Chiều 17/3, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội họp phiên thứ 21, thảo luận và cho ý kiến dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhìn nhận, quyền sở hữu nhà chung cư là vấn đề hệ trọng và nhạy cảm được nhân dân, cử tri đặc biệt quan tâm và hiện còn nhiều ý kiến khác nhau.
Theo Chủ tịch Quốc hội: “Quy định quyền sở hữu chung cư như phương án Chính phủ trình về có thời hạn, mục đích bảo vệ lợi ích công cộng, vì sức khỏe tính mạng người dân chứ không vì mục đích nào khác, nhưng cần cân nhắc kĩ lưỡng thận trọng trên cơ sở căn cứ cơ sở chính trị vững chắc, căn cứ Hiến pháp và các pháp luật có liên quan”.
Đặt vấn đề vướng mắc trong cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư có phải do quy định sở hữu hay không, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu “bắt cho đúng bệnh để có đối sách phù hợp”. Do đó, yêu cầu các cơ quan lắng nghe, có trách nhiệm, xem xét, cho ý kiến vấn đề này.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, hiện nay đa số ý kiến của Thường trực Ủy ban Pháp luật, ý kiến phản biện chính sách của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam bày tỏ băn khoăn và không tán thành quy định này. Chủ tịch Quốc hội làm rõ, theo quy định của Hiến pháp và pháp luật thì quyền sở hữu đối với tài sản được Nhà nước bảo vệ và không ai có thể bị hạn chế, bị tước đoạt trái luật quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản.
Ông Vương Đình Huệ gợi ý, để gỡ vướng khi cải tạo chung cư cũ, xuống cấp có thể chia ra các trường hợp, điều kiện khác nhau như vì lý do bất khả kháng vì thiên tại, hoả hoạn hoặc xuống cấp nguy hiểm. Ngoài ra cần phân biệt tháo dỡ, cải tạo hay tiêu hủy tòa chung cư độc lập, cụ thể nào đó nằm trong khu dân cư hoặc cải tạo cả khu chung cư như Hà Nội, một số địa phương đang làm.
Trước nhiều ý kiến không đồng tình, ông Nguyễn Thanh Nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho hay, ban soạn thảo sẽ rà soát, quy định rõ hơn để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời cũng đảm bảo được mục tiêu cải tạo chung cư cũ, đảm bảo an toàn sức khỏe, tính mạng của nhân dân.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh thì bày tỏ ủng hộ quan điểm tiếp cận sở hữu nhà chung cư có thời hạn và có điều kiện mà Chính phủ đề xuất nhằm khắc phục việc phá dỡ nhà chung cư hết niên hạn sử dụng.
Ông Thanh dẫn chứng khi còn ở địa phương, không có cách nào vận động người dân di dời khi phá dỡ chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc không đảm bảo điều kiện an toàn.
"Người dân ở tầng trên có thể đồng thuận, nhưng tầng dưới không bao giờ người ta đồng ý, di dời mà không có sự đồng thuận không giải quyết được", ông Thanh nói, và cho rằng, chính sách này cần thiết nhưng Chính phủ cần làm rõ, báo cáo Quốc hội để Quốc hội có quyết sách.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, qua thảo luận, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan cơ bản đề nghị không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư.
Tuy nhiên, cần có quy định cụ thể về việc nhà nước có quyền quyết định và có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc di dời, phá dỡ, cải tạo nhà chung cư không còn an toàn cho việc sử dụng, vì mục đích bảo đảm sức khỏe, an toàn tài sản, tính mạng cho người dân
Nếu Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì Chính phủ trình phương án như đã thảo luận và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trường hợp, Chính phủ có phương án riêng thì đề nghị Chính phủ trình 2 phương án và làm rõ ưu điểm, nhược điểm của từng phương án để làm cơ sở cho đại biểu Quốc hội thảo luận.
