Da là cơ quan lớn nhất của cơ thể, đồng thời là lớp hàng rào bảo vệ cơ thể trước những tác động từ môi trường như ô nhiễm và ánh nắng mặt trời. Theo thời gian, các yếu tố bên ngoài này có thể gây stress oxy hóa, làm tổn thương tế bào và góp phần thúc đẩy quá trình lão hóa da.
Bên cạnh đó, những yếu tố bên trong như gen và sự thay đổi nội tiết tố cũng là một phần không thể tránh khỏi của quá trình lão hóa tự nhiên. Dù không thể kiểm soát hoàn toàn các yếu tố nội sinh, việc chăm sóc và nuôi dưỡng làn da đúng cách vẫn có thể giúp duy trì sức khỏe và làm chậm những dấu hiệu lão hóa. Một trong những thói quen đơn giản có thể bổ sung vào chế độ chăm sóc da là uống trà thường xuyên hơn, đặc biệt là trà xanh.
UỐNG TRÀ XANH CÓ THỂ GIÚP DA KHỎE
Trà xanh là một trong những loại trà được quan tâm nhiều khi nói đến sức khỏe làn da nhờ chứa hàm lượng cao catechin, đặc biệt là EGCG, cùng nhiều hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.
Theo thời gian, làn da không chỉ chịu ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên mà còn thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân từ môi trường như khói thuốc, ô nhiễm và ánh nắng mặt trời.
Những yếu tố trên có thể làm gia tăng stress oxy hóa và thúc đẩy sự hình thành các gốc tự do. Khi xuất hiện quá nhiều, các gốc tự do có thể gây tổn thương tế bào và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh liên quan đến tuổi tác, chẳng hạn như bệnh tim và ung thư.
Catechin trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có khả năng giúp trung hòa các gốc tự do được tạo ra khi da tiếp xúc với tia UV và ô nhiễm. Gốc tự do trở nên không ổn định vì có một electron chưa ghép đôi, khiến chúng có xu hướng lấy electron từ các phân tử khác. Khi EGCG hiện diện, hợp chất này có thể cung cấp electron cho gốc tự do, giúp chúng ổn định hơn và từ đó hạn chế tổn thương đối với các tế bào khỏe mạnh.
Việc giảm stress oxy hóa cũng có thể góp phần làm chậm những dấu hiệu lão hóa trên da. Các gốc tự do có thể làm tổn thương collagen và elastin, hai loại protein quan trọng giúp da duy trì độ săn chắc và đàn hồi. Khi được bảo vệ tốt hơn, collagen và elastin có thể giúp da duy trì vẻ trẻ trung lâu hơn, đồng thời góp phần làm chậm quá trình lão hóa.
Không chỉ chống lại stress oxy hóa, trà xanh còn có thể hỗ trợ bảo vệ da trước tác động của tia cực tím. Lão hóa da do ánh sáng là tình trạng da bị tổn thương và lão hóa sớm do tiếp xúc với bức xạ tia cực tím, trong đó ánh nắng mặt trời là nguồn phổ biến nhất.
Dù vậy, trà xanh không thể thay thế kem chống nắng. Các polyphenol trong trà xanh có thể giúp giảm một phần tình trạng viêm và tổn thương do oxy hóa do tia cực tím gây ra. Việc thường xuyên bổ sung catechin từ trà xanh cũng có thể làm tăng ngưỡng chịu đựng của da đối với tia UV, từ đó giúp giảm tình trạng đỏ da do ánh nắng.
Một số nghiên cứu khác cho thấy EGCG có thể giúp bảo vệ các thành phần quan trọng của da, trong đó có elastin, trước những tổn thương liên quan đến tia UV. Vì vậy, trà xanh có thể bổ trợ cho các thói quen bảo vệ da khỏi ánh nắng nhưng không nên được xem là sản phẩm thay thế kem chống nắng.
Bên cạnh đó, trà xanh còn có đặc tính chống viêm nhờ catechin và các chất chống oxy hóa. Tình trạng viêm da có thể biểu hiện qua nhiều dấu hiệu như khô, bong tróc, mẩn đỏ, nóng rát hoặc ngứa, đồng thời có thể liên quan đến dị ứng, phát ban và một số bệnh tự miễn như bệnh vảy nến.
Uống trà xanh không phải là phương pháp điều trị các bệnh viêm da. Tuy nhiên, khi được sử dụng thường xuyên như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh, trà xanh có thể góp phần giảm tình trạng viêm trong cơ thể, qua đó hỗ trợ sức khỏe làn da.
Kiểm soát tình trạng viêm cũng có thể giúp làm chậm một số dấu hiệu lão hóa sớm. Khi tuổi tác tăng lên, cơ thể tự nhiên sản xuất ít collagen và elastin hơn khiến da dần xuất hiện nếp nhăn và mất đi độ săn chắc. Ánh nắng mặt trời có thể đẩy nhanh quá trình này bằng cách kích hoạt phản ứng viêm, từ đó thúc đẩy sự phân hủy collagen và elastin.
Trà xanh có thể giúp hạn chế một phần tác động này. Nghiên cứu cho thấy EGCG, catechin chủ yếu trong trà xanh, có khả năng làm giảm một số phản ứng viêm liên quan đến tia UV, qua đó góp phần bảo vệ collagen và duy trì sức khỏe làn da theo thời gian.
NHỮNG CÁCH THƯỞNG THỨC DỄ THỰC HIỆN
Trà xanh có thể được thưởng thức theo nhiều cách khác nhau. Cách đơn giản nhất là uống trà xanh nóng hoặc lạnh với khoảng 1 – 2 tách mỗi ngày. Một tách trà xanh khoảng 237 ml chứa khoảng 25 – 50 mg caffeine. Nếu muốn hạn chế caffeine, trà xanh khử caffeine cũng là một lựa chọn phù hợp và vẫn giữ lại các hợp chất polyphenol có lợi.
Trà xanh lạnh có thể được chuẩn bị bằng cách để trà trong tủ lạnh sau khi pha hoặc rót trực tiếp lên đá. Trà xanh nóng và trà xanh lạnh đều là những cách đơn giản để bổ sung loại thức uống này vào chế độ ăn uống hằng ngày.
Một cách khác để sử dụng trà xanh là kết hợp với sinh tố. Trà xanh đã pha và để nguội có thể dùng thay cho nước hoặc các loại chất lỏng khác làm nền cho một ly sinh tố. Khi kết hợp với các loại quả mọng, thức uống này còn có thể cung cấp thêm nhiều chất chống oxy hóa.
Matcha cũng là một lựa chọn đáng thử. Matcha là trà xanh Nhật Bản được nghiền thành bột và có hàm lượng catechin cao hơn trà xanh thông thường. Nguyên nhân là khi uống matcha, toàn bộ lá trà được tiêu thụ thay vì chỉ sử dụng phần hợp chất được chiết xuất vào nước trong quá trình pha trà. Matcha có thể uống nóng, uống lạnh hoặc pha cùng sữa để tạo thành một ly matcha latte. Tuy nhiên, matcha vốn có vị đắng tự nhiên nên nhiều sản phẩm pha sẵn thường được bổ sung thêm chất tạo ngọt.
Ngoài việc uống, trà xanh còn có thể được sử dụng trực tiếp trên da. Túi trà xanh đã để nguội có thể giúp làm dịu vùng da bị sưng hoặc kích ứng. Một số sản phẩm kem bôi ngoài da chứa chiết xuất trà xanh cũng được cho là có khả năng hỗ trợ bảo vệ da trước tia UV, cải thiện mụn và giảm nếp nhăn. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để xác định rõ mức độ hiệu quả của trà xanh khi sử dụng ngoài da.
Các chuyên gia cho rằng trà xanh có thể phát huy hiệu quả tốt hơn khi được sử dụng dưới dạng đồ uống. Khi chiết xuất trà xanh được sử dụng ngoài da ở những liều lượng nhất định, nó có thể không ổn định và dễ bị oxy hóa. Chính sự thiếu ổn định này có thể khiến nhiều sản phẩm chăm sóc da chứa trà xanh không đạt được hiệu quả như kỳ vọng.