Trong bối cảnh thị trường vàng trang sức, kim cương và đá quý xuất hiện nhiều biến động, Bộ Công Thương dự kiến kiểm tra chuyên đề 5 doanh nghiệp tại Hà Nội trong tháng 8, tập trung vào nguồn gốc hàng hóa, hóa đơn, chứng từ, nhãn hàng hóa và việc chấp hành các quy định kinh doanh.
Trao đổi với Thương Gia, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết, kế hoạch kiểm tra chuyên đề đối với các doanh nghiệp kinh doanh kim khí quý, đá quý đã được ban hành ngày 15/7, trên cơ sở đề nghị của Cục Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước.
Đối tượng thuộc diện kiểm tra là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vàng trang sức, bạc, bạch kim, kim cương và các loại đá quý, bao gồm hoạt động mua bán, chế tác, gia công và phân phối sản phẩm.
Theo đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Phòng, chống rửa tiền yêu cầu các đơn vị thành viên Ban Chỉ đạo phòng, chống rửa tiền kiểm tra tối thiểu 3 doanh nghiệp kinh doanh kim khí quý, đá quý.
Trên cơ sở chức năng và thẩm quyền được giao, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã xây dựng kế hoạch kiểm tra 5 doanh nghiệp tại thành phố Hà Nội, dự kiến triển khai trong tháng 8. Danh sách doanh nghiệp và thời gian làm việc cụ thể chưa được công bố.
Đại diện Cục đặc biệt nhấn mạnh, đây là kiểm tra theo chuyên đề, không phải kiểm tra đột xuất đối với doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm.
Theo quy trình, quyết định ban hành kế hoạch kiểm tra chuyên đề sẽ được gửi tới các doanh nghiệp để chuẩn bị hồ sơ, tài liệu trước khi đoàn kiểm tra đến làm việc. Doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra sẽ được thông báo trước tối thiểu một tuần.
Đợt kiểm tra nằm trong chương trình phối hợp liên ngành về phòng, chống rửa tiền, với sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan. Trong đó, lực lượng quản lý thị trường chịu trách nhiệm kiểm tra những nội dung thuộc phạm vi quản lý của ngành công thương.
Trọng tâm kiểm tra gồm việc chấp hành quy định về niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ, nhãn hàng hóa, hoạt động thương mại điện tử và các hành vi vi phạm trong kinh doanh thuộc thẩm quyền xử lý của lực lượng quản lý thị trường.
Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước lưu ý, lực lượng quản lý thị trường không kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng miếng. Phạm vi kiểm tra tập trung vào vàng trang sức gắn đá quý, kim cương và những sản phẩm thuộc chức năng quản lý của ngành. Với sản phẩm vàng trang sức có gắn đá quý, đoàn kiểm tra sẽ xem xét tổng thể sản phẩm để đánh giá và xử lý theo thẩm quyền nếu phát hiện vi phạm.
Kế hoạch kiểm tra được triển khai trong bối cảnh thị trường vàng trang sức, đá quý và kim cương đang thu hút sự quan tâm đặc biệt. Sau khi cơ quan công an triệt phá các đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, nhiều cửa hàng tại TP.HCM và một số địa phương đã tạm ngừng hoạt động hoặc hạn chế thu mua lại sản phẩm.
Một số doanh nghiệp lý giải, lượng khách hàng mang kim cương đến bán lại tăng đột biến trong khi sức mua trên thị trường suy giảm, tạo áp lực lớn về thanh khoản. Diễn biến này khiến hoạt động mua bán kim cương, đá quý tại nhiều cơ sở rơi vào tình trạng cầm chừng.
Liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, Công an tỉnh Thanh Hóa mới đây đã khởi tố thêm 4 bị can, trong đó có bà Phạm Thị Hồng Duyên, nguyên Trưởng phòng Kinh doanh Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC).
Quá trình mở rộng Chuyên án 268V, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã thu giữ thêm 354 viên kim cương các loại, tổng trị giá khoảng 68,8 tỷ đồng. Lời khai của các đối tượng cùng các tài liệu, chứng cứ thu thập được bước đầu xác định, trong thời gian từ năm 2022 đến năm 2024, đường dây này đã buôn lậu khoảng 3.400 viên kim cương, tổng giá trị ước tính hơn 500 tỷ đồng, đưa vào hệ thống bán lẻ của SJC để tiêu thụ. Hiện vụ án đang tiếp tục được mở rộng điều tra nhằm làm rõ toàn bộ đường dây buôn lậu, truy bắt các đối tượng liên quan, thu hồi triệt để hàng hóa vi phạm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Đối với hiện tượng nhiều cửa hàng vàng, đá quý tạm đóng cửa, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết việc cấp phép và quản lý hoạt động kinh doanh vàng thuộc thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước. Cơ sở kinh doanh khi tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động phải báo cáo cơ quan cấp phép, nêu rõ lý do và thực hiện đúng quy định.
Trong khi đó, kim cương và đá quý không thuộc nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện như vàng nên cơ quan quản lý thị trường hiện chưa có thống kê đầy đủ về số lượng cơ sở kinh doanh trên cả nước. Trên thực tế, phần lớn kim cương và đá quý được kinh doanh cùng vàng trang sức; số cửa hàng chỉ chuyên doanh kim cương, đá quý không nhiều.
Việc kiểm tra chuyên đề 5 doanh nghiệp trong tháng 8 vì vậy không chỉ phục vụ công tác phòng, chống rửa tiền mà còn nhằm rà soát việc tuân thủ các quy định về nguồn gốc, hóa đơn và chứng từ hàng hóa. Đây là những vấn đề đang được đặc biệt quan tâm khi thị trường kim cương, đá quý đối mặt với những biến động về thanh khoản và tác động từ các vụ án buôn lậu xuyên quốc gia.
