Sức khỏe đôi khi có thể phát đi những tín hiệu cảnh báo rất âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với những thay đổi thông thường của cơ thể. Dù không phải mọi dấu hiệu bất thường đều đáng lo ngại, việc lắng nghe những tín hiệu của cơ thể vẫn rất quan trọng. Đặc biệt, phụ nữ không nên bỏ qua những triệu chứng sức khỏe sau đây.
BẤT THƯỜNG VỀ KINH NGUYỆT VÀ VÙNG CHẬU
Đau vùng chậu, kinh nguyệt đau dữ dội hoặc ra máu nhiều, chảy máu âm đạo bất thường đều có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe phụ khoa.
Cảm giác khó chịu ở vùng bụng trong kỳ kinh nguyệt thường không đáng lo ngại, nhưng cơn đau vùng chậu dữ dội, kéo dài có thể liên quan đến lạc nội mạc tử cung.
Đây là tình trạng mô tương tự niêm mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung, có thể gây chảy máu, hình thành mô sẹo và u nang. Bệnh thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi 30 – 40, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và làm tăng nguy cơ mắc một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Đau vùng chậu kéo dài cũng có thể bắt nguồn từ u xơ tử cung, u nang buồng trứng, viêm vùng chậu hoặc các vấn đề về đường ruột và bàng quang. Trong một số trường hợp ít gặp, đây còn là dấu hiệu của ung thư buồng trứng, cổ tử cung hoặc tử cung.
Theo một nghiên cứu tại Trường Y thuộc Đại học Utah, nhiều phụ nữ có xu hướng xem nhẹ và không thông báo với bác sĩ về tình trạng đau vùng chậu. Vì vậy, việc mô tả rõ vị trí và mức độ đau khi thăm khám rất quan trọng để xác định nguyên nhân.
Đau bụng kinh cũng cần được chú ý nếu trở nên dữ dội, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Theo Healthline, hơn 50% phụ nữ bị đau trong 1 - 2 ngày của kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, cơn đau nghiêm trọng hoặc ngày càng nặng hơn có thể liên quan đến các vấn đề như u nang buồng trứng, u xơ tử cung, bệnh Crohn hoặc rối loạn đường tiết niệu.
Bên cạnh đó, lượng máu kinh quá nhiều hoặc kỳ kinh kéo dài hơn 7 ngày có thể là dấu hiệu rong kinh, đôi khi liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), tình trạng kháng insulin hoặc bệnh tuyến giáp.
Những dấu hiệu đáng lưu ý bao gồm xuất hiện cục máu đông lớn, hành kinh hơn một tuần hoặc phải thay băng vệ sinh hay tampon mỗi giờ trong nhiều giờ liên tiếp. Rong kinh cũng có thể liên quan đến những bệnh lý nghiêm trọng, vì vậy cần được bác sĩ đánh giá để xác định nguyên nhân.
Chảy máu âm đạo bất thường, chẳng hạn như ra máu giữa các kỳ kinh, không phải lúc nào cũng báo hiệu bệnh nghiêm trọng. Tình trạng này có thể xuất phát từ thay đổi lối sống, chế độ ăn uống hoặc thuốc đang sử dụng.
Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu của rối loạn tuyến giáp, bệnh lây truyền qua đường tình dục, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc rối loạn đông máu như bệnh von Willebrand.
Đặc biệt, theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, hơn 90% phụ nữ mắc ung thư nội mạc tử cung từng gặp tình trạng chảy máu âm đạo bất thường. Bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ đã mãn kinh, nhưng phụ nữ ở mọi lứa tuổi đều cần lưu ý dấu hiệu này. Khi xuất hiện tình trạng chảy máu bất thường, nhất là sau mãn kinh, cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời nếu cần thiết.
THAY ĐỔI TRÊN CƠ THỂ
Những thay đổi bất thường ở vú hoặc trên da có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe, dù không phải lúc nào cũng liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng.
Phát hiện khối u ở vú có thể khiến nhiều người lo lắng nhưng phần lớn các khối u là lành tính, có thể liên quan đến thay đổi nội tiết tố hoặc đặc điểm mô vú tự nhiên. Tuy nhiên, cần đặc biệt chú ý nếu khối u thay đổi kích thước, da vú đổi màu hoặc biến đổi kết cấu, hay núm vú tiết dịch có máu.
Nguy cơ ung thư vú tăng theo tuổi tác, đặc biệt sau tuổi 50 và cao hơn ở những người có tiền sử gia đình mắc bệnh. Dù vậy, ung thư vú vẫn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Vì thế, khi phát hiện khối u hoặc bất kỳ thay đổi bất thường nào ở vú, cần đi khám để xác định nguyên nhân.
Tương tự, những thay đổi trên da cũng không nên bị xem nhẹ. Phát ban có thể bắt nguồn từ nhiễm trùng, dị ứng, bệnh lý bên trong cơ thể hoặc phản ứng với thuốc. Chẳng hạn, người mắc bệnh Addison, một rối loạn ảnh hưởng đến tuyến thượng thận, có thể xuất hiện tình trạng da sẫm màu ở các khớp và nếp gấp da.
Đặc biệt, các đốm, nốt sần, vết loét hoặc nốt ruồi thay đổi về kích thước, hình dạng hay màu sắc có thể là dấu hiệu ung thư da, bao gồm ung thư hắc tố. Theo HealthGrades, phụ nữ dưới 40 tuổi có nguy cơ mắc ung thư hắc tố cao gấp đôi nam giới. Vì vậy, những tổn thương da mới xuất hiện hoặc thay đổi bất thường cần được kiểm tra để phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.
ĐAU NGỰC VÀ KHÓ THỞ
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Experimental Physiology được BBC News dẫn lại, phụ nữ dễ gặp tình trạng khó thở hơn nam giới. Triệu chứng này có thể chỉ kéo dài vài phút sau khi vận động mạnh hoặc dai dẳng trong nhiều tuần.
Nguyên nhân có thể là hen suyễn, viêm phổi, viêm phế quản, bệnh tim hoặc lo âu. Trong một số trường hợp, khó thở còn là dấu hiệu của ung thư phổi giai đoạn tiến triển, khi khối u chèn ép phổi hoặc cản trở đường dẫn khí. Khó thở xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài dai dẳng cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Đau ngực cũng là dấu hiệu không nên bỏ qua, đặc biệt khi nghi ngờ nhồi máu cơ tim. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, ngoài đau hoặc khó chịu ở ngực, phụ nữ có thể gặp các triệu chứng như khó thở, buồn nôn, nôn hoặc đau lưng và hàm.
Cơn đau tim không phải lúc nào cũng xuất hiện đột ngột, dữ dội mà có thể bắt đầu bằng cảm giác đau nhẹ rồi tăng dần theo thời gian.
Ngoài bệnh tim, đau ngực còn có thể liên quan đến thuyên tắc phổi, bóc tách động mạch chủ hoặc, trong một số trường hợp, ung thư phổi. Cơn đau do ung thư phổi có thể xuất hiện ở ngực, vai hoặc lưng và đi kèm ho dai dẳng.
Khi đau ngực xuất hiện bất thường, nhất là khi đi kèm khó thở, cần được cấp cứu kịp thời để xác định nguyên nhân và hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
CÓ MÁU TRONG NƯỚC TIỂU
Máu trong nước tiểu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ nhiễm trùng đường tiết niệu, sỏi thận đến những vấn đề nghiêm trọng hơn như ung thư bàng quang. Ở phụ nữ, máu từ âm đạo, cổ tử cung hoặc tử cung đôi khi có thể lẫn vào nước tiểu, khiến tình trạng này dễ bị nhầm lẫn.
Trong một số trường hợp, thực phẩm, thuốc hoặc hoạt động thể chất cũng có thể khiến nước tiểu chuyển sang màu đỏ. Tuy nhiên, không nên chủ quan mà cần đi khám để xác định nguyên nhân, ngay cả khi tình trạng này tự biến mất sau vài ngày.
Đặc biệt, tiểu máu có thể là một trong những dấu hiệu sớm của ung thư bàng quang. Nước tiểu có thể chuyển sang màu hồng, cam hoặc đỏ sẫm, nhưng đôi khi máu chỉ xuất hiện với lượng nhỏ, khó nhận thấy.
Cảm giác nóng rát khi đi tiểu hoặc đi tiểu thường xuyên hơn bình thường cũng là những dấu hiệu cần lưu ý. Phát hiện sớm giúp tăng khả năng điều trị hiệu quả, vì vậy cần kiểm tra y tế khi xuất hiện máu trong nước tiểu.
MÉO MẶT, KHÓ NUỐT
Méo mặt, xệ một bên mặt có thể do liệt Bell, tình trạng khiến các cơ mặt yếu hoặc tê liệt tạm thời, làm nụ cười lệch sang một bên. Nguyên nhân chính xác của bệnh chưa được xác định, nhưng tình trạng này có thể xuất hiện ở phụ nữ mang thai hoặc người mắc các bệnh nhiễm virus như cúm và cảm lạnh. Phần lớn trường hợp tự cải thiện sau vài tuần đến vài tháng.
Tuy nhiên, xệ mặt đột ngột cũng là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, đặc biệt khi đi kèm yếu hoặc tê một bên cánh tay và nói khó, nói không rõ. Trong một số trường hợp hiếm gặp, khối u cũng có thể gây liệt mặt. Vì vậy, không nên chủ quan khi xuất hiện triệu chứng này, nhất là khi khởi phát đột ngột.
Bên cạnh đó, khó nuốt là tình trạng thức ăn hoặc chất lỏng khó đi qua miệng, cổ họng hoặc thực quản. Người mắc có thể cảm thấy thức ăn mắc lại trong cổ, phải nhai lâu hơn hoặc bị trào ngược thức ăn và chất lỏng.
Nguyên nhân gây khó nuốt khá đa dạng, từ viêm amidan, khó tiêu, trào ngược axit đến các bệnh lý thần kinh như đa xơ cứng, xơ cứng teo cơ một bên (ALS) và Parkinson.
Đáng chú ý, tình trạng khó nuốt kéo dài có thể liên quan đến ung thư thực quản, đặc biệt khi đi kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, đau ngực, ho hoặc ợ nóng. Khi triệu chứng dai dẳng hoặc ngày càng nghiêm trọng, cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.
SƯNG CHÂN
Sưng ở chân hoặc bàn chân có thể xuất phát từ những nguyên nhân thông thường như ít vận động, ngồi hoặc đứng quá lâu, ăn nhiều muối hay mặc quần áo bó sát. Tình trạng này, còn gọi là phù nề, xảy ra khi dịch tích tụ trong các mô cơ thể và thường có thể cải thiện khi vận động.
Nếu tình trạng sưng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, cần chú ý đến những nguyên nhân tiềm ẩn. Một trong những nguyên nhân đáng lo ngại là huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT), tức cục máu đông hình thành trong tĩnh mạch sâu, thường ở chân.
Cục máu đông có thể di chuyển đến phổi, gây thuyên tắc phổi nguy hiểm đến tính mạng. Mang thai và liệu pháp thay thế hormone đều có thể làm tăng nguy cơ mắc tình trạng này.
Ngoài ra, phù nề còn có thể liên quan đến tổn thương tĩnh mạch, suy tim hoặc các bệnh về thận và gan. Vì vậy, không nên bỏ qua tình trạng sưng bất thường, đặc biệt khi chỉ xuất hiện ở một bên chân hoặc đi kèm đau và khó thở.
SỤT CÂN KHÔNG RÕ NGUYÊN NHÂN
Sụt cân không rõ nguyên nhân cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Tình trạng này có thể liên quan đến cường giáp, khi tuyến giáp hoạt động quá mức, khiến cơ thể mệt mỏi, suy nhược, tâm trạng thất thường, run tay hoặc tim đập nhanh và không đều.
Ngoài ra, sụt cân ngoài ý muốn có thể bắt nguồn từ các bệnh đường tiêu hóa như viêm ruột, bệnh Crohn hoặc loét dạ dày tá tràng. Trong một số trường hợp ít gặp hơn nhưng nghiêm trọng, đây có thể là dấu hiệu của ung thư buồng trứng.
Những bệnh lý này có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Theo Cleveland Clinic, nên đi khám nếu cân nặng giảm hơn khoảng 4,5 kg trong vòng 6 - 12 tháng mà không chủ động giảm cân.
