khoảng 10 triệu đồng dành cho sinh hoạt thiết yếu của gia đình ba người ở quê/nhà, 3 triệu đồng dành cho tiền bán trú và học tập của bạn nhỏ đang học cấp 2. Phần còn lại, 1 triệu đồng bắt buộc trích gửi vào tài khoản riêng để làm quỹ dự phòng cho những lúc ốm đau hoặc có việc khẩn cấp.
Điều mình thấy quan trọng nhất là chiến lược cùng con gánh vác. Năm thứ nhất, bố mẹ sẽ cố gắng chu cấp tương đối đầy đủ để con có thời gian thích nghi với môi trường mới.
Con tuyệt đối không đi làm việc tay chân linh tinh, tập trung 100% giữ điểm GPA cao để săn học bổng, giảm bớt một phần học phí cho gia đình.
Từ năm thứ hai, khi đã quen với môi trường đại học, con có thể bắt đầu đi làm thêm đúng chuyên môn như gia sư, trợ giảng hoặc cộng tác viên để tự lo được 2 – 3 triệu đồng tiền tiêu vặt cá nhân, giảm áp lực cho bố mẹ xuống còn 9 – 10 triệu đồng.
Với bạn nhỏ đang học cấp 2, cả nhà thống nhất rèn cho con nếp sống kỷ luật, tự giác học bài để không tốn kém vào những lớp học thêm lan man.
Nhiều người bảo sinh con ra thì “trời sinh voi trời sinh cỏ”. Nhưng thời buổi này, sắm cho con chiếc cần câu cơm mà làm kiệt quệ cả kinh tế gia đình là sự hy sinh thiếu tính toán.
Yêu thương con thông thái nhất chính là vừa chuẩn bị tương lai vững vàng cho con, vừa giữ sự an toàn tài chính cho chính mình.
NÊN LẬP QUỸ HỌC TẬP TỪ SỚM CHO CON
Để đảm bảo cho con một hành trình học tập thuận lợi và không bị gián đoạn vì áp lực tài chính, việc chuẩn bị sớm một khoản quỹ đủ để trang trải học phí cùng các chi phí liên quan là điều rất cần thiết.
Trước hết, cần xác định còn bao nhiêu năm nữa con sẽ bước vào đại học. Khoảng thời gian này sẽ quyết định kế hoạch tích lũy cần kéo dài trong bao lâu và mỗi giai đoạn cần chuẩn bị như thế nào.
Thời gian càng dài thì càng có nhiều dư địa để tiết kiệm, đầu tư, điều chỉnh kế hoạch và xử lý những biến động bất ngờ. Vì vậy, chuẩn bị càng sớm thì áp lực tài chính về sau càng được giảm bớt.
Tiếp theo là ước tính tổng chi phí cần thiết cho việc học đại học. Đây là phần quan trọng nhất của kế hoạch và cũng là khoản không nên tính quá sơ sài.
Mức chi phí sẽ phụ thuộc vào việc con học trong nước hay du học, lựa chọn trường công lập hay tư thục, chỉ học đại học hay có dự định học tiếp sau đại học. Bên cạnh học phí, cần tính đến cả tiền nhà, ăn uống, đi lại, sách vở, thiết bị học tập, bảo hiểm và những khoản sinh hoạt phát sinh trong suốt quá trình học.
Khi đã có một con số tương đối cụ thể, cũng cần tính đến yếu tố lạm phát và mức tăng học phí theo từng năm. Một khoản tiền có thể đủ ở thời điểm hiện tại chưa chắc đã đủ sau 5 hay 10 năm nữa. Nếu chỉ lấy chi phí hiện tại làm mốc mà bỏ qua trượt giá, đến khi con bước vào đại học, số tiền thực tế cần chuẩn bị có thể cao hơn đáng kể so với dự tính ban đầu.
Sau khi xác định được nhu cầu tài chính trong tương lai, cần nhìn lại toàn bộ tình hình tài chính hiện tại của gia đình bao gồm tiền tiết kiệm, các khoản đầu tư, bất động sản hoặc những tài sản có thể quy đổi thành tiền, đồng thời tính cả các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính đang phải chi trả. Việc này giúp xác định chính xác gia đình đang có bao nhiêu nguồn lực và còn thiếu bao nhiêu để đạt được mục tiêu.
Một điều cũng rất quan trọng là nên tách riêng khoản tiền dành cho việc học của con với những mục tiêu tài chính khác như mua nhà, sửa nhà, mua xe hay chuẩn bị cho tuổi nghỉ hưu.
Khi các mục tiêu được phân định rõ ràng, việc theo dõi và điều chỉnh kế hoạch sẽ dễ dàng hơn, đồng thời hạn chế tình trạng phải lấy tiền từ quỹ học tập của con để giải quyết những nhu cầu khác.
Khi đã biết tổng số tiền cần chuẩn bị và số vốn hiện có, bước tiếp theo là tính toán khoản cần tích lũy định kỳ để đạt mục tiêu đúng hạn, thậm chí có thể hoàn thành sớm hơn dự kiến.
Khoản này có thể được chia theo tháng, theo quý hoặc theo nửa năm tùy vào dòng tiền của từng gia đình. Quan trọng nhất là biến việc tích lũy cho tương lai học tập của con thành một khoản cố định trong kế hoạch tài chính, thay vì chỉ tiết kiệm khi còn dư tiền.
Ngoài việc dành riêng một khoản đều đặn mỗi tháng, gia đình cũng có thể rà soát lại những khoản chi chưa thực sự cần thiết để tối ưu ngân sách, đồng thời cân nhắc những kênh đầu tư phù hợp với khả năng tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro. Khi được chuẩn bị từ sớm và duy trì đều đặn, một khoản tích lũy vừa phải mỗi tháng có thể tạo thành nguồn tài chính đáng kể sau nhiều năm.