Mặt hàng gây sốt nhất tại chuỗi trung tâm bách hóa nổi tiếng Galeries Lafayette ở Paris (Pháp) trong mùa hè này không phải là một chiếc túi xách thời trang hay đôi giày hàng hiệu, mà lại là… quả xoài. Cụ thể, giống xoài Irwin cao cấp của Đài Loan đã nhanh chóng cháy hàng chỉ sau hai ngày đầu tiên lên kệ, dù có mức giá lên tới 99,9 euro mỗi kg, tương đương khoảng 25 euro (khoảng 800.000 đồng) cho một quả.
Xoài Irwin nổi tiếng nhờ lớp vỏ đỏ rực, hương thơm đậm, phần thịt gần như không có xơ, mềm mịn như tan trong miệng. Nếu giống xoài Alphonso nổi tiếng của Ấn Độ được biết đến với vị ngọt đậm, thì xoài Irwin vẫn giữ được vị chua thanh nhẹ, giúp cân bằng vị ngọt và tạo cảm giác dễ chịu hơn khi thưởng thức.
Đến đầu tháng 7, người tiêu dùng tại Pháp đã mua hết hơn 4 tấn xoài Đài Loan, bất chấp mức giá thuộc hàng cao nhất trên thị trường.
Bà Carrie Wong, Phó Chủ tịch điều hành Natural House Group - doanh nghiệp xuất khẩu xoài Đài Loan sang châu Âu - cho biết công ty đã nhận được thêm nhiều đơn đặt hàng từ các nhà hàng cao cấp và nhà phân phối, nhưng mùa thu hoạch đã kết thúc nên khách hàng sẽ phải chờ đến năm sau.
"Xoài Đài Loan hoàn toàn có thể chinh phục người tiêu dùng bằng hương vị vượt trội, đủ sức bù đắp cho mức giá rất cao", bà Wong nói với The Straits Times, đồng thời cho biết sản phẩm đặc biệt được người dân Paris cũng như khách du lịch Trung Đông yêu thích.
Giống xoài Irwin xuất hiện một cách tình cờ vào năm 1939 tại bang Florida (Mỹ), sau quá trình thụ phấn chéo tự nhiên giữa hai giống xoài Lippens và Haden trong khu vườn của nhà làm vườn F.D. Irwin. Đến thập niên 1950, cây giống Irwin được đưa vào Đài Loan và sau đó được chuyển sang Nhật Bản vào những năm 1980. Tại đây, nông dân Nhật phát triển thành giống xoài Miyazaki nổi tiếng, được xem là loại xoài đắt nhất thế giới.
BIỂU TƯỢNG NÔNG SẢN CAO CẤP
Việc xoài Đài Loan ngày càng nhận được nhiều sự chú ý quốc tế vốn bắt nguồn từ một cú sốc đối với người trồng xoài cách đây vài năm. Vào tháng 8/2023, Trung Quốc bất ngờ dừng nhập khẩu xoài Đài Loan với lý do phát hiện rệp sáp trên trái.
Chính vì vậy, chính quyền Đài Bắc nhanh chóng chuyển hướng sang các thị trường cao cấp như Nhật Bản và Hàn Quốc thay vì tiếp tục theo đuổi chiến lược xuất khẩu số lượng lớn.
Ông Chen Ming-hsien, nông dân trồng xoài đồng thời là người đứng đầu Hợp tác xã Jianxian tại Bình Đông, đơn vị chuyên sản xuất xoài xuất khẩu chất lượng cao, vẫn nhớ cảm giác bất ngờ khi lệnh cấm được ban hành. "Ngay khi lệnh cấm có hiệu lực, lượng xoài dư thừa đột ngột không biết tiêu thụ ở đâu, khiến rất nhiều nông dân chịu thiệt hại nặng nề trong năm đó", ông nói.
Hợp tác xã của ông phải nhanh chóng triển khai dịch vụ giao hàng tận nhà và bán theo lô để giải phóng lượng hàng tồn.
Mỗi năm Đài Loan sản xuất khoảng 100 triệu kg xoài và phần lớn được tiêu thụ trong nước. Vào những năm được mùa, giá xoài Irwin tại thị trường nội địa vào khoảng 100 - 300 Đài tệ mỗi kg.
Chỉ khoảng 1% sản lượng được xuất khẩu, trong đó Trung Quốc đại lục từng là thị trường quan trọng nhất, chiếm tới 59% tổng kim ngạch xuất khẩu xoài của Đài Loan vào năm 2019.
Hiện nay, Nhật Bản mới là thị trường nhập khẩu xoài Đài Loan lớn nhất. Tại đây, sản phẩm được bán với mức giá cao gấp khoảng 5 lần so với ở Trung Quốc đại lục. Tháng 7/2025, một quả xoài Irwin Đài Loan từng gây chú ý khi được bán với giá kỷ lục 4.320 yên (700 nghìn đồng) tại siêu thị Queen's Isetan ở Tokyo. Tuy nhiên, mức giá này vẫn thấp hơn nhiều so với xoài Miyazaki, vốn có thể được bán với giá tới 11.000 yên/quả.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đài Loan xuất khẩu 3,62 triệu USD xoài sang Nhật Bản, chiếm 31,8% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này.
Hàn Quốc đứng thứ hai với kim ngạch nhập khẩu đạt 2,67 triệu USD. Ngoài ra, xoài Đài Loan còn được xuất khẩu sang Hồng Kông, Singapore và New Zealand.
Việc định vị xoài Irwin ở phân khúc cao cấp cũng giúp Đài Loan tránh phải cạnh tranh trực tiếp về giá với những quốc gia sản xuất quy mô lớn như Ấn Độ hay Pakistan. Tại Paris, xoài Alphonso của Ấn Độ thường chỉ được bán với giá từ 13 - 15 euro/kg.
Bà Chou Chun-mi, người đứng đầu chính quyền huyện Bình Đông ở miền nam Đài Loan, nơi trồng nhiều xoài Irwin nhất, nhận định: "Xoài Đài Loan đang bán rất tốt tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Pháp”. Theo bà, mặc dù chi phí vận chuyển quốc tế và chuỗi logistics lạnh rất cao, nhưng đổi lại điều này đã nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của xoài Irwin và giúp nông sản Đài Loan được biết đến nhiều hơn trên thế giới.
CHUYỂN HƯỚNG XUẤT KHẨU SANG CHÂU ÂU
Nông nghiệp không phải là ngành kinh tế chủ lực của Đài Loan, nơi ngành bán dẫn giữ vai trò trung tâm. Theo số liệu chính thức, nông nghiệp chỉ đóng góp khoảng 1,4% GDP của Đài Loan trong năm 2025.
Tuy nhiên, các lệnh cấm nhập khẩu của Trung Quốc đối với nhiều loại trái cây như xoài, mãng cầu, táo, dứa trong nhiều năm qua vẫn gây thiệt hại đáng kể cho người nông dân. Do vậy, Đài Loan đang liên tục đẩy mạnh chiến lược mở rộng thị trường xuất khẩu ra ngoài Trung Quốc.
Theo Bộ Nông nghiệp Đài Loan, tỷ trọng xuất khẩu trái cây sang Trung Quốc đã giảm mạnh từ mức đỉnh 80,1% năm 2019 xuống chỉ còn 1,6% vào năm 2023.
Tại một lễ trao giải nông nghiệp vào tháng 6/2026, nhà lãnh đạo Đài Loan Lai Ching-te cũng nhấn mạnh rằng chính quyền sẽ đầu tư vào công nghệ chuỗi lạnh và năng lực phòng chống dịch bệnh nhằm đảm bảo nông sản Đài Loan tiếp tục được xuất khẩu ra thế giới.
Thành công ở Pháp được xem là một cột mốc quan trọng. Đây không chỉ là lần đầu tiên xoài Đài Loan chính thức thâm nhập thị trường châu Âu - khu vực nổi tiếng với các tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật thuộc hàng khắt khe nhất thế giới.
Chính quyền Đài Bắc tin rằng xoài Đài Loan có thể từng bước chinh phục toàn bộ 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), theo Bộ trưởng Nông nghiệp Chen Junne-jih. "Đài Loan muốn xây dựng nhu cầu ở nước ngoài dựa trên chất lượng và giá trị sản phẩm. Hy vọng các loại trái cây cao cấp khác của Đài Loan cũng sẽ đi theo con đường này để thâm nhập thị trường quốc tế", ông nói.
Chỉ vài tuần sau khi vào thị trường Pháp, khoảng 1 tấn xoài Đài Loan cũng lần đầu tiên được xuất khẩu sang Anh vào cuối tháng 6. Tại cửa hàng chuyên bán thực phẩm châu Á LingerMart ở London, hơn 500 kg xoài đã được khách đặt trước và bán hết chỉ trong vòng một tuần, dù mức giá rất cao. Một hộp 2,5 kg gồm 7 - 8 quả được bán với giá khoảng 118 bảng Anh, còn hộp 5 kg có giá tới 193 bảng (khoảng 7 triệu đồng).
Bà Gili Lai, người sáng lập LingerMart tiết lộ rằng có khách hàng lái xe hơn một tiếng rưỡi từ Cambridge đến London chỉ để mua được một thùng xoài. Nhiều người Đài Loan sống tại Anh cũng tranh nhau đặt mua để có thể thưởng thức lại hương vị quen thuộc của quê nhà.
"Việc đưa xoài vào một thị trường khắt khe như Anh và chứng kiến sản phẩm nhanh chóng bán hết chứng minh được rằng chất lượng nông sản cao cấp của Đài Loan hoàn toàn có khả năng chinh phục người tiêu dùng quốc tế", bà Lai chia sẻ với The Straits Times.
Theo bà, đây còn là một minh chứng thành công cho "sức mạnh mềm" của Đài Loan thông qua ẩm thực.
Tại Đài Bắc, du khách Nhật Bản và Hàn Quốc thường xếp hàng dài tại các khu mua sắm Yongkang và Ximending để thưởng thức món đá bào xoài nổi tiếng. Ở quán tráng miệng Smoothie House trên phố Yongkang, nữ du khách Hàn Quốc Jane Jee đã chờ khoảng 10 phút dưới trời nắng để mua một bát đá bào xoài cỡ lớn, phủ kem xoài và những miếng xoài tươi.
"Càng ngày xoài Đài Loan càng nổi tiếng ở Seoul vì rất ngọt, mọng nước và thực sự có hương vị khó cưỡng lại được”, cô gái 28 tuổi vui vẻ chia sẻ.
“Bởi kết cấu rất mềm mịn nên nhiều người nói rằng cảm giác ăn xoài Đài Loan giống như đang thưởng thức một miếng bánh pudding mềm, chứ không phải đang ăn trái cây”, bà Carrie Wong của doanh nghiệp xuất khẩu Natural House Group nói thêm rằng xoài Đài Loan còn có hương thơm đặc trưng đến mức có thể ngửi thấy từ phía bên kia căn phòng.
