Chỉ đạo một đằng, thực hiện một nẻo
Đơn cử như đối với gói thầu số 03: Mua sắm tập trung thiết bị in, máy chiếu, máy photocopy năm 2019. Công văn số 2481/STC-TT về việc đăng ký mua sắm tài sản theo phương thức tập trung năm 2019 ngày 10/12/2018 do Phó Giám đốc Sở Tài Chính Thái Bình Phan Đức Thành ghi rõ: đối với máy móc, thiết bị văn phòng phổ biến của các cơ quan, căn cứ vào danh mục, tiêu chuẩn kỹ thuật đã được duyệt, dự toán để xây dựng nhu cầu mua sắm, đồng thời giao cho Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính kiểm tra và tổ chức mua sắm theo đúng quy định.
Tuy nhiên, khi tiến hành lập Hồ sơ mời thầu (HSMT) gói thầu trên, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính tự ý đưa hàng loạt các quy định, công nghệ độc quyền, tiêu chuẩn kỹ thuật có tính định hướng vào HSMT. Cách làm này của Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính không thực hiện đúng văn bản do Sở Tài chính phê duyệt, đi ngược với Chỉ thị 47/CT-TTg ngày 27/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh công tác đấu thầu trong các dự án đầu tư phát triển và hoạt động mua sắm thường xuyên sử dụng vốn Nhà nước, Luật Đấu thầu nói chung.
Cụ thể, như đối với yêu cầu kỹ thuật máy photocopy loại 1, loại 2, loại 3, loại 4 tại Công văn số 2481/STC-TT không quy định ngôn ngữ in. Tuy nhiên, yêu cầu kỹ thuật của các loại máy photocopy trên tại HSMT Gói thầu số 03: Mua sắm tập trung thiết bị in, máy chiếu, máy photocopy năm 2019 lại được “bổ sung” tiêu chí Ngôn ngữ in: UFR II đối với 04 chủng loại máy photocopy trên. Đáng chú ý, ngôn ngữ inUFR II công nghệ độc quyền mà chỉ máy photocopy hãng Canon đáp ứng tiêu chuẩn này.
Tương tự, với Máy in phun màu mực nước loại 1, văn bản Công văn số 2481/STC-TT không quy định về mực in, nhưng khi xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật của mặt hàng này khi lập HSMT, Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính lại tự bổ sung mực in phải thuộc loại BLACK T6731, CYAN T6732, MAGENTA T6733, YELLOW T6734, LIGHT CYAN T6735, LIGHT MAGENTA T6736. Trong khi mực này dùng cho máy Epson.
Đáng chú ý, toàn bộ chủng loại máy photocopy được Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính Phạm Xuân Hán phê duyệt trúng thầu đều thuộc về các dòng máy photocopy của hãng Canon cung cấp. Đối với dòng máy in phun màu nước loại 1, hàng hóa trúng thầu cũng thuộc về dòng máy in Epson.
Trong năm 2018, cũng với yêu cầu kỹ thuật máy photocopy tương tự tại HSMT 02 gói thầu Mua sắm tập trung máy in, máy chiếu, máy photocopy đợt 1 năm 2018 và Mua sắm tập trung thiết bị in, máy chiếu, máy photocopy đợt 2 năm 2018, máy photocopy của hãng Canon cũng chiếm thế “thượng phong” tại các hợp đồng cung cấp máy photocopy theo phương thức mua sắm tập trung của tỉnh Thái Bình.
Nhà thầu được Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính ký hợp đồng cung cấp đối với 03 gói thầu trên vẫn thuộc về Công ty TNHH Máy tính Toàn Cầu Q&A, một “khuôn mặt thân quen” với các gói thầu mua sắm tài sản tập trung của tỉnh Thá Bình trong 3 năm trở lại đây.
Hồ sơ dự thầu không hợp lệ nhưng vẫn trúng thầu
Nghị định số 63/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu Điều 18 khoản 2 điểm d quy định một trong những tiêu chí đánh giá tính hợp lệ của Hồ sơ dự thầu (HSDT) là có bảo đảm dự thầu với giá trị và thời hạn đáp ứng yêu cầu của HSMT.
Căn cứ quy định tại HSMT và Thông báo mời thầu (sau khi gia hạn) Gói thầu 03: Mua sắm tập trung máy móc, thiết bị văn phòng đợt 1 năm 2020 thuộc Dự toán Mua sắm tập trung đợt 1 năm 2020 tỉnh Thái Bình, thời hạn hiệu lực của bảo đảm dự thầu tại HSDT của 02 nhà thầu Công ty TNHH Máy tính Toàn Cầu Q&A, và liên danh Công ty CP H-PEC Việt Nam và Công ty TNHH thương mại Thành Ngân đều không đáp ứng so với quy định và theo quy định pháp luật đấu thầu, sẽ không được xem xét và đánh giá ở các bước tiếp theo.
Điều khiến dư luận khó hiểu, tại báo cáo đánh giá HSDT ngày 2/5/2020, chủ đầu tư đã thừa nhận thời hạn hiệu lực bảo đảm dự thầu tại HSDT của 2 nhà thầu không phù hợp với quy định tại HSMT. Tuy nhiên, thay vì việc loại HSDT của 2 nhà thầu theo đúng quy định pháp luật, Trung tâm tư vấn và Dịch vụ tài chính lại cho phép 02 nhà thầu trên sửa đổi và bổ sung thời hạn hiệu lực bảo đảm dự thầu với lý do “đây là 02 nhà thầu duy nhất tham dự gói thầu trên”.
Đồng thời, để “hợp thức hóa” việc cho phép 02 nhà thầu sửa đổi, bổ sung HSDT trái quy định, Trung tâm tư vấn và Dịch vụ tài chính cho rằng, đấy là tình huống phát sinh trong đấu thầu, nằm ngoài quy định tại HSMT được phê duyệt. Tuy nhiên, tại mục 7 Chỉ dẫn nhà thầu tại HSMT Gói thầu 03 do Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính phê duyệt quy định rõ, nhà thầu có trách nhiệm theo dõi, cập nhật những thông tin thay đổi liên quan đến việc sửa đổi và làm rõ HSMT để chuẩn bị HSDT phù hợp và đáp ứng yêu cầu HSMT.
Kết quả, sau khi được Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính “cho phép” sửa đổi HSDT, 02 nhà thầu Công ty TNHH Máy tính Toàn Cầu Q&A và nhà thầu liên danh Công ty CP H-PEC Việt Nam và Công ty TNHH thương mại Thành Ngân vượt qua vòng đánh giá về tư cách hợp lệ và nhà thầu liên danh Công ty CP H-PEC Việt Nam và Công ty TNHH thương mại Thành Ngân đã được ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính phê duyệt trúng thầu với giá trị 6.705.583.000 đồng (Quyết định số 32/QĐ-TT ngày 05/05/2020).
Căn cứ Kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 890/QĐ-UBND của UNND tỉnh Thái Bình phê duyệt ngày 27/03/2020, giá gói được phê duyệt 6.754.595.000 đồng. Hình thức lựa chọn nhà thầu: áp dụng đấu thầu rộng rãi trong nước. Thời gian thực hiện hợp đồng 90 ngày.
Vậy vì sao Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính lại không muốn thực hiện theo quy định của pháp luật đấu thầu khi tổ chức mua sắm tài sản nhà nước? Chúng tôi sẽ tiếp tục phản ánh những bất thường liên quan đến việc tổ chức đấu thầu các gói thầu mua sắm tài sản tại Sở Tài chính Thái Bình.
Ngọc Trâm – Tuệ Minh
