“Huyết mạch” dầu mỏ của Iran trở thành tâm điểm khi xung đột Trung Đông leo thang

Đảo Kharg được xem là trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran khi khoảng 90% lượng dầu thô của nước này được vận chuyển qua đây. Khi xung đột tiếp tục leo thang, hòn đảo nhỏ nhưng mang tính chiến lược này đang là tâm điểm chú ý bởi bất kỳ động thái quân sự nào cũng có thể khiến giá dầu biến động mạnh….

0:00 / 0:00
0:00
“Huyết mạch” dầu mỏ của Iran trở thành tâm điểm khi xung đột Trung Đông leo thang

Đảo Kharg, một dải đất nhỏ nhưng có ý nghĩa chiến lược nằm trên vùng biển phía bắc Vịnh Ba Tư, cách bờ biển đất liền của Iran khoảng 24km và được xem là trung tâm của ngành công nghiệp dầu mỏ Iran.

Ước tính khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua đây trước khi các tàu chở dầu tiếp tục đi qua eo biển Hormuz. Hòn đảo này cũng được cho là có công suất bốc dỡ khoảng 7 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Tầm quan trọng kinh tế của đảo Kharg đối với Iran khiến nơi đây đặc biệt dễ trở thành mục tiêu quân sự. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng bất kỳ nỗ lực chiếm giữ hòn đảo này nhiều khả năng sẽ đòi hỏi một chiến dịch bộ binh trên thực địa - điều mà Mỹ dường như không muốn thực hiện.

Một cuộc tấn công như vậy cũng có thể làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh giá dầu đã tăng vọt lên ngưỡng gần 120 USD/thùng.

Theo ông Petras Katinas, nghiên cứu viên về khí hậu, năng lượng và quốc phòng tại Viện nghiên cứu Royal United Services Institute (RUSI) có trụ sở tại London, việc chiếm giữ đảo Kharg sẽ cắt đứt huyết mạch dầu mỏ của Iran - nguồn thu quan trọng đối với chính quyền nước này.

“Dĩ nhiên, với việc vận chuyển qua eo biển Hormuz hiện đã bị dừng lại, Iran cũng không thể bán dầu vào lúc này. Nhưng về lâu dài, việc chiếm giữ hòn đảo sẽ mang lại cho Mỹ đòn bẩy trong các cuộc đàm phán, bất kể chính quyền nào nắm quyền sau khi chiến dịch quân sự kết thúc”, ông Katinas cho biết trong email gửi CNBC.

“Dù vậy, việc chiếm giữ hòn đảo sẽ cần một chiến dịch bộ binh trên thực địa, điều mà chính quyền hiện tại dường như còn do dự thực hiện, ít nhất là ở thời điểm hiện nay”, ông nói thêm.

slide-01.png
Đảo Kharg có vai trò chiến lược đối với Iran

Giá dầu đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2022 vào thứ Hai sau khi Mỹ và Israel tiến hành một loạt cuộc không kích mới trên khắp Iran vào cuối tuần. Các cuộc tấn công đã đánh trúng nhiều cơ sở nhiên liệu của Iran, bao gồm các kho chứa dầu, báo hiệu một giai đoạn mới của cuộc chiến khi cuộc khủng hoảng lan rộng tại Trung Đông đã bước sang ngày thứ 10. Hợp đồng tương lai dầu chuẩn quốc tế Brent tăng 11,5% lên 103,40 USD/thùng vào phiên 9/3, nhưng sau đó đã hạ nhiệt sau giờ đóng cửa.

Theo ông Tamas Varga, nhà phân tích dầu mỏ tại công ty môi giới PVM, nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định chiếm giữ đảo Kharg, đó sẽ là một đòn giáng mạnh vào chính quyền Iran vì họ sẽ mất đi nguồn thu quan trọng.

Ông cho rằng kịch bản trên có thể gợi nhớ đến sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela hồi đầu năm, khi Washington về cơ bản đã kiểm soát ngành dầu mỏ của quốc gia này.

“Điều đó có thể đồng nghĩa với việc xuất khẩu dầu của Iran sẽ được nối lại, tất nhiên dưới sự giám sát của Mỹ và chỉ khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Tuy nhiên, trong trường hợp đó, hòn đảo vẫn có thể trở thành mục tiêu tấn công bằng máy bay không người lái từ bên trong Iran. Nếu Mỹ chiếm đóng hòn đảo, tình hình vốn đã phức tạp sẽ càng trở nên rối ren hơn”, ông Varga giải thích.

Thông thường, khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, kể từ khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng trước, hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải qua đây gần như đã bị đình trệ.

Theo ông Marc Gustafson, cựu lãnh đạo Phòng Tình huống Nhà Trắng - người từng phục vụ dưới thời các tổng thống Donald Trump, Joe Biden và Barack Obama, ông Trump có thể suy nghĩ tới việc ra lệnh cho quân đội Mỹ chiếm Kharg Island vì nhiều lý do. Trong số đó có cơ hội để ông Trump tuyên bố một chiến thắng lớn “về mặt truyền thông”, khả năng tạo ra một vùng đệm tự nhiên bảo vệ binh sĩ Mỹ khỏi đất liền Iran, cũng như phù hợp với chiến lược của ông nhằm giành lợi thế tối đa trước chính quyền Tehran.

Tuy nhiên, ông Gustafson cho rằng bất kỳ chiến dịch nào như vậy đều tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong một chia sẻ của ông trên LinkedIn vào tuần trước rằng nỗ lực chiếm hòn đảo sẽ đòi hỏi quân đội Mỹ phải triển khai lực lượng trên mặt đất và có thể khiến nơi này trở thành mục tiêu tấn công bằng máy bay không người lái của Iran trong nhiều tuần.

Ông cũng cảnh báo kịch bản này có thể đẩy giá dầu tăng cao hơn nữa, và Tehran thậm chí có thể cân nhắc phá hủy đường ống dẫn dầu cung cấp cho hòn đảo như một hành động tự phá.

Xem thêm

Giá dầu tăng sốc lên trên 106 USD/thùng

Giá dầu tăng sốc lên trên 106 USD/thùng

Giá dầu thô đã tăng vọt lên 106 USD/thùng sau khi các nhà sản xuất lớn tại Trung Đông cắt giảm sản lượng vì eo biển chiến lược Hormuz vẫn bị đóng cửa do chiến sự tại Iran...

Có thể bạn quan tâm

Ngành công nghiệp giấc ngủ Hàn Quốc bước vào cuộc đua mới

Ngành công nghiệp giấc ngủ Hàn Quốc bước vào cuộc đua mới

Từ những chiếc nệm hàng triệu won đến thiết bị công nghệ và các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ, trào lưu “sleepmaxxing” đang thúc đẩy ngành công nghiệp giấc ngủ Hàn Quốc tăng trưởng mạnh mẽ khi người tiêu dùng sẵn sàng chi tiền để nâng cấp chất lượng cuộc sống…

Bản đồ kinh tế EU thay đổi như thế nào sau 20 năm?

Bản đồ kinh tế EU thay đổi như thế nào sau 20 năm?

Đức tiếp tục là nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu khi chiếm 24,1% GDP toàn khối năm 2025, nhưng tỷ trọng chung của nhóm “Big Four” gồm Đức, Pháp, Italy và Tây Ban Nha lại giảm đáng kể trong 20 năm qua, trái ngược với đà tăng của Ba Lan, Ireland và Romania….

Trung tâm dữ liệu của Alibaba tại Nội Mông (Trung Quốc)

Trung Quốc đổ xô xây trung tâm dữ liệu AI giữa vùng đất khô hạn

Nội Mông đang nổi lên thành một trong những cụm trung tâm dữ liệu AI phát triển nhanh nhất châu Á khi Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng tính toán, tận dụng điện giá rẻ và năng lượng tái tạo, nhưng đồng thời đối mặt bài toán thiếu nước và sự phụ thuộc đáng kể vào than…

Giá lương thực toàn cầu dự kiến tăng hai chữ số

Giá lương thực toàn cầu dự kiến tăng hai chữ số

Chiến sự Nga - Ukraine, xung đột tại Trung Đông cùng các đợt nắng nóng và hạn hán nghiêm trọng tại châu Âu đang đẩy chi phí sản xuất lương thực tăng mạnh, từ đó khiến giá cả của những mặt hàng thiết yếu như bánh mì, mì ống trở nên đắt đỏ hơn rất nhiều...

Singapore đối mặt bài toán tăng trưởng hai tốc độ

Singapore đối mặt bài toán tăng trưởng hai tốc độ

Singapore đang hưởng lợi lớn từ cơn sốt đầu tư AI toàn cầu, nhưng việc đà tăng trưởng tập trung chủ yếu vào công nghệ, điện tử và các doanh nghiệp lớn đang làm lộ rõ khoảng cách với khu vực doanh nghiệp nhỏ và dịch vụ, qua đó gia tăng nguy cơ nền kinh tế vận hành theo mô hình chữ K hai tốc độ…

Liên doanh của tỷ phú Jeff Bezos đã mua lại 30% cổ phần CLB bóng đá Liverpool

Vì sao nhiều CLB Premier League thua lỗ nhưng vẫn hút được vốn đầu tư?

Thương vụ bán cổ phần Liverpool cho liên danh của tỷ phú Jeff Bezos cho thấy sức hút ngày càng lớn của các câu lạc bộ bóng đá Anh, dù phần lớn đối mặt với thua lỗ và chi phí vận hành cao, nhưng nhà đầu tư vẫn nhìn thấy tiềm năng từ giá trị thương hiệu, sân vận động và các nguồn doanh thu mới…

Nắng nóng cực đoan có thể khiến kinh tế EU thiệt hại 180 tỷ euro

Nắng nóng cực đoan có thể khiến kinh tế EU thiệt hại 180 tỷ euro

Nắng nóng cực đoan và cháy rừng có thể khiến Liên minh châu Âu thiệt hại khoảng 180 tỷ euro, tương đương 1% GDP, gần như xóa sạch mức tăng trưởng dự kiến của cả khối, đồng thời gây tổn thất lớn về năng suất lao động, sản lượng nông nghiệp, năng lượng và con người….