Vào tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp áp thuế nhập khẩu đối với hàng chục đối tác thương mại lớn. Đây là bước đi tiếp theo trong chương trình nghị sự thương mại của ông, một động thái được cho là sẽ đặt ra thử thách lớn cho nền kinh tế toàn cầu cũng như các mối quan hệ đồng minh.
Sắc lệnh dự kiến có hiệu lực vào ngày 7/8, áp dụng đối với 66 quốc gia, trong đó có Liên minh châu Âu (EU), Thuỵ Sĩ, Ấn Độ, Thái Lan, Nhật Bản, Việt Nam và cả Quần đảo Falkland.
Riêng tại Thụy Sĩ, các quan chức nước này đã không đạt được thỏa thuận cuối cùng với Mỹ sau khi ông Trump từng đe dọa áp thuế 31% hồi tháng Tư. Do vậy, các công ty Thụy Sĩ sẽ phải đối mặt với một trong những mức thuế cao nhất là 39%, chỉ đứng sau Lào, Myanmar và Syria (từ 40% đến 41%). Trong khi đó, EU và Vương quốc Anh đã đàm phán được mức thuế lần lượt là 15% và 10%.
Chính phủ Thụy Sĩ đã dành trọn ngày Quốc khánh hôm 1/8 để xử lý thông tin gây sốc này. Tổng thống Karin Keller-Sutter cho biết mức thuế 39% là một bất ngờ lớn, bởi các nhà đàm phán Thụy Sĩ và chính quyền Trump từng đạt được một thỏa thuận hồi tháng trước. Tuy nhiên, thỏa thuận đó dường như chưa được Tổng thống Mỹ chính thức phê duyệt.
“Chúng tôi sẽ phân tích tình hình và tìm kiếm giải pháp. Tôi chưa thể nói trước kết quả ra sao, nhưng chắc chắn đây sẽ là cú đánh mạnh vào nền kinh tế”, bà Keller-Sutter nói với báo giới.
Theo Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Thụy Sĩ năm ngoái lên tới 38,5 tỷ USD, tăng 56,9% so với năm 2023. Tổng thống Keller-Sutter cho rằng chính con số này là cơ sở để ông Trump đưa ra mức thuế 39%. “Rõ ràng là ông Trump chỉ tập trung vào vấn đề thâm hụt thương mại”, bà Keller-Sutter nhấn mạnh.
Trước tình hình hiện nay, nhiều hiệp hội ngành nghề đã cảnh báo rằng quyết định từ phía Mỹ sẽ khiến cả doanh nghiệp và người tiêu dùng phải gánh chịu hậu quả.
CHẠY ĐUA VỚI THỜI GIAN
Với các công ty đồng hồ Thụy Sĩ, nơi mà một chiếc đồng hồ có thể có giá hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn euro, thì mức thuế mới có thể khiến giá thành leo vọt lên các mốc kỷ lục trong thời gian tới.
Liên đoàn Công nghiệp Đồng hồ Thụy Sĩ tỏ ra đặc biệt bất bình với mức thuế 39%, bởi Thụy Sĩ từ năm 2024 đã xóa bỏ toàn bộ thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm công nghiệp.
“Vì Thụy Sĩ đã loại bỏ thuế quan đối với hàng hóa công nghiệp nhập khẩu, nên không thể nói có sự mất cân bằng trong quan hệ thương mại với Mỹ”, tổ chức này khẳng định trong một tuyên bố.
“Mức thuế mới là trở ngại nghiêm trọng đối với quan hệ song phương”, họ khẳng định.
Theo số liệu mới nhất được công bố cho tháng 6/2025, xuất khẩu đồng hồ Thụy Sĩ đang trong đà sụt giảm kéo dài, đặc biệt tại các thị trường Mỹ, Nhật Bản và Hồng Kông.
Loạt thương hiệu lớn như Swatch và Rolex đã từ chối bình luận. Các đại diện của Patek Philippe, IWC và Breitling cũng không đưa ra phản hồi khi được yêu cầu.
NGÀNH SÔ CÔ LA NHẬN VỊ ĐẮNG
Các tập đoàn sản xuất sôcôla như Nestlé và Lindt & Sprüngli cho biết họ đã có dây chuyền sản xuất tại Mỹ để phục vụ thị trường bản địa. Tuy nhiên, những doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Ông Roger Wehrli, Tổng giám đốc Hiệp hội các nhà sản xuất sôcôla Thụy Sĩ (Chocosuisse) cho biết khoảng 7% sản lượng sôcôla Thụy Sĩ được xuất khẩu sang Mỹ.
Tuy nhiên, mức thuế 39% không đơn thuần là vấn đề duy nhất. Khi tính thêm tỷ giá hối đoái giữa đồng USD và franc Thụy Sĩ (1 USD đổi 1,23 franc Thuỵ Sĩ vào ngày 1/8), chi phí xuất khẩu thực tế tăng gần 50%. Đây là một gánh nặng quá lớn mà các công ty khó có thể chuyển hết cho người tiêu dùng trong bối cảnh biên lợi nhuận vốn đã mỏng.
“Tôi dự đoán ngành sôcôla Thụy Sĩ sẽ mất đi nhiều khách hàng tại Mỹ và sản lượng bán ra sẽ giảm mạnh”, ông Roger Wehrli chia sẻ với hãng tin AP.
Ông kêu gọi các doanh nghiệp Thụy Sĩ đẩy mạnh xuất khẩu sang những thị trường khác trên toàn cầu để bù đắp. Tuy vậy, ông vẫn hy vọng người tiêu dùng Mỹ sẽ không quên chất lượng sôcôla Thụy Sĩ.
“Ngay cả khi giá sôcôla Thụy Sĩ tăng do thuế cao, tôi tin rằng vẫn xứng đáng để mua. Sôcôla Thuỵ Sĩ xứng đáng để thưởng thức một cách tinh tế và trân trọng, hơn là số lượng nhiều nhưng chất lượng kém”, ông Roger Wehrli chia sẻ.
NGÀNH DƯỢC ĐỨNG TRƯỚC THÁCH THỨC LỚN
Tập đoàn dược phẩm Roche của Thụy Sĩ khẳng định đang nỗ lực để đảm bảo người bệnh trên toàn cầu, bao gồm cả tại Mỹ, tiếp tục được tiếp cận thuốc men và dịch vụ chẩn đoán trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang.
“Chúng tôi tin rằng dược phẩm và thiết bị chẩn đoán nên được miễn thuế, nhằm bảo vệ quyền tiếp cận của bệnh nhân, chuỗi cung ứng và khả năng đổi mới trong tương lai. Tuy nhiên, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng các mức thuế mới được áp dụng, và tự tin có thể ứng phó hiệu quả”, tập đoàn Roche cho biết trong một thông cáo.
Hồi tháng Tư, Roche đã công bố kế hoạch đầu tư 50 tỷ USD tại Mỹ trong vòng 5 năm tới, dự kiến tạo thêm 12.000 việc làm. Hiện hãng đang có hơn 25.000 nhân viên tại Mỹ.
Trong khi đó, Novartis, một công ty dược phẩm hàng đầu khác của Thụy Sĩ, thông báo đang xem xét sắc lệnh của Tổng thống Trump. “Chúng tôi vẫn cam kết tìm giải pháp để cải thiện khả năng tiếp cận và chi phí điều trị cho người bệnh”, công ty lưu ý.
Tuy nhiên, lo ngại tiếp tục gia tăng khi mới đây Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết có kế hoạch áp thuế riêng với dược phẩm nhập khẩu. Cụ thể, trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 5/8, ông Trump cho biết mức thuế ban đầu sẽ là khá nhỏ, nhưng trong vòng 1 - 1,5 năm tới, con số có thể lên đến mức tối đa là 150 - 250%. Đây là con số cao nhất mà Tổng thống Mỹ từng đưa ra khi đề cập đến vấn đề này.
Ngay từ tháng 4, chính quyền Trump đã khởi động cuộc điều tra về dược phẩm nhập khẩu để đánh giá khả năng áp thuế nếu nước Mỹ đang quá phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.
