Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động mới khi hàng loạt doanh nghiệp quy mô lớn đồng loạt chuẩn bị kế hoạch IPO sau nhiều năm trì hoãn.
Từ bán lẻ, tài chính, tiêu dùng đến F&B, nhiều thương hiệu quen thuộc với nhà đầu tư lẫn người tiêu dùng đang tăng tốc đưa cổ phiếu lên sàn để huy động vốn, mở rộng hệ sinh thái và tận dụng giai đoạn thị trường ở vùng đỉnh lịch sử.
Không giống các giai đoạn trước khi nguồn cung chủ yếu đến từ doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa, làn sóng IPO hiện tại được dẫn dắt bởi khu vực tư nhân. Điều này khiến thị trường kỳ vọng sẽ xuất hiện một thế hệ “bluechip mới” với quy mô vốn hóa hàng tỷ USD trong vài năm tới.
ĐIỆN MÁY XANH VÀ CUỘC IPO TỶ USD
Một trong những cái tên thu hút sự chú ý lớn nhất hiện nay là Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (mã chứng khoán: DMX) – pháp nhân được tách riêng từ hệ sinh thái của MWG.
Theo kế hoạch, DMX dự kiến chào bán hơn 179,5 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng/cổ phiếu. Nếu thành công, doanh nghiệp có thể thu về khoảng 14.360 tỷ đồng, trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam trong khoảng 5 năm trở lại đây.
Sau IPO, vốn điều lệ của DMX dự kiến tăng lên hơn 12.800 tỷ đồng, còn vốn hóa doanh nghiệp theo giá chào bán có thể vượt 102.000 tỷ đồng, tương đương gần 4 tỷ USD.
Đây không đơn thuần là một thương vụ huy động vốn, mà còn là bước đi chiến lược của MWG trong quá trình tái cấu trúc hệ sinh thái bán lẻ. Việc tách DMX thành pháp nhân độc lập giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị, gọi vốn và mở rộng hoạt động quốc tế.
Hiện DMX quản lý các chuỗi Thegioididong.com, Điện Máy Xanh, TopZone, Thợ Điện Máy Xanh và liên doanh Erablue tại Indonesia – mảng đang đóng góp phần lớn doanh thu và lợi nhuận cho MWG.
Kết quả kinh doanh cũng cho thấy sức hấp dẫn của doanh nghiệp này. Quý 1/2026, DMX ghi nhận doanh thu hơn 32.600 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt hơn 2.200 tỷ đồng, tăng gần 50%. Sau 3 tháng đầu năm, doanh nghiệp hoàn thành khoảng 26% kế hoạch doanh thu và 30% mục tiêu lợi nhuận cả năm.
Theo dự báo của Chứng khoán Vietcap, lợi nhuận năm 2026 của DMX có thể đạt hơn 9.300 tỷ đồng, tương ứng mức định giá P/E khoảng 10 lần – thấp hơn đáng kể so với nhiều doanh nghiệp bán lẻ trong khu vực.
Nếu IPO thành công và niêm yết đúng kế hoạch, DMX nhiều khả năng sẽ nhanh chóng lọt rổ VN30 nhờ quy mô vốn hóa lớn và thanh khoản cao.
Bên cạnh đó, thị trường còn xuất hiện nhiều thương vụ đáng chú ý khác như Bảo Tín Mạnh Hải. Doanh nghiệp vàng bạc đá quý này dự kiến IPO vào quý 4 năm nay và bán tối thiểu 15% cổ phần cho nhà đầu tư.
Theo tiết lộ từ ban lãnh đạo, Bảo Tín Mạnh Hải đang làm việc cùng SSI để thực hiện định giá và triển khai kế hoạch niêm yết trên HOSE. EPS năm 2025 của doanh nghiệp đạt hơn 25.800 đồng/cổ phiếu – mức rất cao nếu so với mặt bằng doanh nghiệp niêm yết hiện nay.
CÁC “ÔNG LỚN” TÀI CHÍNH TĂNG TỐC LÊN SÀN
Không chỉ bán lẻ, nhóm tài chính cũng đang bước vào cuộc đua IPO quy mô lớn.
Nổi bật nhất là Công ty Cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS). Công ty này đang triển khai kế hoạch chào bán gần 142 triệu cổ phiếu với giá 30.000 đồng/cổ phiếu, tương đương mức định giá hơn 42.000 tỷ đồng.
Sau phát hành, vốn điều lệ LPBS dự kiến tăng lên hơn 14.000 tỷ đồng, đưa doanh nghiệp gia nhập nhóm công ty chứng khoán có quy mô vốn lớn nhất thị trường.
Nguồn vốn huy động sẽ được sử dụng cho các mảng đang cạnh tranh rất khốc liệt như cho vay margin, tự doanh, đầu tư trái phiếu và ngân hàng đầu tư. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán bước vào chu kỳ thanh khoản cao, cuộc đua vốn giữa các công ty chứng khoán đang ngày càng gay gắt hơn.
Một cái tên đáng chú ý khác là HD SAISON – công ty tài chính tiêu dùng thuộc hệ sinh thái HDBank và Credit Saison (Nhật Bản).
Dù chưa công bố chi tiết phương án IPO, nhưng theo Vietcap, HDBank đang xúc tiến kế hoạch đưa HD SAISON lên sàn sau khi hoàn tất chuyển đổi pháp nhân sang mô hình công ty cổ phần trong năm nay.
HD SAISON hiện nằm trong nhóm công ty tài chính tiêu dùng lớn nhất Việt Nam, với mạng lưới hàng chục nghìn điểm giới thiệu dịch vụ trên toàn quốc. Doanh nghiệp có thế mạnh ở mảng cho vay xe máy, điện máy và tiêu dùng cá nhân.
Song song với đó, Chứng khoán HD (HDBS) cũng được HDBank lên kế hoạch IPO trong năm 2026 nhằm hoàn thiện hệ sinh thái tài chính. Vietcap cho biết HDBank đặt mục tiêu IPO Chứng khoán HD vào tháng 9/2026.
LÀN SÓNG IPO TIÊU DÙNG
Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của “sóng IPO” lần này là sự xuất hiện của hàng loạt thương hiệu tiêu dùng quen thuộc.
Theo Jollibee Foods Corp, Highlands Coffee đang cân nhắc IPO tại Việt Nam, với thời điểm niêm yết có thể rơi vào đầu năm 2027. Bloomberg từng đưa tin chuỗi cà phê này đặt mục tiêu huy động tới 400 triệu USD nếu IPO thành công.
Từ 56 cửa hàng khi Jollibee đầu tư năm 2012, Highlands Coffee hiện đã phát triển thành chuỗi cà phê lớn nhất Việt Nam với gần 1.000 điểm bán.
Trong khi đó, Golden Gate – doanh nghiệp sở hữu hàng loạt chuỗi nhà hàng như Gogi House, Kichi-Kichi, Hutong hay Manwah – cũng liên tục được nhắc tên trong các kế hoạch IPO nhiều năm qua.
Với quy mô hàng trăm nhà hàng trên toàn quốc, Golden Gate được đánh giá là một trong những doanh nghiệp F&B có tiềm năng niêm yết lớn nhất thị trường hiện nay. Dù chưa công bố kế hoạch phát hành cụ thể, giới đầu tư đánh giá doanh nghiệp có tiềm năng lớn nếu thực hiện IPO nhờ độ phủ thương hiệu mạnh và quy mô doanh thu lớn trong ngành dịch vụ ăn uống.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp tiêu dùng khác cũng được đồn đoán chuẩn bị IPO như Long Châu, Bách Hóa Xanh, TH True Milk, F88 hay DatVietVAC.
Giới phân tích cho rằng đây là tín hiệu rất đáng chú ý bởi trước đây, thị trường chứng khoán Việt Nam thiếu nghiêm trọng các doanh nghiệp tiêu dùng quy mô lớn. Việc xuất hiện thêm nhiều “cổ phiếu quốc dân” có thể giúp dòng tiền cá nhân tham gia mạnh hơn.
“CÁCH MẠNG THỦ TỤC” VÀ THỜI ĐIỂM VÀNG CỦA IPO
Theo các chuyên gia, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào “làn sóng IPO thứ ba”.
Làn sóng đầu tiên diễn ra giai đoạn 2007-2009, sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Đây là giai đoạn hàng loạt doanh nghiệp Nhà nước IPO và VN-Index lần đầu tiến sát mốc 1.200 điểm.
Làn sóng thứ hai xuất hiện giai đoạn 2017-2018, gắn với quá trình cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước tại nhiều doanh nghiệp lớn. Hàng loạt thương vụ đình đám như Vinhomes, Techcombank, PV Power, BSR… đã giúp thị trường tăng trưởng bùng nổ.
Còn hiện tại, nguồn cung IPO đang thay đổi hoàn toàn. Nếu hai giai đoạn trước chủ yếu xoay quanh doanh nghiệp Nhà nước thì “sóng IPO” hiện tại được dẫn dắt bởi doanh nghiệp tư nhân và các thương vụ spin-off từ tập đoàn mẹ.
Những cái tên như TCBS, VPBankS, LPBS, DMX, Long Châu, GELEX Infra hay Thaco Auto đều là các doanh nghiệp được tách ra từ hệ sinh thái lớn để chuẩn bị gọi vốn riêng.
Điều này khiến dòng tiền IPO lần này mang bản chất khác biệt: vốn huy động chủ yếu được tái đầu tư cho hoạt động kinh doanh thay vì phục vụ thoái vốn Nhà nước.
Hơn nữa, làn sóng IPO thứ ba là lần đầu tiên các doanh nghiệp tiêu dùng quốc dân như Bách Hóa Xanh, Điện Máy Xanh, Highlands Coffee, Long Châu, Golden Gate, TH True Milk, DatVietVAC, F88,… đồng loạt lên sàn. Đây vừa là cơ hội đa dạng hóa thị trường, cũng vừa là thử thách về sức hấp thụ.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS) dự báo thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đón nhận khoảng 50 tỷ USD từ các doanh nghiệp sẽ IPO trong giai đoạn 2026-2028.
Việc bổ sung các nhóm cổ phiếu mới lên sàn sẽ giúp gia tăng quy mô vốn hóa sớm đạt mục tiêu vốn hóa/GDP trên mức 100% và giúp thị trường chứng khoán Việt Nam trụ hàng và sớm thăng hạng lên nhóm thị trường mới nổi của MSCI.
Giới phân tích cho rằng, một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp tự tin IPO lúc này là môi trường pháp lý đang thay đổi theo hướng thuận lợi hơn.
Nghị định 245/2025/NĐ-CP vừa ban hành được giới tài chính gọi là “cuộc cách mạng thủ tục” đối với hoạt động IPO và niêm yết.
Theo quy định mới, quá trình IPO và niêm yết được gắn chặt với nhau, giúp rút ngắn đáng kể thời gian hoàn tất thủ tục. Nếu trước đây doanh nghiệp thường mất 3-4 tháng sau IPO mới có thể giao dịch trên sàn, thì nay toàn bộ quy trình có thể hoàn thành chỉ trong khoảng 30 ngày.
Các chuyên gia đánh giá đây là thay đổi rất quan trọng vì giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn “điểm rơi” của thị trường và tâm lý dòng tiền. Cùng với đó, quy định mới cũng giúp giảm đáng kể chi phí cơ hội cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Không chỉ tạo thuận lợi về thủ tục, sự thay đổi pháp lý còn được kỳ vọng thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa thị trường vốn Việt Nam.
Trong bối cảnh VN-Index đang giao dịch quanh vùng đỉnh lịch sử, thanh khoản thị trường cải thiện mạnh và Việt Nam vừa được FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, đây được xem là giai đoạn thuận lợi để doanh nghiệp đẩy nhanh kế hoạch IPO.
Tuy nhiên, quy mô các thương vụ IPO quá lớn cũng đặt ra bài toán không nhỏ cho sức hấp thụ của thị trường.
Khác với các giai đoạn trước khi lãi suất ở vùng thấp, “sóng IPO” lần này diễn ra trong môi trường chi phí vốn cao hơn. Điều đó đồng nghĩa áp lực về định giá, dòng tiền và thanh khoản có thể xuất hiện sớm hơn.
Mặt khác, khi nhiều doanh nghiệp lớn lên sàn, áp lực cạnh tranh về quản trị, minh bạch tài chính và hiệu quả sử dụng vốn sẽ tăng lên.
Dù vậy, giới phân tích cho rằng quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đã lớn hơn rất nhiều so với một thập kỷ trước. Thanh khoản hàng tỷ USD mỗi phiên và sự tham gia ngày càng mạnh của nhà đầu tư tổ chức có thể tạo nền tảng để hấp thụ các thương vụ IPO quy mô lớn trong vài năm tới.