Hiện qua, giao dịch giá dầu thô WTI trên thị trường gồm 3 loại: Thị trường tương lai, thị trường quyền chọn và thị trường giao ngay. Giá dầu âm hơn 37 USD như trên là thuộc thị trường tương lai, là giá hợp đồng kỳ hạn tháng 5 và từ đêm 20/4 là thời điểm đáo hạn.
Đó là là mức giá phản ánh rằng nguồn cung đang vượt cầu nhiều. Các nhà đầu tư tính toán rằng, nếu nhận hàng vào tháng 5, trong khi khả năng Mỹ chưa tháo dỡ lệnh cách ly xã hội, vẫn hạn chế đi lại thì lượng tiêu thụ tiếp tục giảm mạnh, không có dấu hiệu hồi phục. Khi đó, cầu thấp hơn cung quá nhiều. Lượng hàng này không còn chỗ chứa, trong khi ngày 21/4 phải tất toán hợp đồng.
Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam - Nguyễn Quang Dũng cho hay: Nguyên nhân giá dầu WTI giảm kỷ lục vào ngày thứ 2 do việc bán tháo các hợp đồng tương lai sẽ đến hạn vào ngày thứ 3 (21/4). Khi hợp đồng đến hạn, người mua sẽ phải nhận 1.000 thùng dầu cho mỗi hợp đồng họ đã ký và giao hàng đến Cushing, Oklahoma, Mỹ. Đây là kho chứa dầu lớn tại Mỹ.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Dũng, tồn kho tại Cushing đang tăng nhanh hơn dự kiến của các công ty. Tuần trước kho này đã chứa đến 70% công suất và dự kiến trong vòng hai tuần nữa sẽ đầy, không còn sức chứa. Do không tìm được người mua lại và cũng không tìm được chỗ chứa dầu thô nên những người đã mua hợp đồng tương lai phải bán tháo bằng mọi giá khi hợp đồng đến hạn.
Ngay khi giá dầu WTI thế giới đêm 20/4 giảm xuống dưới 0 đồng, đóng cửa ở mức giá âm 37,63 USD/thùng, nhiều người đã nghĩ viễn cảnh giá xăng dầu trong nước có thể giảm hơn nữa. Nhưng thực tế lại khác.
Giá dầu WTI kể trên không phải là chỉ báo cho thấy sắp tới giá xăng dầu trong nước có cơ hội giảm mạnh. Hay nói cách khác, giá dầu, hay giá xăng dầu của Việt Nam không chịu tác động từ giá dầu WTI của Mỹ.
Từ trước đến nay, giá dầu của Việt Nam vẫn căn cứ theo giá dầu Brent để xác định giá bán. Ngày 21/4, giá dầu Brent trên thị trường vẫn giao dịch ở mức trên 25 USD/thùng, mức giá khá thấp.
Hiện nay, hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn chiếm 70-80% nhu cầu trong nước. Nhà máy lọc dầu Dung Quất chế biến dầu thô từ mỏ Bạch Hổ - có chất lượng tốt và các mỏ khác trong nước như Rồng, Chim Sáo, Đại Hùng cùng một lượng nhỏ dầu nhập khẩu. Còn lọc dầu Nghi Sơn chế biến dầu thô nhập khẩu từ Kuwait.
Vì vậy, không thể lấy mức giá dầu Mỹ WTI giảm của ngày 21/4 để áp cho giá dầu trong nước, hay kỳ vọng giá xăng dầu thành phẩm trong nước giảm mạnh theo.
Mặt khác, giá dầu WTI không ảnh hưởng trực tiếp đến giá sản phẩm tại Singapore, trong khi giá xăng dầu trong nước lại sử dụng giá tham chiếu từ thị trường Singapore. Cho nên mức biến động của giá dầu WTI kể trên không làm ảnh hưởng nhiều đến giá xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, thời gian tới, nếu nhu cầu không cải thiện, dịch bệnh còn chưa được đẩy lùi thì giá xăng dầu vẫn sẽ duy trì ở mức thấp.
