Theo báo cáo mới đây từ Chứng khoán Vietcap đánh giá, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường bán lẻ sôi động bậc nhất Đông Nam Á, sở hữu tiềm năng tăng trưởng vượt trội, đặc biệt ở phân khúc tạp hóa hiện đại. Sự bùng nổ tầng lớp trung lưu, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, cùng cơ cấu dân số trẻ trung đã và đang thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trong lĩnh vực bán lẻ hiện đại, ưu tiên yếu tố tiện lợi.
Trong bối cảnh này, Vietcap dự báo WinCommerce và Bách Hóa Xanh sẽ là hai "ngọn cờ đầu" dẫn dắt đà tăng trưởng của ngành bán lẻ tạp hóa hiện đại tại Việt Nam.
Trong đó, WinCommerce (WCM), công ty con của Masan Group (mã chứng khoán: MSN), hiện đang vận hành chuỗi siêu thị WinMart và cửa hàng WinMart+, đã được Masan mua lại từ tay tỷ phú Phạm Nhật Vượng vào năm 2019. Còn Bách Hoá Xanh, ra đời năm 2015, là bước đi chiến lược của MWG nhằm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới khi mảng bán lẻ công nghệ và điện máy dần chạm ngưỡng bão hòa.
Đến cuối năm 2023, Bách Hoá Xanh dẫn đầu thị phần tạp hóa hiện đại với 20%, tiếp theo là WinCommerce, Central Retail và Saigon Co.op với cùng mức 19%. Đặc biệt, nhờ tập trung hoàn toàn vào phân khúc minimart, Bách Hoá Xanh nắm giữ 54% thị phần mảng này, vượt xa WinCommerce ở vị trí thứ hai với 35%.
Đáng chú ý, trong khi Bách Hoá Xanh vẫn tập trung tại TP.HCM và chưa đẩy mạnh kế hoạch mở rộng ra miền Bắc, thì WinCommerce lại đang khẳng định vị thế tại thị trường này, tạo nên sự đối đầu đáng gờm giữa hai ông lớn trong lĩnh vực bán lẻ tạp hóa hiện đại.
Giai đoạn 2021-2023, doanh thu của WinCommerce và Bách Hoá Xanh duy trì thế cân bằng với mức "kè cặp" khoảng 1 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, từ năm 2024, sự khác biệt sẽ trở nên rõ rệt. Theo dự báo, doanh thu của Bách Hoá Xanh sẽ bứt tốc với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) khoảng 14% mỗi năm, hướng tới mốc 3 tỷ USD vào năm 2028. Trong khi đó, WinCommerce dù vẫn tăng trưởng nhưng chỉ đạt khoảng 2 tỷ USD vào cùng thời điểm.
Sự chênh lệch này xuất phát từ chiến lược phát triển khác biệt giữa hai bên. Sau giai đoạn đóng cửa các cửa hàng không hiệu quả, WinCommerce tập trung xây dựng mô hình mới và từ năm 2023 đã bắt đầu đẩy mạnh mở rộng quy mô. Dự kiến, đến năm 2028, WinCommerce sẽ sở hữu mạng lưới lên tới 6.000 cửa hàng, vượt xa con số 2.000 cửa hàng mà Bách Hoá Xanh đặt mục tiêu trong cùng khoảng thời gian.
Tính đến tháng 9/2024, WinCommerce đã vận hành 3.733 cửa hàng và mở thêm 60 cửa hàng mới, tiếp tục duy trì tốc độ mở rộng ấn tượng. Ngược lại, Bách Hoá Xanh, sau giai đoạn tái cơ cấu và đóng cửa những điểm bán kém hiệu quả, hiện đang tỏ ra thận trọng hơn trong chiến lược mở mới, chấp nhận tăng trưởng chậm để đảm bảo hiệu quả bền vững.
Nguồn: Vietcap
Về hiệu suất kinh doanh, năm 2024 đánh dấu cột mốc quan trọng khi cả WinCommerce và Bách Hoá Xanh lần đầu tiên đạt lợi nhuận dương sau thời gian dài đối mặt với thách thức. Theo báo cáo tài chính chưa kiểm toán quý 3/2024, WCM ghi nhận lợi nhuận dương 20 tỷ đồng, cột mốc đầu tiên kể từ khi chịu tác động của đại dịch Covid-19.
Tương tự, Bách Hoá Xanh cũng báo lãi gần 7 tỷ đồng trong quý 2/2024, một dấu hiệu tích cực sau nhiều năm đầu tư mạnh mẽ từ năm 2018 và vượt qua các cuộc khủng hoảng truyền thông. Chuỗi FMCG này vẫn được ban lãnh đạo kỳ vọng là động lực tăng trưởng chính cho tập đoàn trong những năm tới.
Theo dự báo từ VietCap, giai đoạn 2026-2029 sẽ là thời kỳ "bùng nổ" của WinCommerce, với biên lợi nhuận EBIT tăng trưởng đều đặn, vượt mốc 4% từ năm 2029. Trái lại, Bách Hoá Xanh dự kiến sẽ có biên EBIT dao động trong vùng 3-4%.
Cơ cấu sản phẩm chủ lực của hai chuỗi bán lẻ cũng thể hiện sự khác biệt rõ nét. Bách Hoá Xanh nổi bật với mức giá cạnh tranh trong các mặt hàng tươi sống như rau củ, thịt heo, thịt gà và trứng – những sản phẩm mà chuỗi này hướng tới nhằm "lấy khách hàng từ chợ truyền thống". Ngược lại, WinCommerce tận dụng sự hậu thuẫn từ Masan để chiếm ưu thế về giá ở các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như dầu ăn, thực phẩm đóng hộp và sữa gạo.
Đáng chú ý, WinCommerce từng bị gắn mác "chuỗi bán lẻ có giá cao hơn thị trường". Tuy nhiên, quan sát thực tế cho thấy định kiến này đang dần thay đổi. Hệ thống siêu thị và cửa hàng WinCommerce đã giảm 6 điểm phần trăm về chỉ số giá, giúp mức giá hiện tại trở nên cạnh tranh hơn. Đặc biệt, các chương trình ưu đãi như giảm giá 20% thịt lợn và thịt gà MEATDeli cho hội viên đã tạo lợi thế lớn, giúp WinMart gia tăng sức hấp dẫn so với các đối thủ như Bách Hoá Xanh, Co.opmart và AEON.
Nhìn chung, trong cuộc đua tại thị trường bán lẻ đang trên đà tăng trưởng, Bách Hoá Xanh – sau giai đoạn tăng trưởng nóng – có thể bước vào giai đoạn ổn định và bão hoà. Trong khi đó, WinCommerce được kỳ vọng sẽ tăng tốc mạnh mẽ từ năm 2024 và dẫn đầu về quy mô lẫn hiệu suất từ giai đoạn 2028-2029.
