Lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ tăng mạnh trong 6 tháng đầu năm 2026, dù doanh thu phí bảo hiểm – nguồn thu cốt lõi – vẫn chịu sức ép. Đằng sau những khoản lãi hàng nghìn tỷ đồng là sự đóng góp ngày càng lớn của hoạt động đầu tư tài chính, cùng với chiến lược tiết giảm chi phí.
DOANH THU BẢO HIỂM "NGƯỢC DÒNG" LỢI NHUẬN
Theo báo cáo tài chính giữa niên độ của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, bức tranh lợi nhuận trong 6 tháng đầu năm khá tích cực khi nhiều doanh nghiệp ghi nhận mức lãi lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Điển hình như Tổng Công ty Bảo Việt Nhân thọ đạt 1.812 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 51% so với cùng kỳ năm 2025. Công Ty TNHH Bảo Hiểm Nhân Thọ MB Ageas( MB Life) ghi nhận 270 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, cao gấp 2,3 lần cùng kỳ.
Với nhóm doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đa quốc gia, Công ty Bảo hiểm Nhân thọ AIA Việt Nam đạt 572 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 100%. Trong khi đó, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Prudential Việt Nam đạt 2.347 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.
Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Cathay Việt Nam (Cathay Life) ghi nhận 1.045 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 225 tỷ đồng so với mức 820 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Công ty TNHH Bảo hiểm Hanwha Life Việt Nam đạt 550 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 67%. Công ty TNHH Bảo hiểm Dai-ichi Việt Nam cũng đạt hơn 1.500 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng hơn 300 tỷ đồng so với khoảng 1.200 tỷ đồng của cùng kỳ.
Công ty TNHH Bảo hiểm Generali Việt Nam có bước chuyển đáng kể khi riêng quý 2/2026 đạt gần 245 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, đưa tổng lợi nhuận 6 tháng lên 409 tỷ đồng, tăng 430 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025, thời điểm doanh nghiệp lỗ gần 22 tỷ đồng.
Công ty Bảo hiểm Nhân thọ Sun Life cũng thu hẹp đáng kể mức thua lỗ. Từ khoản lỗ 608 tỷ đồng trong 6 tháng năm 2025, doanh nghiệp chỉ còn lỗ 93 tỷ đồng trong kỳ này.
Bên cạnh đó, Công ty Bảo hiểm Shinhan Life Việt Nam cũng thu hẹp khoản lỗ từ 101 tỷ kỳ trước xuống 51 tỷ đồng kỳ này; Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân Thọ Phú Hưng giảm lỗ từ 171 tỷ xuống 159 tỷ đồng.
Ngược lại, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Chubb Việt Nam chuyển từ lãi 2,4 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ 11 tỷ đồng 6 tháng đầu năm nay, còn Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Fubon tăng mức lỗ từ 3 tỷ lên 7 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ, đà tăng của lợi nhuận diễn ra trong khi doanh thu phí bảo hiểm tại phần lớn doanh nghiệp lại không mấy tích cực.
Chẳng hạn, AIA đạt 9.215 tỷ đồng doanh thu phí trong 6 tháng đầu năm, giảm nhẹ gần 2% so với cùng kỳ. Bảo Việt Nhân thọ ghi nhận doanh thu phí bảo hiểm hơn 16.000 tỷ đồng, giảm nhẹ. Doanh thu phí bảo hiểm của Generali và Cathay Life gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước.
Tại Prudential, doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 8.219 tỷ đồng, giảm từ 9.576 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Dai-ichi Việt Nam cũng ghi nhận doanh thu phí gần 8.000 tỷ đồng, thấp hơn mức gần 8.600 tỷ đồng của năm trước.
Bức tranh này phản ánh rõ hơn khi nhìn vào số liệu toàn ngành. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), doanh thu phí khai thác mới trong nửa đầu năm đạt gần 10.780 tỷ đồng, giảm 17% so với cùng kỳ.
Như vậy, trong lúc nguồn thu từ hoạt động cốt lõi vẫn chịu sức ép, nhiều doanh nghiệp lại cải thiện đáng kể lợi nhuận nhờ những nguồn thu ngoài hoạt động bảo hiểm.
ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH "GÁNH" LỢI NHUẬN
Hoạt động đầu tư tài chính đang đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu và nâng đỡ lợi nhuận cho các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ. Bên cạnh nguồn thu từ đầu tư, tiết giảm chi phí bán hàng và hoa hồng cũng trở thành một trong những yếu tố giúp các doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận.
Tại Prudential Việt Nam, doanh thu tài chính đạt 6.078 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ. Dù chi phí tài chính tăng 17% lên 381 tỷ đồng, lợi nhuận gộp từ hoạt động này vẫn đạt 5.697 tỷ đồng, tăng 46%.
Không chỉ tăng nguồn thu tài chính, Prudential còn thu hẹp đáng kể chi phí bán hàng. Khoản chi này giảm 30%, xuống còn 666 tỷ đồng. Dù chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 36%, từ 1.301 tỷ đồng lên 1.769 tỷ đồng, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh vẫn đạt 2.438 tỷ đồng, tăng 201% so với mức 809 tỷ đồng cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế 6 tháng đạt 2.430 tỷ đồng, tăng 199%.
Tại Sun Life, doanh thu tài chính tăng hơn 33%, đạt 407 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính giảm 46%, đưa lợi nhuận gộp từ hoạt động này lên 393 tỷ đồng. Doanh nghiệp đồng thời cắt giảm đáng kể chi phí bán hàng, quản lý và một số khoản chi phí ngoài hoạt động bảo hiểm. Nhờ đó, khoản lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh giảm từ 614 tỷ đồng xuống còn 93 tỷ đồng.
Cathay Việt Nam cũng ghi nhận nguồn thu đáng kể từ hoạt động tài chính. Doanh thu hoạt động tài chính trong 6 tháng đạt 1.520 tỷ đồng, tăng 22%, chủ yếu đến từ tiền lãi đầu tư trái phiếu 527 tỷ đồng và hoạt động kinh doanh cổ phiếu mang về 376 tỷ đồng.
Chi phí hoạt động tài chính tăng lên 276 tỷ đồng, bao gồm 149 tỷ đồng trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán và 107 tỷ đồng ghi nhận lỗ từ bán cổ phiếu. Dù vậy, lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính vẫn đạt 1.244 tỷ đồng, tăng 18%.
Hiệu quả kinh doanh của Cathay Việt Nam còn được củng cố nhờ kiểm soát chi phí vận hành. Chi phí bán hàng giảm 17%, xuống 173 tỷ đồng nhờ tối ưu hóa chi phí quản lý đại lý, trong khi chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 3%, lên 244 tỷ đồng do các khoản chi cho nhân viên và thuê tài sản tăng cao. Biên lãi gộp tăng nhẹ lên 14%.
Tổng hợp các hoạt động, Cathay Việt Nam đạt 1.046 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 855 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, cùng tăng 28%.
Tại Bảo Việt Nhân thọ, doanh thu thuần từ hoạt động bảo hiểm đạt hơn 16.051 tỷ đồng, giảm gần 4%, trong khi doanh thu tài chính tăng 29%, lên 7.654 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.812 tỷ đồng, tăng 51%.
Dai-ichi Việt Nam cũng ghi nhận gần 2.500 tỷ đồng doanh thu từ hoạt động tài chính, tăng khoảng 700 tỷ đồng so với mức khoảng 1.800 tỷ đồng của năm trước. Generali Việt Nam có thêm khoảng 60 tỷ đồng từ hoạt động đầu tư tài chính, trong khi Hanwha Life Việt Nam đạt hơn 825 tỷ đồng, so với khoảng 650 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Cảnh trái ngược giữa lợi nhuận và hoạt động kinh doanh bảo hiểm đang trực tiếp phản ánh thực tế diễn biến thị trường tài chính. Hầu hết doanh nghiệp bảo hiểm thường chọn các kênh có rủi ro thấp, tương ứng với lợi nhuận không quá cao như gửi tiết kiệm ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi hoặc trái phiếu.
Bởi trong hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm, mục tiêu hàng đầu không phải là tối đa hóa lợi nhuận mà là duy trì mức sinh lời ổn định đi kèm an toàn vốn, thanh khoản và khả năng chi trả.
BẢO HIỂM NHÂN THỌ TÌM LẠI NIỀM TIN
Những kết quả kinh doanh tích cực cho thấy doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ vẫn có thể cải thiện hiệu quả hoạt động trong bối cảnh doanh thu phí chịu sức ép. Tuy nhiên, để khai thác dư địa tăng trưởng còn rất lớn, thị trường cần tập trung khôi phục niềm tin của người dân.
Theo bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), Việt Nam đang thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới, kéo theo nhu cầu gia tăng đối với bảo hiểm chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm hưu trí và các sản phẩm tích lũy cho tuổi già.
Cùng với đó, kinh tế tăng trưởng, thu nhập cải thiện và tầng lớp trung lưu mở rộng đang thúc đẩy người dân quan tâm hơn đến đầu tư, lập kế hoạch tài chính dài hạn. Chi phí y tế tăng cao, bệnh hiểm nghèo có xu hướng trẻ hóa cũng tạo thêm nhu cầu đối với các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ.
Dù vậy, mức độ bao phủ bảo hiểm tại Việt Nam vẫn còn khiêm tốn. Tính đến cuối năm 2025, chỉ khoảng 11-12% dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ, trong khi tại Singapore, tỷ lệ này lên tới khoảng 90% và tại Thái Lan, Malaysia dao động từ 50-80%. Tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn ngành hiện tương đương gần 2% GDP, thấp hơn mức khoảng 3,5% tại các quốc gia tương đồng và 7-10% ở các nước phát triển.
Theo bà Phạm Thu Phương, một trong những rào cản lớn nhất là nhận thức của người dân. Sau hơn 20 năm phát triển, bảo hiểm nhân thọ vẫn thường bị nhầm lẫn với sản phẩm đầu tư sinh lời hoặc tiết kiệm ngân hàng, thay vì được nhìn nhận đúng vai trò bảo vệ trước rủi ro.
Bên cạnh đó, hợp đồng bảo hiểm có tính chuyên môn và pháp lý cao, tạo ra tình trạng bất đối xứng thông tin giữa doanh nghiệp, đại lý và khách hàng. Đặc biệt, những vấn đề phát sinh trong giai đoạn trước đã ảnh hưởng đáng kể đến niềm tin thị trường.
“Đây là sản phẩm của niềm tin, người tham gia chi tiền thật nhưng đổi lấy lời hứa trong tương lai. Một khi thị trường mất niềm tin, doanh nghiệp có giảm phí, tặng quà cũng đều vô nghĩa, sự hoài nghi của người dân chính là “bức tường kiên cố” đối với bảo hiểm nhân thọ”, Phó Cục trưởng nêu vấn đề cần giải quyết của ngành bảo hiểm nhân thọ trong giai đoạn tới.
