Infographic tổng hợp dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Báo cáo Tài sản Toàn cầu năm 2024 của UBS, đưa ra 3 danh sách xếp hạng những quốc gia giàu có nhất thế giới, dựa trên 3 tiêu chí bao gồm GDP bình quân đầu người năm 2025, thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GNI) năm 2024 và tài sản trung vị của người trưởng thành năm 2024.
Luxembourg, Ireland và Thụy Sĩ đều ghi nhận GDP bình quân đầu người trên 100.000 USD, cao gấp đôi so với mức trung bình của OECD (nhóm nước công nghiệp phát triển).
Tuy nhiên, thành tích này không phải lúc nào cũng phản ánh sức khỏe kinh tế tổng thể, mà phần lớn đến từ vai trò trung tâm tài chính và chính sách thuế ưu đãi cho các tập đoàn đa quốc gia.
Thực tế, GDP, nếu chỉ được nhìn nhận như một chỉ số duy nhất, có thể gây hiểu nhầm. Bởi lẽ, khoảng một nửa lực lượng lao động của Luxembourg sống ở nước láng giềng, trong khi Ireland hưởng lợi từ hoạt động dịch chuyển lợi nhuận của các công ty toàn cầu.
Iceland, Singapore và Na Uy là những quốc gia còn lại trong nhóm dẫn đầu về GDP bình quân đầu người, cho thấy các lĩnh vực chuyên biệt như du lịch, logistics hay dầu khí có thể thúc đẩy mạnh mẽ sản lượng kinh tế trên đầu người.
Khi chuyển sang chỉ số thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GNI), tiêu điểm dần dịch chuyển sang các quốc gia xuất khẩu năng lượng và trung tâm đầu tư toàn cầu.
Bermuda, Na Uy và Thụy Sĩ đạt (hoặc gần đạt) ngưỡng thu nhập sáu chữ số, nhờ vào ngành công nghiệp dầu khí và dịch vụ tài chính.
Tuy nhiên, khi xét đến tài sản trung vị của người trưởng thành, những cái tên dẫn đầu lại là Australia, Bỉ và Hồng Kông.
Đối với Australia, hệ thống hưu trí bắt buộc được duy trì qua nhiều thập kỷ đã tạo nên nguồn tích lũy đáng kể. Bỉ hưởng lợi từ tỷ lệ sở hữu nhà ở cao và các chính sách an sinh xã hội hào phóng.
Ngược lại, Qatar dù đứng thứ 10 về GDP, nhưng chỉ xếp hạng 22 về tài sản trung vị, phản ánh sự phân bổ tài sản không đồng đều trong xã hội.
Châu Âu chiếm 15 trong số 25 quốc gia dẫn đầu về tài sản trung vị của người trưởng thành, cho thấy lợi thế lâu dài của các thị trường vốn phát triển, hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân và chính sách phúc lợi xã hội giúp người dân tích lũy tài sản ổn định theo thời gian.
Bắc Mỹ góp mặt với hai đại diện là Canada và Hoa Kỳ, trong khi châu Á hiện diện thông qua các trung tâm tài chính khu vực (Hồng Kông, Singapore) và các cường quốc sản xuất tiên tiến (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc - Đài Loan).
Dù vậy, các nền kinh tế mới nổi cũng đang vươn lên nhanh chóng. New Zealand vượt Pháp về cả GNI lẫn tài sản trung vị, còn Israel, với nền kinh tế khởi nghiệp sôi động, đã vượt qua Ý ở hai trong ba tiêu chí đánh giá.
Qua 3 bảng xếp hạng nêu trên, có thể thấy, định nghĩa “thịnh vượng” đang có những thay đổi đáng kể.
Sự khác biệt giữa GDP, GNI và tài sản trung vị
Mỗi chỉ số phản ánh một khía cạnh khác nhau của sự giàu có.
GDP bình quân đầu người: Phản ánh tổng sản lượng kinh tế của một quốc gia trong một năm, chia theo đầu người.
GNI bình quân đầu người: Đo lường thu nhập trung bình của cư dân, bao gồm cả thu nhập từ nước ngoài, thay vì chỉ tính những gì sản xuất trong nước.
Tài sản trung vị theo báo cáo của UBS: Đánh giá giá trị tài sản ròng trung vị của người trưởng thành (tài sản và đầu tư trừ đi các khoản nợ), phản ánh sự tích lũy qua thời gian chứ không chỉ trong một năm.
Nói cách khác, GDP bình quân đầu người cho biết nền kinh tế sản xuất được bao nhiêu mỗi năm trên đầu người. Tuy nhiên, không phải tất cả giá trị sản xuất này đều trở lại với người dân. Vì vậy, GNI bình quân đầu người đo lường thu nhập thực tế mà cư dân nhận được trong năm, kể cả kiều hối từ nước ngoài gửi về. Cuối cùng, tài sản trung vị cho thấy mức độ thịnh vượng mà người dân đã tích lũy được qua thời gian, mang lại cái nhìn dài hạn hơn về sự giàu có.
