Ngày 9/4, ông Trump đã tạm dừng 90 ngày đối với các khoản thuế cứng rắn mà ông đã công bố trước đó khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo. Cổ phiếu đã tăng trở lại mức cao kỷ lục kể từ đó nhờ sự lạc quan rằng các thỏa thuận sẽ được hoàn tất đúng hạn hoặc thời hạn có thể được gia hạn thêm một lần nữa.
Cho tới ngày cuối cùng của tháng 6, các nhà đàm phán từ hơn chục đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ vẫn đang gấp rút cố gắng đạt được thỏa thuận với chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trước thời hạn ngày 9/7 để tránh thuế nhập khẩu tăng lên mức cao hơn.
Tới thời điểm này, mới chỉ có một thỏa thuận hạn chế với Anh được hoàn tất. Ông Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ gửi một loạt thư cho các đối tác thương mại để xác định mức thuế quan mới sau thời hạn 9/7.
Sau đây là một số cuộc đàm phán quan trọng giữa một số đối tác thương mại của Hoa Kỳ:
LIÊN MINH CHÂU ÂU
Ủy viên Thương mại Liên minh Châu Âu Maros Sefcovic sẽ bay tới Washington vào hôm nay 1/7 để gặp gỡ các đối tác Hoa Kỳ và xem xét các đề xuất dự thảo từ Hoa Kỳ
Tiến triển vẫn chưa rõ ràng, nhưng EU gồm 27 thành viên cho biết các quy định của khối này về phương tiện truyền thông xã hội và các công ty công nghệ khác, nghiêm ngặt hơn nhiều so với Hoa Kỳ, là không thể đàm phán.
Trong khi đó, EU sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận với Hoa Kỳ theo đó áp dụng mức thuế chung 10% đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu của khối này, nhưng khối này đang tìm kiếm các cam kết của Hoa Kỳ về việc giảm thuế trong các lĩnh vực quan trọng như dược phẩm, rượu, chất bán dẫn và máy bay thương mại.
Báo cáo cho biết EU cũng đang thúc đẩy Hoa Kỳ áp dụng hạn ngạch và miễn trừ để giảm nhẹ mức thuế 25% của Washington đối với ô tô và phụ tùng ô tô, cũng như mức thuế 50% đối với thép và nhôm.
NHẬT BẢN
Nhật Bản cho biết họ đang nỗ lực để đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ trong khi vẫn bảo vệ lợi ích quốc gia của mình. Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục cáo buộc Nhật Bản buôn bán ô tô "không công bằng" với Hoa Kỳ, khiến không rõ các nhà nhập khẩu ô tô Nhật Bản của Hoa Kỳ có thể tránh được mức thuế 25% như thế nào. Ông Trump cũng đề xuất Nhật Bản nên nhập khẩu nhiều dầu của Hoa Kỳ hơn, cùng với các hàng hóa khác.
Ngày 30/6, ông Trump cho biết Nhật Bản có thể là một trong những nước ông sẽ gửi thư nêu rõ mức thuế quan sau khi ông phàn nàn về các hạn chế nhập khẩu mà nước này áp dụng đối với gạo trồng tại Mỹ.
"Tôi rất tôn trọng Nhật Bản, họ sẽ không mua GẠO của chúng tôi, nhưng họ lại thiếu gạo trầm trọng", ông nói trong bài đăng trên Truth Social và nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ chỉ gửi cho họ một lá thư, và chúng tôi rất vui khi có họ làm Đối tác thương mại trong nhiều năm tới".
ẤN ĐỘ
Sự lạc quan ban đầu đã giảm xuống rất nhiều với các cuộc đàm phán Ấn Độ-Hoa Kỳ bị đình trệ do bất đồng về thuế quan của Hoa Kỳ đối với các bộ phận ô tô, thép và hàng nông sản. Các quan chức thương mại Ấn Độ tại Washington cho biết họ sẵn sàng kéo dài thời gian ở lại Mỹ để đàm phán nhằm giải quyết điểm bế tắc chính là liệu Ấn Độ có sẵn sàng nới lỏng các biện pháp bảo hộ thương mại đối với sữa, hạnh nhân, quả hồ trăn, quả óc chó, đậu nành và các sản phẩm nông nghiệp khác của mình hay không và liệu Hoa Kỳ có nới lỏng thuế quan đối với thép và phụ tùng ô tô nhập khẩu của Ấn Độ hay không.
INDONESIA
Bị một số quốc gia khác cáo buộc là quá nhiều thủ tục hành chính rườm rà, Indonesia đã nới lỏng các yêu cầu cấp phép nhập khẩu đối với một số mặt hàng và miễn trừ các hạn chế nhập khẩu đối với nhựa, sản phẩm hóa chất và các nguyên liệu thô công nghiệp khác vào ngày 30/6, được coi là một cử chỉ thiện chí đối với thời hạn đàm phán thương mại ngày 9/7 của ông Trump.
Indonesia cũng đã mời Hoa Kỳ cùng đầu tư vào một dự án khoáng sản do nhà nước Indonesia sở hữu như một phần của các cuộc đàm phán thuế quan.
HÀN QUỐC
Bất chấp các vòng đàm phán thường xuyên và một số thỏa thuận sơ bộ, Hàn Quốc cho biết họ sẽ tìm cách gia hạn thời hạn 9/7 của ông Trump.
Hàn Quốc đã áp dụng mức thuế gần như bằng 0 đối với hàng hóa nhập khẩu từ Hoa Kỳ theo một thỏa thuận thương mại tự do, vì vậy Hoa Kỳ đã tập trung vào các vấn đề khác, bao gồm tỷ giá hối đoái và chi phí quốc phòng, với Trump thường phàn nàn về thỏa thuận chia sẻ chi phí cho 28.500 quân nhân Hoa Kỳ đồn trú tại Hàn Quốc.
THÁI LAN
Với mối đe dọa người Mỹ phải trả mức thuế 36% để nhập khẩu hàng hóa Thái Lan, Thái Lan đã thể hiện sự lạc quan về các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ, thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này. Các đề xuất của Thái Lan bao gồm việc giảm thuế quan của riêng mình, mua nhiều hàng hóa của Hoa Kỳ hơn và tăng đầu tư.
ANH
Anh đã chạy đua trước các nước khác: tính đến ngày 30/6, thuế nhập khẩu ô tô Anh của Hoa Kỳ đã giảm xuống còn 10%, giảm từ mức 27,5% trước đó và được xóa bỏ hoàn toàn đối với động cơ máy bay và các mặt hàng hàng không vũ trụ khác.
Hai nước vẫn đang đàm phán về thuế đối với thép và nhôm của Anh, với việc Anh tìm cách tránh mức thuế 50% mà Hoa Kỳ đã áp dụng đối với việc nhập khẩu những mặt hàng này từ nhiều nước khác.
TRUNG QUỐC
Các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang đi theo một hướng khác, với thời hạn hoàn tất một thỏa thuận rộng hơn được ấn định vào tháng 8.
Các cuộc đàm phán giữa hai bên đã bị đình trệ về việc bán khoáng sản đất hiếm và nam châm cho Hoa Kỳ, với việc Trung Quốc đình chỉ xuất khẩu những khoáng sản này để đáp trả thông báo áp thuế của ông Trump vào tháng 4, làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu. Vào cuối tháng 6, Hoa Kỳ cho biết họ đã đạt được thỏa thuận với Trung Quốc để nối lại hoạt động xuất khẩu trong khi hai siêu cường kinh tế tiếp tục đàm phán một thỏa thuận thương mại rộng hơn.
VIỆT NAM
Thông tin từ Bộ Công Thương, Việt Nam và Hoa Kỳ đã kết thúc vòng đàm phán lần thứ 3 Hiệp định song phương về thương mại đối ứng, được tổ chức từ ngày 9-12/6 tại Washington D.C, Hoa Kỳ.
Ông Lutnick khẳng định Hoa Kỳ rất coi trọng quan hệ với Việt Nam và mong muốn Việt Nam phát triển mạnh mẽ. Ông ghi nhận ý kiến đề xuất và quan tâm của Việt Nam và cho biết sẽ thống nhất với Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ để có phương án xử lý phù hợp.
Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao những đánh giá của Bộ trưởng Lutnick và Đại sứ Greer và khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc xây dựng và thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại với Hoa Kỳ theo hướng cân bằng, bền vững vì lợi ích của nhân dân và doanh nghiệp 2 nước.
Các Bộ trưởng nhất trí giao cấp kỹ thuật 2 bên tiếp tục tăng cường trao đổi để sớm có thỏa thuận phù hợp với kỳ vọng và điều kiện của mỗi bên.
