Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran hiện đã bước sang tuần thứ ba, gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược do Iran kiểm soát, gần như bị đóng cửa đối với các tàu chở dầu kể từ khi chiến sự bùng phát. Khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới đi qua điểm nghẽn này.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 14/3, ông Trump lên tiếng kêu gọi các quốc gia khác phối hợp mở lại eo biển để khôi phục dòng chảy dầu mỏ, giúp mọi thứ diễn ra nhanh chóng, suôn sẻ và thuận lợi.
Dầu Brent chuẩn tham chiếu toàn cầu đã tăng 2,9% lên khoảng 106,12 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI của Mỹ tăng 2,6% lên 101,53 USD/thùng.
Giá dầu thường biến động mạnh hơn trong các phiên giao dịch ngoài giờ do khối lượng giao dịch thấp khiến các nhà đầu cơ điều chỉnh vị thế. Vào chủ nhật tuần trước, giá dầu đã có lúc tiến gần 120 USD/thùng trước khi ổn định quanh mức 100 USD trong phiên giao dịch ngày thứ Hai.
Giá dầu đã tăng hơn 40% kể từ khi xung đột nổ ra vào 3 tuần trước.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần tìm cách trấn an thị trường về tình hình vận chuyển dầu. Ông thậm chí còn cho biết Mỹ sẽ điều tàu hải quân hộ tống và bảo vệ các tàu chở dầu khi rời Trung Đông. Tuy nhiên, chính quyền gần đây thừa nhận có thể phải mất vài tuần nữa Hải quân Mỹ mới sẵn sàng triển khai nhiệm vụ này.
Trong khi đó, Iran đang gia tăng sức ép, thực hiện rải thủy lôi tại eo biển và tuyên bố sẽ tấn công bất kỳ cơ sở hạ tầng dầu khí nào có liên quan đến Mỹ. Các tàu chở dầu cũng đã bị tấn công tại eo biển Hormuz kể từ khi chiến tranh nổ ra ngày 28/2.
Mỹ cũng đã tiến hành không kích đảo Kharg, nơi tập trung phần lớn sản lượng dầu của Iran. Tổng thống Trump cho biết các cuộc tấn công này không làm hư hại cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Tuy nhiên, ông cảnh báo Mỹ có thể nhắm vào các cơ sở dầu thô trên đảo nếu Iran tiếp tục tấn công các tàu chở dầu tại eo biển Hormuz.
Theo bà Natasha Kaneva, trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại JPMorgan, các cuộc không kích của Mỹ vào đảo Kharg và cảnh báo tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran đánh dấu sự leo thang đáng kể của cuộc chiến.
Bà nhấn mạnh, nếu các cơ sở xuất khẩu dầu trên đảo bị tấn công trực tiếp, phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran - khoảng 1,5 triệu thùng/ngày - sẽ lập tức bị gián đoạn. Điều này có thể kích hoạt sự trả đũa nghiêm trọng từ Iran tại eo biển Hormuz hoặc nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực.
Cuối tuần qua, chính quyền Mỹ cũng thực hiện nhiều động thái nhằm tăng sản lượng trong nước để đối phó với đà tăng của giá nhiên liệu. Cụ thể, Mỹ phê duyệt một dự án mới của BP ngoài khơi Vịnh Mexico - dự án mới đầu tiên của công ty này kể từ thảm họa Deepwater Horizon. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cũng yêu cầu Sable Offshore Corp. khởi động lại các giàn khoan và đường ống dẫn dầu ngoài khơi Nam California.
Trước đó, các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đồng ý giải phóng 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp. Mỹ sẽ giải phóng 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) trong khuôn khổ kế hoạch này. Đây là hành động phối hợp lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên, các quốc gia châu Á sẽ bắt đầu giải phóng nguồn dầu khẩn cấp ngay lập tức, còn châu Mỹ và châu Âu thì phải đến cuối tháng 3/2026.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết không có gì đảm bảo giá dầu sẽ giảm trong những tuần tới. “Trong chiến tranh không có bất kỳ sự đảm bảo nào. Nhưng tôi có thể khẳng định rằng tình hình sẽ tồi tệ hơn rất nhiều nếu không có chiến dịch quân sự nhằm vô hiệu hóa chế độ Iran”, ông Wright nói trong cuộc phỏng vấn với ABC News.
Tại Mỹ, giá xăng đã leo vọt do sự gián đoạn nguồn cung dầu quy mô lớn, tăng 24% lên mức trung bình 3,70 USD/gallon, theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA). Đà tăng này đe dọa làm suy yếu một trong những luận điểm chính của ông Trump, rằng giá xăng đã giảm trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, đặc biệt khi giá từng giảm xuống dưới 3 USD/gallon vào tháng 12/2025 - mức thấp nhất kể từ tháng 5/2021.
Đáng chú ý, việc đóng cửa eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến dầu mỏ. Nông dân trên toàn thế giới còn phụ thuộc vào nguồn phân bón được vận chuyển qua tuyến đường này, điều có thể tác động đến giá thực phẩm. Ngoài ra, các mặt hàng dễ hỏng như sữa, trái cây, rau và cá có thể là nhóm hàng đầu tiên trở nên đắt đỏ hơn.
