Sau khi ghi nhận mức tăng trưởng hơn 8% trong năm 2025, kinh tế Việt Nam được dự báo tiếp tục duy trì đà tích cực trong năm 2026 nhờ nền tảng vĩ mô ổn định, xuất khẩu phục hồi và dòng vốn đầu tư nước ngoài khả quan. Tuy nhiên, các chuyên gia Ngân hàng UOB cảnh báo rằng môi trường kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhiều biến động mới khi căng thẳng địa chính trị gia tăng và chính sách thương mại của Mỹ tiếp tục khó đoán, từ đó có thể tạo thêm áp lực lên lạm phát, tỷ giá và triển vọng tăng trưởng của nhiều nền kinh tế châu Á.
Báo cáo từ UOB nhấn mạnh, năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một năm đầy bất định đối với kinh tế toàn cầu. Các chính sách thương mại cứng rắn của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng với căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, đang tạo ra những cú sốc mới đối với thương mại và thị trường hàng hóa.
Một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là khả năng gián đoạn vận chuyển năng lượng tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Nếu xung đột tiếp tục lan rộng, việc vận chuyển dầu qua khu vực này có thể bị đình trệ, kéo giá năng lượng tăng mạnh và tạo áp lực lạm phát lên nhiều nền kinh tế. Theo kịch bản cơ sở của UOB, giá dầu Brent có thể tăng lên khoảng 90 USD/thùng trong quý 2/2026 trước khi hạ nhiệt về quanh 80 USD/thùng vào cuối năm.
Về ảnh hưởng của xung đột tại Iran tới giá xăng dầu trong nước, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam cho biết: “Xung đột tại Iran là một điểm nóng đang có tác động mạnh đến giá dầu thế giới, qua đó trực tiếp tác động đến giá xăng dầu trong nước vốn là chi phí đầu vào của nhiều ngành sản xuất kinh doanh và vận tải. Trong những năm gần đây Việt Nam đã và đang tìm các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung, đẩy mạnh tự lực nhiên liệu và năng lượng thông qua việc khai thác dầu thô, mở rộng hoạt động hóa lọc dầu trong nước, chuyển đổi năng lượng xanh (điện mặt trời, điện gió, xe điện…) và các giải pháp này sẽ hỗ trợ giảm thiểu tác động từ thị trường nhiên liệu thế giới. Ngoài ra, Việt Nam vẫn đang duy trì Quỹ bình ổn xăng dầu để can thiệp thị trường khi cần thiết”.
Như ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore lưu ý, triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ vẫn là yếu tố quan trọng chi phối thị trường tài chính toàn cầu. UOB cho rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn trước khi thực hiện hai đợt cắt giảm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 6 và quý 3/2026. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng tiếp tục tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị, áp lực lạm phát có thể khiến Fed phải trì hoãn kế hoạch nới lỏng tiền tệ.
Đối với Việt Nam, nền kinh tế bước vào năm 2026 với nền tảng tăng trưởng khá vững chắc. Năm 2025, GDP Việt Nam tăng 8,02%, vượt nhiều dự báo trước đó của các tổ chức quốc tế. Riêng quý 4/2025, tăng trưởng đạt 8,46% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ năm 2009 nếu loại trừ giai đoạn biến động do đại dịch Covid-19.
Động lực chính của tăng trưởng đến từ hoạt động xuất khẩu và sản xuất công nghiệp. Ngành sản xuất chế biến tiếp tục duy trì vai trò đầu tàu khi tăng trưởng hơn 11% trong quý 4/2025, nối tiếp xu hướng phục hồi mạnh mẽ của hai năm trước đó. Các chỉ số kinh tế đầu năm 2026 cũng cho thấy tín hiệu lạc quan. Chỉ số PMI ngành sản xuất đã tăng lên 54,3 điểm trong tháng 2, mức cao nhất trong bốn tháng, phản ánh sự cải thiện của đơn hàng mới và hoạt động sản xuất.
Hoạt động thương mại cũng tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Trong tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 43,2 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước và vượt kỳ vọng của thị trường. Nhập khẩu cũng tăng mạnh lên 45 tỷ USD, cho thấy nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất đang phục hồi tốt.
Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 32% tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng đầu năm. Những diễn biến mới liên quan đến chính sách thuế quan giữa hai nước được cho là có thể mang lại tín hiệu tích cực cho doanh nghiệp xuất khẩu trong ngắn hạn khi các mức thuế thấp hơn khả năng sẽ được áp dụng trong thời gian tới.
Trên cơ sở những yếu tố này, UOB duy trì dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 ở mức khoảng 7,5%. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng mức nền tăng trưởng cao của năm trước, cùng với những bất định liên quan đến chính sách thuế của Mỹ và căng thẳng địa chính trị, vẫn có thể tạo ra những rủi ro nhất định đối với triển vọng kinh tế.
Lạm phát của Việt Nam trong tháng 1/2026 đã giảm xuống còn 2,53% so với cùng kỳ, thấp hơn mức dự báo của thị trường. Tuy vậy, giá năng lượng tăng do căng thẳng Trung Đông có thể tạo thêm áp lực lên chi phí sản xuất và vận tải trong thời gian tới.
Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam chia sẻ, lãi suất VND đã tăng từ quý 3/2025 trên cả thị trường liên ngân hàng và thị trường huy động vốn tại các ngân hàng thương mại, với mức tăng 1% - 2% tùy các kỳ hạn khác nhau. Diễn biến này đến từ nhu cầu tín dụng ở mức cao trên thị trường đóng góp vào tăng trưởng GDP ở mức 8% cho cả năm 2025. Ngoài ra các yếu tố khác cũng tác động vào thanh khoản VND như các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng mạnh trên thị trường chứng khoán trong năm 2025 và cả những tháng đầu năm 2026; và đây là dòng vốn thực ra khỏi thị trường.
Các chính sách siết chặt quản lý doanh thu kinh doanh hộ gia đình và cá nhân bước đầu cũng tác động đến lượng tiền duy trì tại hệ thống ngân hàng và sẽ cần thêm thời gian để bước chuyển tiếp này hài hòa hơn. Kỳ vọng giải ngân đầu tư công để lượng tiền thật quay lại nền kinh tế cũng còn gặp khó khăn. Tất cả các yếu tố trên đều đang tác động đến thanh khoản VND trên thị trường. Tuy nhiên, có thể thấy cơ quan quản lý luôn bám sát thị trường và can thiệp liên tục, hiệu quả các kênh sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ khác nhau.
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ duy trì lập trường thận trọng và giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% nhằm đảm bảo ổn định vĩ mô. Tỷ giá USD/VND gần đây đã tăng trở lại quanh mức 26.200 đồng/USD do tâm lý “né tránh rủi ro” trên thị trường toàn cầu. Dù vậy, theo các chuyên gia UOB, dư địa giảm giá của đồng Việt Nam không lớn khi tỷ giá hiện đã tiến gần đến biên độ điều hành của cơ quan quản lý.
Trong trung hạn, triển vọng của đồng Việt Nam vẫn được đánh giá tương đối ổn định nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực, dòng vốn đầu tư nước ngoài duy trì khả quan và kỳ vọng Việt Nam có thể được nâng hạng lên thị trường mới nổi trong thời gian tới.
Trên thị trường tài chính, các chuyên gia của UOB Asset Management Việt Nam cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 vẫn có triển vọng tăng trưởng, dù mức độ phân hóa giữa các nhóm ngành sẽ rõ rệt hơn so với năm trước. Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp toàn thị trường được dự báo có thể đạt khoảng 15%, với các ngành ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng và các doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt.
Theo nhận định của Bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc, Công ty CP Quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam, trong kịch bản cơ sở không có những biến động lớn bất ngờ, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì tăng trưởng nhưng ở mức thấp hơn so với năm 2025, phù hợp với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp khoảng 15%. Ngành ngân hàng nhiều khả năng vẫn giữ vai trò trụ cột nhờ quy mô vốn hóa lớn, tăng trưởng lợi nhuận ổn định ở mức hai con số và xu hướng cải thiện chất lượng tài sản. Ngành bán lẻ - tiêu dùng tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu tiêu thụ trong nước tăng trưởng tốt và các chính sách giảm thuế, đặc biệt trong bối cảnh tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng. Các ngành vật liệu xây dựng, xây dựng hạ tầng và các doanh nghiệp liên quan đến đầu tư công có thể duy trì tăng trưởng tích cực dựa trên tiến độ giải ngân và nhu cầu phát triển hạ tầng dài hạn. Bên cạnh đó, nhóm năng lượng, logistics và hạ tầng chiến lược cũng có tiềm năng thu hút dòng vốn dài hạn nhờ vai trò thiết yếu trong nền kinh tế.
Trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp và nhà đầu tư tại Việt Nam cần chủ động theo dõi diễn biến thị trường, đa dạng hóa danh mục đầu tư và xây dựng chiến lược quản trị rủi ro phù hợp để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của kinh tế thế giới.
