Chia sẻ tại họp báo công bố chương trình Ngày không tiền mặt 2025, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước thông tin từ ngày 1/7 tới đây, ví điện tử sẽ chính thức được công nhận là phương tiện thanh toán tương đương với tiền mặt, thẻ và tài khoản ngân hàng.
Điều này cho phép ví điện tử thực hiện thanh toán linh hoạt như chuyển tiền giữa các ví, từ ví sang tài khoản ngân hàng và ngược lại, mà không còn bị ràng buộc bởi việc liên kết với tài khoản ngân hàng.
Ông Tuấn cũng cho biết việc sửa đổi Thông tư 40 dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/9 tới, sẽ tạo điều kiện để ví điện tử phát triển nhưng phải đảm bảo tuân thủ pháp luật, không tiếp tay cho hành vi gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật như tín dụng đen, lô đề, các sàn giao dịch không được phép.
Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, đến thời điểm ngày 31/3/2025, cả nước có 47 tổ chức được cấp phép cung ứng dịch vụ ví điện tử. Trong tổng số gần 46,01 triệu ví đã được kích hoạt, có khoảng 30,27 triệu ví đang hoạt động (chiếm 65,8%). Tổng số dư trên các ví điện tử hiện đạt hơn 2.800 tỷ đồng.
Dữ liệu trên đã phản ảnh thị trường ví điện tử tại Việt Nam đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ trong vài năm qua, trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái thanh toán số.
Dẫn đầu thị trường là MoMo với khoảng 63% thị phần, vượt xa các đối thủ khác. Vị thế thống trị này đến từ lợi thế tiên phong, mạng lưới liên kết ngân hàng rộng khắp cùng khả năng phục vụ hiệu quả nhu cầu thanh toán của hàng chục triệu người dùng trên toàn quốc.
Bên cạnh MoMo, các tên tuổi lớn khác như ZaloPay, ShopeePay và VNPay cũng đang tạo nên cuộc đua sôi động trên thị trường thanh toán không dùng tiền mặt, với nỗ lực không ngừng mở rộng dịch vụ và cải thiện trải nghiệm người dùng.
Các chuyên gia dự báo nhu cầu thanh toán không dùng tiền mặt vẫn đang tăng trưởng đều đặn. Giai đoạn 2018-2023, số lượng và giá trị giao dịch thông qua ví điện tử liên tục đạt mức tăng trưởng hai con số, với tốc độ hàng năm lần lượt là 80,4% và 83,5%.
Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, vào cuối quý 1/2025 so với cùng kỳ năm 2024: Giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 44,43% về số lượng (qua kênh Internet tăng 40,41%; qua kênh điện thoại di động tăng 39,82%; qua phương thức QR code tăng 81,64%); có gần 10,4 triệu tài khoản Mobile-money, trong đó hơn 72% là ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.
Thông qua những con số tăng trưởng tích cực trên cho thấy ví điện tử vẫn còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt nếu các nền tảng này đáp ứng tốt nhu cầu người dùng. Khi được chính thức công nhận là một phương tiện thanh toán tương đương với tiền mặt, thẻ ngân hàng và tài khoản thanh toán, ví điện tử được kỳ vọng sẽ trở thành “đối thủ” cạnh tranh đáng gờm của các ứng dụng ngân hàng.
Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng việc ví điện tử vượt mặt ứng dụng ngân hàng vẫn là câu chuyện xa vời. Bởi lẽ hiện nay, ứng dụng ngân hàng đã gần như bao phủ toàn bộ nhu cầu thanh toán của người dùng, từ chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, mua sắm cho đến vay vốn và đầu tư. Với những tiện ích đa năng như vậy, người dùng sẽ không có lý do để tải thêm một ứng dụng ví điện tử.
Theo quan điểm của một số chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, nếu ví điện tử chỉ dừng lại ở vai trò là công cụ thanh toán trực tuyến, cơ hội mở rộng sẽ rất hạn chế. Đó cũng là lý do vì sao các “ông lớn” như MoMo hay ZaloPay đã nỗ lực thoát khỏi “cái mác” ví điện tử, từng bước xây dựng hệ sinh thái tích hợp đa dạng dịch vụ – từ mua sắm, giải trí, đến bảo hiểm, tiết kiệm, đầu tư tài chính.
Dù các nền tảng ví điện tử tại Việt Nam đã cung cấp khá đầy đủ các dịch vụ trong hệ sinh thái, từ mua sắm trực tuyến, thanh toán vé xem phim, đặt vé máy bay đến các tiện ích tài chính như tiết kiệm, đầu tư chứng khoán, vay tiêu dùng… nhưng thực tế, phần lớn người dùng vẫn chỉ tận dụng ví cho những chức năng cơ bản như chuyển tiền và thanh toán.
Một số nhà phân tích cho rằng, hướng đi khả thi cho ví điện tử Việt Nam trong giai đoạn tới là phát triển mạnh các dịch vụ tài chính như bảo hiểm, tiết kiệm, đầu tư. Trong hai năm gần đây, MoMo và ZaloPay đã chủ động mở rộng mạng lưới đối tác, đầu tư vào các startup trong lĩnh vực fintech nhằm gia tăng tiện ích, mở rộng chân dung người dùng và tăng tính gắn bó.
Ngoài ra, một rào cản lớn đối với sự phát triển của ví điện tử là vấn đề an toàn và bảo mật. Cùng với làn sóng chuyển dịch sang thanh toán không dùng tiền mặt, các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao cũng ngày càng tinh vi. Nhiều đối tượng tội phạm mạng sử dụng công nghệ, thậm chí cả trí tuệ nhân tạo (AI), để tạo ra các ứng dụng ví điện tử giả mạo, dụ người dùng đầu tư và chiếm đoạt tài sản.
Ghi nhận từ Công an thành phố Hà Nội gần đây cho thấy, nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo qua ví điện tử giả, với số tiền thiệt hại lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi trường hợp. Thực trạng này khiến không ít người dùng trở nên dè dặt trong việc chuyển sang sử dụng ví điện tử, đặc biệt là với các giao dịch tài chính giá trị lớn.
Để phòng tránh lừa đảo, Công an thành phố khuyến cáo người dân cần tìm hiểu kỹ các ứng dụng thanh toán trực tuyến chính thống, không đăng nhập vào các đường link lạ yêu cầu tải ứng dụng để sử dụng. Không tham gia các hội, nhóm mang tính chất “kêu gọi đầu tư” trên không gian mạng. Luôn cảnh giác trước những lời mời chào đầu tư được hưởng lãi suất cao có thể là chiêu trò của các đối tượng lừa đảo.
Không tham gia giao dịch tài chính không rõ nguồn gốc nhất là những lời hứa hẹn lợi nhuận cao, cơ hội đầu tư hấp dẫn để tránh rủi ro thiệt hại về tài sản và gặp phải những sự việc đáng tiếc xảy ra.
Thường xuyên cập nhật thông tin về các phương thức lừa đảo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho người dân và gia đình các phương thức lừa đảo và các biện pháp phòng, chống. Nếu phát hiện ra trường hợp lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an để nhanh chóng xác minh, ngăn chặn và xử lý các đối tượng vi phạm theo quy định của pháp luật.
