Mới đây, Viện kiểm sát nhân dân tối cao vừa ban hành cáo trạng, truy tố các bị can trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ”, xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan. Vụ án liên quan đến các sai phạm trong hai dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2.
Theo đó, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến (sinh năm 1959) bị truy tố tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, theo khoản 3 điều 219 Bộ luật Hình sự.
Bị truy tố cùng tội danh với bà Tiến còn có 6 bị can gồm Nguyễn Kim Trung (sinh năm 1960), cựu Phó giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế, Bộ Y tế; Trần Văn Sinh (sinh năm 1974), cựu Phó giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế; Đào Xuân Sinh (sinh năm 1976), cựu Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và Xây dựng SHT; Nguyễn Doãn Tú (sinh năm 1963), cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị; Lê Văn Cư (sinh năm 1963), cựu Phó viện trưởng Viện kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng; Hoàng Xuân Hiệp (sinh năm 1978), Phó viện trưởng Viện kinh tế xây dựng.
Trong vụ án, có hai bị can bị truy tố về 2 tội danh là “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ” gồm Nguyễn Chiến Thắng (sinh năm 1957), cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế và Nguyễn Hữu Tuấn (sinh năm 1970), cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, kiêm phụ trách quản lý điều hành Ban Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế.
Một người bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là Lê Thanh Thiêm (sinh năm 1968), Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng).
Trong vụ án này, Viện kiểm sát cáo buộc bị can Nguyễn Thị Kim Tiến từng nắm giữ vai trò đứng đầu Bộ Y tế, có nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành và quản lý chung mọi mặt hoạt động của ngành Y tế, trực tiếp chỉ đạo nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác kế hoạch tài chính, quy hoạch và phát triển ngành, xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị y tế...
Đối với dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, Bộ Y tế có nhiệm vụ chỉ đạo việc lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức triển khai dự án thuộc thẩm quyền, chủ trì, phối hợp với các Bộ và các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra, giám sát, đánh giá tiến độ và kết quả thực hiện đề án.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, bị can Nguyễn Thị Kim Tiến có hành vi sai phạm trong việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài lập dự án, lập phương án thiết kế kiến trúc và sai phạm trong việc phê duyệt hồ sơ 2 dự án.
Các quyết định này là cơ sở để Ban Y tế trọng điểm triển khai thực hiện, trong đó có nhiều sai phạm dẫn đến 2 dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước số tiền 803 tỷ đồng. Quá trình điều tra, bà Tiến đã tự nguyện nộp khắc phục hậu quả số tiền 14,5 tỷ đồng.
Trong quá trình thực hiện 2 dự án, bà Tiến cùng cấp dưới Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm “hỗ trợ” một số doanh nghiệp được trúng thầu.
Theo cáo trạng, dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được phê duyệt năm 2014 với tổng mức đầu tư 9.958 tỷ đồng. Quy mô mỗi dự án 1.000 giường bệnh, thực hiện từ năm 2014 đến 2019 và sau đó gia hạn hai lần, đến hết năm 2024.
Khi dự án đang chọn 10 gói thầu xây lắp, với các nhà thầu liên hệ và được giúp đỡ, bà Tiến sẽ trao đổi để họ trực tiếp làm việc, thống nhất với ông Thắng. Còn các nhà thầu liên hệ trực tiếp với ông Thắng thì ông xin ý kiến bà Tiến.
Khi bà Tiến đồng ý, ông Thắng sẽ thống nhất với doanh nghiệp. Mọi việc tiếp theo giao cho bị can Trần Văn Sinh, thời điểm đó là Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Ban Y tế trọng điểm, để trao đổi, phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá các điều kiện.
Trong lúc trao đổi với các nhà thầu, ông Thắng thỏa thuận về việc tạo điều kiện để được trúng thầu. Sau khi được tạm ứng, thanh toán, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế.
Từ đó, các nhà thầu làm 10 gói thầu xây lắp của hai dự án đã đưa trực tiếp cho ông Thắng tổng cộng 87,4 tỷ đồng. Đến tháng 9/2021, ông Thắng tiếp tục nhận thêm 1 tỷ đồng.
Từ tháng 9/2017, ông Thắng nghỉ hưu nên bị can Nguyễn Hữu Tuấn đảm nhiệm thay phần công việc. Ông Tuấn tiếp tục nhận số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Tuy nhiên, hai dự án khó khăn trong việc triển khai nên ông Tuấn mới nhận được 12,1 tỷ đồng từ 3 nhà thầu.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, quê tại Hà Tĩnh, bà là Tiến sĩ Y khoa. Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, bà Tiến làm Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM từ năm 2002 đến năm 2007.
Từ năm 2007 đến năm 2011, bà Tiến giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế, và là đại biểu Quốc hội khóa XII, XIII. Tiếp đó, từ năm 2011 đến năm 2019, bà được bổ nhiệm giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế.
Sau khi rời Bộ Y tế, bà làm Trưởng Ban Bảo vệ, Chăm sóc Sức khỏe Cán bộ Trung ương (năm 2019-2021) trước khi nghỉ hưu.
Bà Tiến từng nhận danh hiệu Thầy thuốc nhân dân và Huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh của Pháp, với nhiều đóng góp nổi bật cho ngành y tế.
Tuy nhiên, bà Tiến cũng gây tranh cãi, đặc biệt liên quan đến các vụ việc tại VN Pharma, dẫn đến bị kỷ luật cảnh cáo năm 2021.
