Bộ Tài chính vừa có văn bản tiếp thu ý kiến của các bộ ngành về việc tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với việc chuyển quyền sử dụng đất, theo đó, vẫn giữ nguyên quy định hoạt động này thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Trước đó, cuối tháng 8/2017, Bộ Tài chính đã có dự thảo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế.
Về thuế GTGT đối với hoạt động chuyển quyền sử dụng đất, bộ này đã có đề nghị bỏ quy định chuyển quyền sử dụng đất không chịu thuế GTGT để chuyển sang chịu thuế GTGT với mức thuế suất thông thường 10%.
Đồng thời, sửa đổi bỏ quy định giá tính thuế GTGT đối với hoạt động kinh doanh bất động sản được trừ giá chuyển quyền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất phải nộp ngân sách nhà nước.
Đề xuất này của Bộ Tài chính đã ngay lập tức vấp phải sự phản ứng quyết liệt của thị trường bất động sản. Theo nhiều chuyên gia cho rằng, việc tăng thuế GTGT sẽ khiến tăng giá bất động sản và ảnh hưởng không nhỏ đến sức hấp thụ của thị trường, cũng như nhu cầu mua nhà của người dân.
Theo đó, về quan điểm tăng thuế GTGT đối với người có quyền sử dụng đất khi bán đi, ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhận định, đề nghị chuyển quyền sử dụng đất cũng phải chịu thuế giá trị gia tăng 10% của Bộ Tài chính sẽ dẫn đến nhưng tác động cực lớn đối với ngành bất động sản.
Ông Hà dẫn chứng, chuyển quyền sử dụng đất phải đóng thuế GTGT nhưng đây chỉ là bán quyền sử dụng đất, bán nhà chứ không bán đất vì người dân không được quyền bán đất.
Như vậy, quyền sử dụng mảnh đất ấy vẫn vậy, hiện nay khi bán nhà, người dân phải đóng thuế trước bạ 0,2%, và thuế thu nhập cá nhân 2%. Với mức phí như thế đã có giá nhà cao hàng chục đến hàng trăm triệu đồng/m2 rồi.
Nếu quy định chuyển quyền sử dụng đất cũng phải đóng GTGT thì thuế phí có thể tăng thêm từ 12 - 15% (tăng 7 lần so với 2% trước đây).
Trong khi thuế GTGT của rượu bia, nước giải khát tăng thêm 2% thì thuế đối với nhà đất sẽ tăng từ 5 - 7%, thậm chí 12%.
"Điều này là rất nghiêm trọng cho thị trường bất động sản vì giá nhà ở Việt Nam vẫn còn cao, đang cần có chủ trương giảm xuống để tạo điều kiện cho người dân có nhà thì chính sách thuế lại đi kéo giá nhà tăng lên khiến thị trường ngày càng đen tối hơn", Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) cũng cho rằng, nếu tính thuế GTGT khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất, khách hàng sẽ phải gánh cùng lúc ba loại “thuế” là tiền sử dụng đất, 10% thuế VAT tiền sử dụng đất, 10% chi phí xây dựng và chi phí khác.
Đây là một gánh nặng rất lớn đối với người mua nhà và toàn thị trường bất động sản, Chủ tịch HoREA cho hay.
Do đó, trước đề xuất của Bộ Tài chính, Hiệp hội Bất động sản TP. HCM đề nghị giữ chuyển quyền sử dụng đất thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Nếu quy định chuyển quyền sử dụng đất thuộc đối tượng chịu thuế GTGT sẽ làm tăng giá bán do tiền sử dụng đất là một khoản thu ngân sách nhà nước (gần tương tự như một khoản thuế) mà chủ dự án đã nộp và khi bán nhà ở kèm theo chuyển quyền sử dụng đất thì chủ dự án không phải nộp thuế GTGT.
Góp ý về dự thảo luật này, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng đề nghị giữ như quy định hiện hành: "Hoạt động chuyển quyền sử dụng đất không thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT".
Theo VCCI cho rằng, đất là tài sản của Nhà nước, chỉ cho phép người sử dụng định đoạt (chuyển nhượng, tặng, cho...); chuyển quyền sử dụng đất không phải là hàng hóa. Tiền sử dụng đất là một khoản thu thuộc Ngân sách nhà nước. Do vậy, nếu thu thuế GTGT sẽ xảy ra tình trạng thuế chồng thuế.
Trước những ý kiến về việc tính thuế GTGT đối với việc chuyển quyền sử dụng đất, Bộ Tài chính khẳng định sẽ tiếp thu và giữ quy định chuyển quyền sử dụng đất thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Đối với nội dung vướng mắc trong thời gian qua như xác định giá đất được trừ, phân bổ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, Bộ Tài chính cho biết sẽ báo cáo Chính phủ và hướng dẫn tại văn bản dưới Luật.
