Đề nghị này được Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nêu tại báo cáo dân nguyện tháng 1 của Quốc hội, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét sáng 3/2.
ĐỀ NGHỊ XỬ NGHIÊM VI PHẠM VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM
Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình cho biết cử tri và nhân dân quan tâm theo dõi, vui mừng trước thành công của Đại hội 14 của Đảng.
Cử tri, nhân dân kỳ vọng dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ Chính trị và Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 sẽ triển khai quyết liệt nghị quyết đại hội, đưa đất nước tiếp tục phát triển.
Tuy nhiên, cử tri, nhân dân bày tỏ sự lo lắng trước những thiệt hại nghiêm trọng do bão lũ đã gây ra đối với đời sống, kết cấu hạ tầng, sản xuất nông nghiệp và hoạt động kinh tế - xã hội của nhiều địa phương miền Trung.
Đồng thời, cử tri, nhân dân tiếp tục bày tỏ sự lo lắng về các vấn đề khác như: tình trạng giá cát xây dựng tăng cao bất thường; khó khăn trong việc tiếp cận thiết bị thông minh và dịch vụ số cơ bản của hộ nghèo, cận nghèo; về thủ tục hành chính trong việc tặng, mua bán, thừa kế đất đai còn bất cập; tình trạng thanh thiếu niên, trẻ vị thành niên có biểu hiện lệch lạc về lối sống, đạo đức và ý thức chấp hành pháp luật có xu hướng gia tăng.
Bên cạnh đó là tình trạng quảng cáo, bán hàng giả hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội, mặc dù các cơ quan chức năng liên tiếp phá nhiều vụ án và khởi tố nhiều đối tượng nhưng vẫn chưa có dấu hiệu giảm. Vấn đề việc làm, lương thưởng của người lao động, công nhân các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trước, trong và sau Tết Nguyên đán, vấn đề an toàn khi tổ chức các lễ hội truyền thống đầu Xuân tại các địa phương… cũng là những nội dung mà cử tri, nhân dân quan tâm.
Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng tiếp tục chỉ đạo một số nội dung cử tri quan tâm hiện nay.
Các bộ, ngành cần nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách hoặc có giải pháp hỗ trợ phù hợp, nhằm giúp các đối tượng yếu thế tiếp cận, sử dụng hiệu quả các nền tảng số, bảo đảm tính bao quát, công bằng trong thực hiện chuyển đổi số quốc gia.
Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng kiến nghị tăng cường kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị sớm ban hành văn bản tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu để bảo đảm việc triển khai Nghị định 46 được thống nhất, hiệu quả.
ĐẢM BẢO QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI DÂN, DOANH NGHIỆP
Phát biểu ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết sau khi báo cáo công tác dân nguyện tháng 12/2025 kiến nghị khắc phục những bất cập trong quản lý an toàn thực phẩm và sau vụ việc liên quan đến đồ hộp Hạ Long, Chính phủ cùng các bộ, ngành đã vào cuộc quyết liệt.
Nhiều cơ sở, địa điểm sản xuất thực phẩm vi phạm an toàn thực phẩm đã bị phát hiện, trong đó có những sản phẩm chứa hóa chất được người dân sử dụng hằng ngày như giá đỗ, ốc bươu…, làm xói mòn niềm tin của xã hội đối với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Tán thành việc Chính phủ ban hành Nghị định 46 và dự kiến trình Quốc hội dự Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) trong năm 2026, nhưng bà Hải nêu thực tế trong việc triển khai là hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nông sản, thực phẩm chế biến có thời hạn bảo quản ngắn mang tính đặc thù. Trong khi đó, Nghị định 46 chưa có quy định chuyển tiếp phù hợp về kiểm định chất lượng. Bà cũng nêu thêm vấn đề không chỉ riêng Nghị định 46 mà với nhiều luật, nghị định khác vừa được ban hành, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường giám sát việc xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhấn mạnh về việc đúng tinh thần của luật, đúng thẩm quyền, không hướng dẫn tràn lan và đặc biệt phải đánh giá đầy đủ tác động, có quy định chuyển tiếp đối với những lĩnh vực biến động nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.
Theo tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, các luật tập trung quy định những vấn đề cốt lõi, mang tính khung, còn các nội dung chi tiết do Chính phủ và các cơ quan thực thi tổ chức triển khai. Vì vậy, bà Hải cho rằng trách nhiệm giám sát của các cơ quan của Quốc hội càng trở nên quan trọng.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã giao bộ phận chuyên môn rà soát, soạn thảo văn bản và sẽ có ý kiến gửi cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định 46 nhằm kịp thời điều chỉnh, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật, không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ đánh giá sâu hơn tác động của việc ban hành Nghị định 46, theo dõi, rút kinh nghiệm, chú trọng các quy định về áp dụng pháp luật, điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các cơ quan liên quan đẩy nhanh việc trả lời kiến nghị cử tri, hoàn thiện công tác phân loại, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tăng cường kiểm tra, giám sát việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Trước đó, theo thông tin từ Cục Hải quan, chỉ tính riêng trong ngày 30/1/2026, tại các cửa khẩu biên giới đường bộ và đường thủy trên cả nước đang xảy ra tình trạng ùn ứ nghiêm trọng với hơn 1.300 phương tiện gồm xe tải và ghe thuyền chở nông sản tươi sống, thực phẩm chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm để được thông quan.
Nguyên nhân của tình trạng trên được Cục Hải quan xác định là do các đơn vị thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đang tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật và động vật, theo quy định tại Nghị định số 46.
Mặc dù Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66 đã có quy định chuyển tiếp liên quan đến việc tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm và cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, song hiện chưa có điều khoản chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm để làm cơ sở ban hành thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu.
Trước thực trạng này, ngày 31/1/2026, Cục Hải quan đã ban hành Công văn hỏa tốc số 8012 kiến nghị Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường - với vai trò là các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm theo lĩnh vực được phân công - sớm có hướng dẫn để tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn phát sinh, hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp và tránh ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.
Đồng thời, Cục Hải quan cũng chỉ đạo các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường ứng trực, sẵn sàng thực hiện thủ tục thông quan kịp thời ngay khi các bộ chuyên ngành có biện pháp xử lý, nhằm nhanh chóng giải phóng hàng hóa, phương tiện, bảo đảm an toàn, an ninh khu vực biên giới.
