Trung Quốc đang ở mức báo động đỏ về tỷ lệ thất nghiệp. Thị trường lao động xuống dốc khiến hàng triệu cử nhân trẻ không có việc làm. Họ bắt buộc phải chấp nhận thực tế trên
Đặng Jun là một trong 11,58 triệu tân sinh viên tốt nghiệp gia nhập lực lượng lao động Trung Quốc vào năm nay. Anh buộc phải trở về quê hương ở tỉnh Hồ Nam để làm việc trong ngành dịch vụ gia đình, sau khi bị sa thải khỏi một công ty truyền hình ở thành phố Shenzhen vào tháng 5.
Cậu thanh niên 21 tuổi hiện đang cố gắng hoàn thành khóa đào tạo kéo dài 30 ngày, với mức lương 2.000 tệ (6,6 triệu đồng) mỗi tháng. "Tình hình việc làm trong năm nay ngày càng tồi tệ hơn. Tìm một công việc thật khó khăn", Đặng Jun chia sẻ.
Đặng Jun bắt đầu khóa đào tạo của mình lúc 9 giờ sáng và kết thúc vào lúc 5h30 chiều, bao gồm giờ nghỉ trưa hai giờ, trong khi chỉ được nghỉ ba ngày mỗi tháng.
"Quả thực làm những công việc dịch vụ như này rất mệt mỏi và đau lưng khủng khiếp" anh nói thêm. "Dù sao cũng tốt hơn là ngồi nhà mỗi ngày." Sau khi hoàn thành thời gian thử việc, Đặng Jun sẽ nhận mức lương 2.500 nhân dân tệ (hơn 8 triệu đồng) cộng với tiền hoa hồng.
Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc trong nhóm tuổi 16-24 tăng lên mức kỷ lục 21,3% vào tháng 6, trong khi nền kinh tế đang vật lộn với việc phục hồi sau đại dịch và doanh nghiệp tư nhân nỗ lực lấy lại đà tăng trưởng.
Bắc Kinh đã tuyên bố trọng tâm trong kế hoạch nửa sau năm 2023 của Trung Quốc là tạo công ăn việc làm. Trong đó, đã có những biện pháp được thực hiện để khuyến khích ngành dịch vụ gia đình thuê nhiều thanh niên và tân sinh viên.
Theo dữ liệu của cơ quan thống kê Trung Quốc vào tháng 1/2023, thu nhập trung bình hàng năm của người dân trên toàn quốc là 36.883 nhân dân tệ (khoảng 122 triệu đồng).
Theo iiMedia Research, khoảng 93,8% người tiêu dùng ở Trung Quốc đã sử dụng dịch vụ gia đình trong năm 2022.
Quy mô thị trường dịch vụ gia đình ở Trung Quốc đã tăng gần gấp 4 lần từ 277,6 tỷ nhân dân tệ (38,6 tỷ USD) năm 2015 lên 1,01 nghìn tỷ nhân dân tệ (141,8 tỷ USD) vào năm 2021 và dự kiến tăng lên 1,16 nghìn tỷ nhân dân tệ (162,9 tỷ USD) vào năm 2023.
Người trung niên thường là trụ cột ở các công ty cung cấp dịch vụ giúp việc nhà nhưng ngày càng có nhiều người trẻ tham gia lĩnh vực này trong những năm gần đây khi nhu cầu dịch vụ cao.
Tuy nhiên, Yang Chunmei, 33 tuổi - nhà sáng lập công ty quản gia ở tỉnh Tứ Xuyên năm 2021, chủ yếu tập trung vào dịch vụ vệ sinh cao cấp, tiết lộ: “Những người trẻ tuổi có lợi thế về thể chất và kỹ năng giao tiếp tốt hơn, giúp họ hiểu rõ nhu cầu của khách hàng hơn những người trung tuổi. Gần đây, công ty chúng tôi có nhiều nhân viên ở độ tuổi ngoài 20, với xu hướng ngày càng có nhiều Gen Z gia nhập công ty".
Bà Yang Chunmei cũng lưu ý rằng môi trường làm việc thân thiện hơn, giờ làm việc linh hoạt và mức lương tương đối cao từ 7.000 đến 8.000 nhân dân tệ mỗi tháng (23-25 triệu đồng/tháng) có thể giải thích được sự gia tăng phổ biến của ngành này.
Công ty của bà Yang Chunmei cũng cũng tuyển dụng nhiều người khuyết tật, người có thể gặp khó khăn trong việc tìm việc. "Người khuyết tật thường có ý thức trách nhiệm và khả năng chịu đựng cao khi làm công việc dọn dẹp. Đó là lý do tại sao chúng tôi ưu tiên tuyển dụng họ trong quá trình tuyển dụng", bà Yang Chunmei chia sẻ thêm
Tương tự như nhân viên trẻ tuổi, công ty của bà Yang Chunmei cũng đang nhắm đến đối tượng khách hàng trẻ tuổi đang tìm kiếm trải nghiệm sống chất lượng cao hơn.
"Dựa vào xu hướng chuyển đổi cơ cấu của Trung Quốc, các ngành công nghiệp trong tương lai sẽ được thống trị bởi ngành dịch vụ," Chen Jianwei, một nhà nghiên cứu đồng sự tại Viện Nghiên cứu Giáo dục và Kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc tế Thương Mại cho biết.
Ông Chen Jianwei lưu ý rằng có nhu cầu mạnh mẽ về dịch vụ gia đình. Điều này có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và giảm áp lực việc làm cho quốc gia.
Tuy nhiên, ngành dịch vụ gia đình có một mức giới hạn phát triển được xác định bởi không có tính ổn định và quy tắc. Ông Chen Jianwei bổ sung rằng: "Người trẻ có thể xem công việc dịch vụ gia đình này như một giai đoạn chuyển đổi, có cơ hội tích lũy kinh nghiệm và kỹ năng".
Yun Duo, 26 tuổi, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Quý Châu với bằng khoa học chính trị và hành chính công, đang làm giúp việc gia đình tại tỉnh Quảng Đông.
Yun Duo hy vọng có thể trả hết khoản vay thời sinh viên vì khi làm giúp việc nhà, cô có thể tiết kiệm tiền thuê nhà và chi phí ăn uống. "Lựa chọn đầu tiên của tôi không phải là làm giúp việc. Sau giai đoạn chuyển tiếp kéo dài nửa năm này, tôi có thể thử tham gia kỳ thi công chức nhà nước", Yun Duo lạc quan nói về kế hoạch tương lai.
Cũng dễ hiểu khi nhìn vào tình trạng thất nghiệp hiện tại, nhiều người trẻ Trung Quốc đã phải chấp nhận và thích ứng với những công việc có tính thời vụ hoặc có mức lương thấp hơn mong đợi. Một số người đã chọn tham gia vào ngành dịch vụ gia đình, dù không phải lựa chọn ưu tiên ban đầu, để tìm kiếm cơ hội làm việc và tích lũy kinh nghiệm trong quá trình chuyển đổi sự nghiệp.
Trong tương lai, để giải quyết tình trạng thất nghiệp của người trẻ, Trung Quốc cần tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế khác nhau và tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân. Đồng thời, việc đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề cũng là một biện pháp quan trọng để nâng cao năng lực và chất lượng lao động của người trẻ, giúp họ tìm được việc làm phù hợp với khả năng và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.
